89. Al-Fajr سُورَةُ الفَجۡرِ
Yusuf AliBy the break of Day
Süleyman AteşAndolsun fecre (tan yeri ağarmasına)
«والفجر» أي فجر كل يوم.
Yusuf AliBy the Nights twice five
Süleyman AteşOn geceye
«وليال عشر» أي عشر ذي الحجة.
Yusuf AliBy the even and odd (contrasted)
Süleyman AteşÇift'e ve tek'e
«والشفع» الزوج «والوتر» بفتح الواو وكسرها لغتان: الفرد.
Yusuf AliAnd by the Night when it passeth away
Süleyman AteşGitmekte olan geceye
«والليل إذا يسْر» مقبلا ومدبرا.
Yusuf AliIs there (not) in these an adjuration (or evidence) for those who understand
Süleyman AteşBu( anıla)n (şeyler)de akıl sahibi için bir yemin var, değil mi? (İşte bunlara andolsun ki kafirler mutlaka azaba uğrayacaklardır)
«هل في ذلك» القسم «قسمٌ لذي حجر» عقل، وجواب القسم محذوف أي: لتعذبنّ يا كفار مكة.
Yusuf AliSeest thou not how thy Lord dealt with the 'Ad (people)
Süleyman AteşGörmedin mi Rabbin ne yaptı 'Ad(kavmin)e
«ألم ترَ» تعلم يا محمد «كيف فعل ربك بعاد».
Yusuf AliOf the (city of) Iram, with lofty pillars
Süleyman AteşSütunlu İrem'e
«إرَمَ» هي عاد الأولى، فإرم عطف بيان أو بدل، ومنع الصرف للعلمية والتأنيث «ذات العماد» أي الطول كان طول الطويل منهم أربعمائة ذراع.
Yusuf AliThe like of which were not produced in (all) the land
Süleyman AteşKi ülkeler arasında onun eşi yaratılmamıştı
«التي لم يُخلق مثلها في البلاد» في بطشهم وقوتهم.
Yusuf AliAnd with the Thamud (people), who cut out (huge) rocks in the valley
Süleyman AteşVadi('l-Kura)da kayaları oya(rak evler yapa)n Semud(kavmin)e
«وثمود الذين جابوا» قطعوا «الصخر» جمع صخرة واتخذوها بيوتا «بالواد» وادي القرى.
Yusuf AliAnd with Pharaoh, lord of stakes
Süleyman AteşVe kazıklar sahibi Fir'avn'a
«وفرعون ذي الأوتاد» كان يتد أربعة أوتاد يشد إليها يدي ورجلي من يعذبه.
Yusuf Ali(All) these transgressed beyond bounds in the lands
Süleyman AteşBunlar ülkelerde azmışlardı
«الذين طغوا» تجبروا «في البلاد».
Yusuf AliAnd heaped therein mischief (on mischief)
Süleyman AteşOralarda çok kötülük etmişlerdi
«فأكثروا فيها الفساد» القتل وغيره.
Yusuf AliTherefore did thy Lord pour on them a scourge of diverse chastisements
Süleyman AteşBu yüzden Rabbin onların üzerine azab kırbacını çarptı
«فصبَّ عليهم ربك سوط» نوع «عذاب».
Yusuf AliFor thy Lord is (as a Guardian) on a watch-tower
Süleyman AteşElbette Rabbin gözetleme yerindedir (her an kullarının fiillerini gözetlemektedir)
«إن ربك لبالمرصاد» يرصد أعمال العباد فلا يفوته منها شيء ليجازيهم عليها.
Yusuf AliNow, as for man, when his Lord trieth him, giving him honour and gifts, then saith he, (puffed up), "My Lord hath honoured me
Süleyman AteşFakat insan öyledir; Rabbi ne zaman kendisini sınayıp ona ikramda bulunur, ona ni'met verirse: "Rabbim bana ikram etti" der
«فأما الإنسان» الكافر «إذا ما ابتلاه» اختبره «ربه فأكرمه» بالمال وغيره «ونعَّمه فيقول ربي أكرمن».
Yusuf AliBut when He trieth him, restricting his subsistence for him, then saith he (in despair), "My Lord hath humiliated me
Süleyman AteşAma Rabbi onu sınayıp rızkını daraltırsa: "Rabbim beni alçalttı (perişan etti)" der
«وأما إذا ما ابتلاه فقدره» ضيق «عليه رزقه فيقول ربي أهانن».
Yusuf AliNay, nay! but ye honour not the orphans
Süleyman AteşHayır, doğrusu siz (Allah'tan ikram bekliyorsunuz ama kendiniz) yetime ikram etmiyorsunuz
«كلا» ردع، أي ليس الإكرام بالغنى والإهانة بالفقر وإنما هو بالطاعة والمعصية، وكفار مكة لا ينتبهون لذلك «بل لا يكرمون اليتيم» لا يحسنون إليه مع غناهم أو لا يعطونه حقه من الميراث.
Yusuf AliNor do ye encourage one another to feed the poor
Süleyman AteşYoksula yedirmeğe teşvik etmiyorsunuz
«ولا يحضون» أنفسهم أو غيرهم «على طعام» أي طعام «المسكين».
Yusuf AliAnd ye devour inheritance - all with greed
Süleyman AteşMirası hırsla yutuyorsunuz
«وتأكلون التراث» الميراث «أكلا لما» أي شديدا، للمهم نصيب النساء والصبيان من الميراث مع نصيبهم منه أو مع مالهم.
Yusuf AliAnd ye love wealth with inordinate love
Süleyman AteşMalı pek çok seviyorsunuz
«ويحبون المال حبا جما» أي: كثيرا فلا ينفقونه، وفي قراءة بالفوقانية في الأفعال الأربعة.
Yusuf AliNay! When the earth is pounded to powder
Süleyman AteşHayır, yer birbiri ardınca sarsılıp dümdüz edildiği zaman
«كلا» ردع لهم عن ذلك «إذا دكت الأرض دكا دكا» زلزلت حتى ينهدم كل بناء عليها وينعدم.
Yusuf AliAnd thy Lord cometh, and His angels, rank upon rank
Süleyman AteşMelekler sıra sıra dizili durumda Rabbin geldiği zaman
«وجاء ربك» أي أمره «والملك» أي الملائكة «صفا صفا» حال، أي مصطفين أو ذوي صفوف كثيرة.
Yusuf AliAnd Hell, that Day, is brought (face to face),- on that Day will man remember, but how will that remembrance profit him
Süleyman AteşVe cehennem de getirildiği zaman. İşte o gün insan anlar, ama artık anlamanın kendisine ne yararı var
«وجيء يومئذ بجهنم» تقاد بسبعين ألف زمام كل زمام بأيدي سبعين ألف ملك لها زفير وتغيظ «يومئذ» بدل من إذا وجوابها «يتذكر الإنسان» أي الكافر ما فرط فيه «وأنَّي له الذكرى» استفهام بمعنى النفي، أي لا ينفعه تذكره ذلك.
Yusuf AliHe will say: "Ah! Would that I had sent forth (good deeds) for (this) my (Future) Life
Süleyman Ateş(O zaman insan): "Ah, keşke ben bu hayatım için (iyi işler yapıp) gönderseydim!" der
«يقول» مع تذكره «يا» للتنبيه «ليتني قدمت» الخير والإيمان «لحياتي» الطيبة في الآخرة أو وقت حياتي في الدنيا.
Yusuf AliFor, that Day, His Chastisement will be such as none (else) can inflict
Süleyman AteşO gün O'nun yapacağı azabı kimse yapamaz
«فيومئذٍ لا يعذِّب» بكسر الذال «عذابه» أي الله «أحد» أي لا يكله إلى غيره.
Yusuf AliAnd His bonds will be such as none (other) can bind
Süleyman AteşVe O'nun vuracağı bağı kimse vuramaz
«و» كذا «لا يوثق» بكسر الثاء «وثاقه أحد» وفي قراءة بفتح الذال والثاء فضمير عذابه ووثاقه للكافر والمعنى لا يعذب أحد مثل تعذيبه ولا يوثق مثل إيثاقه.
Yusuf Ali(To the righteous soul will be said:) "O (thou) soul, in (complete) rest and satisfaction
Süleyman AteşEy huzura eren nefis
«يا أيتها النفس المطمئنة» الآمنة وهي المؤمنة.
Yusuf AliCome back thou to thy Lord,- well pleased (thyself), and well-pleasing unto Him
Süleyman AteşRazı edici ve razı edilmiş olarak Rabbine dön
«إرجعي إلى ربك» يقال لها ذلك عند الموت، أي إرجعي إلى أمره وإرادته «راضية» بالثواب «مرضية» عند الله بعملك، أي جامعة بين الوصفين وهما حالان ويقال لها في القيامة:
Yusuf AliEnter thou, then, among My devotees
Süleyman Ateş(İyi) Kullarım arasına gir
«فادخلي في» جملة «عبادي» الصالحين.
Yusuf AliYea, enter thou My Heaven
Süleyman AteşCennetime gir
«وادخلي جنتي» معهم.