89. Al-Fajr سُورَةُ الفَجۡرِ
Süleyman AteşAndolsun fecre (tan yeri ağarmasına)
Yusuf AliBy the break of Day
«والفجر» أي فجر كل يوم.
Süleyman AteşOn geceye
Yusuf AliBy the Nights twice five
«وليال عشر» أي عشر ذي الحجة.
Süleyman AteşÇift'e ve tek'e
Yusuf AliBy the even and odd (contrasted)
«والشفع» الزوج «والوتر» بفتح الواو وكسرها لغتان: الفرد.
Süleyman AteşGitmekte olan geceye
Yusuf AliAnd by the Night when it passeth away
«والليل إذا يسْر» مقبلا ومدبرا.
Süleyman AteşBu( anıla)n (şeyler)de akıl sahibi için bir yemin var, değil mi? (İşte bunlara andolsun ki kafirler mutlaka azaba uğrayacaklardır)
Yusuf AliIs there (not) in these an adjuration (or evidence) for those who understand
«هل في ذلك» القسم «قسمٌ لذي حجر» عقل، وجواب القسم محذوف أي: لتعذبنّ يا كفار مكة.
Süleyman AteşGörmedin mi Rabbin ne yaptı 'Ad(kavmin)e
Yusuf AliSeest thou not how thy Lord dealt with the 'Ad (people)
«ألم ترَ» تعلم يا محمد «كيف فعل ربك بعاد».
Süleyman AteşSütunlu İrem'e
Yusuf AliOf the (city of) Iram, with lofty pillars
«إرَمَ» هي عاد الأولى، فإرم عطف بيان أو بدل، ومنع الصرف للعلمية والتأنيث «ذات العماد» أي الطول كان طول الطويل منهم أربعمائة ذراع.
Süleyman AteşKi ülkeler arasında onun eşi yaratılmamıştı
Yusuf AliThe like of which were not produced in (all) the land
«التي لم يُخلق مثلها في البلاد» في بطشهم وقوتهم.
Süleyman AteşVadi('l-Kura)da kayaları oya(rak evler yapa)n Semud(kavmin)e
Yusuf AliAnd with the Thamud (people), who cut out (huge) rocks in the valley
«وثمود الذين جابوا» قطعوا «الصخر» جمع صخرة واتخذوها بيوتا «بالواد» وادي القرى.
Süleyman AteşVe kazıklar sahibi Fir'avn'a
Yusuf AliAnd with Pharaoh, lord of stakes
«وفرعون ذي الأوتاد» كان يتد أربعة أوتاد يشد إليها يدي ورجلي من يعذبه.
Süleyman AteşBunlar ülkelerde azmışlardı
Yusuf Ali(All) these transgressed beyond bounds in the lands
«الذين طغوا» تجبروا «في البلاد».
Süleyman AteşOralarda çok kötülük etmişlerdi
Yusuf AliAnd heaped therein mischief (on mischief)
«فأكثروا فيها الفساد» القتل وغيره.
Süleyman AteşBu yüzden Rabbin onların üzerine azab kırbacını çarptı
Yusuf AliTherefore did thy Lord pour on them a scourge of diverse chastisements
«فصبَّ عليهم ربك سوط» نوع «عذاب».
Süleyman AteşElbette Rabbin gözetleme yerindedir (her an kullarının fiillerini gözetlemektedir)
Yusuf AliFor thy Lord is (as a Guardian) on a watch-tower
«إن ربك لبالمرصاد» يرصد أعمال العباد فلا يفوته منها شيء ليجازيهم عليها.
Süleyman AteşFakat insan öyledir; Rabbi ne zaman kendisini sınayıp ona ikramda bulunur, ona ni'met verirse: "Rabbim bana ikram etti" der
Yusuf AliNow, as for man, when his Lord trieth him, giving him honour and gifts, then saith he, (puffed up), "My Lord hath honoured me
«فأما الإنسان» الكافر «إذا ما ابتلاه» اختبره «ربه فأكرمه» بالمال وغيره «ونعَّمه فيقول ربي أكرمن».
Süleyman AteşAma Rabbi onu sınayıp rızkını daraltırsa: "Rabbim beni alçalttı (perişan etti)" der
Yusuf AliBut when He trieth him, restricting his subsistence for him, then saith he (in despair), "My Lord hath humiliated me
«وأما إذا ما ابتلاه فقدره» ضيق «عليه رزقه فيقول ربي أهانن».
Süleyman AteşHayır, doğrusu siz (Allah'tan ikram bekliyorsunuz ama kendiniz) yetime ikram etmiyorsunuz
Yusuf AliNay, nay! but ye honour not the orphans
«كلا» ردع، أي ليس الإكرام بالغنى والإهانة بالفقر وإنما هو بالطاعة والمعصية، وكفار مكة لا ينتبهون لذلك «بل لا يكرمون اليتيم» لا يحسنون إليه مع غناهم أو لا يعطونه حقه من الميراث.
Süleyman AteşYoksula yedirmeğe teşvik etmiyorsunuz
Yusuf AliNor do ye encourage one another to feed the poor
«ولا يحضون» أنفسهم أو غيرهم «على طعام» أي طعام «المسكين».
Süleyman AteşMirası hırsla yutuyorsunuz
Yusuf AliAnd ye devour inheritance - all with greed
«وتأكلون التراث» الميراث «أكلا لما» أي شديدا، للمهم نصيب النساء والصبيان من الميراث مع نصيبهم منه أو مع مالهم.
Süleyman AteşMalı pek çok seviyorsunuz
Yusuf AliAnd ye love wealth with inordinate love
«ويحبون المال حبا جما» أي: كثيرا فلا ينفقونه، وفي قراءة بالفوقانية في الأفعال الأربعة.
Süleyman AteşHayır, yer birbiri ardınca sarsılıp dümdüz edildiği zaman
Yusuf AliNay! When the earth is pounded to powder
«كلا» ردع لهم عن ذلك «إذا دكت الأرض دكا دكا» زلزلت حتى ينهدم كل بناء عليها وينعدم.
Süleyman AteşMelekler sıra sıra dizili durumda Rabbin geldiği zaman
Yusuf AliAnd thy Lord cometh, and His angels, rank upon rank
«وجاء ربك» أي أمره «والملك» أي الملائكة «صفا صفا» حال، أي مصطفين أو ذوي صفوف كثيرة.
Süleyman AteşVe cehennem de getirildiği zaman. İşte o gün insan anlar, ama artık anlamanın kendisine ne yararı var
Yusuf AliAnd Hell, that Day, is brought (face to face),- on that Day will man remember, but how will that remembrance profit him
«وجيء يومئذ بجهنم» تقاد بسبعين ألف زمام كل زمام بأيدي سبعين ألف ملك لها زفير وتغيظ «يومئذ» بدل من إذا وجوابها «يتذكر الإنسان» أي الكافر ما فرط فيه «وأنَّي له الذكرى» استفهام بمعنى النفي، أي لا ينفعه تذكره ذلك.
Süleyman Ateş(O zaman insan): "Ah, keşke ben bu hayatım için (iyi işler yapıp) gönderseydim!" der
Yusuf AliHe will say: "Ah! Would that I had sent forth (good deeds) for (this) my (Future) Life
«يقول» مع تذكره «يا» للتنبيه «ليتني قدمت» الخير والإيمان «لحياتي» الطيبة في الآخرة أو وقت حياتي في الدنيا.
Süleyman AteşO gün O'nun yapacağı azabı kimse yapamaz
Yusuf AliFor, that Day, His Chastisement will be such as none (else) can inflict
«فيومئذٍ لا يعذِّب» بكسر الذال «عذابه» أي الله «أحد» أي لا يكله إلى غيره.
Süleyman AteşVe O'nun vuracağı bağı kimse vuramaz
Yusuf AliAnd His bonds will be such as none (other) can bind
«و» كذا «لا يوثق» بكسر الثاء «وثاقه أحد» وفي قراءة بفتح الذال والثاء فضمير عذابه ووثاقه للكافر والمعنى لا يعذب أحد مثل تعذيبه ولا يوثق مثل إيثاقه.
Süleyman AteşEy huzura eren nefis
Yusuf Ali(To the righteous soul will be said:) "O (thou) soul, in (complete) rest and satisfaction
«يا أيتها النفس المطمئنة» الآمنة وهي المؤمنة.
Süleyman AteşRazı edici ve razı edilmiş olarak Rabbine dön
Yusuf AliCome back thou to thy Lord,- well pleased (thyself), and well-pleasing unto Him
«إرجعي إلى ربك» يقال لها ذلك عند الموت، أي إرجعي إلى أمره وإرادته «راضية» بالثواب «مرضية» عند الله بعملك، أي جامعة بين الوصفين وهما حالان ويقال لها في القيامة:
Süleyman Ateş(İyi) Kullarım arasına gir
Yusuf AliEnter thou, then, among My devotees
«فادخلي في» جملة «عبادي» الصالحين.
Süleyman AteşCennetime gir
Yusuf AliYea, enter thou My Heaven
«وادخلي جنتي» معهم.