90. Al-Balad سُورَةُ البَلَدِ
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun bu beldeye
Süleyman AteşYoo, and içerim bu kente
Saheeh InternationalI swear by this city, Makkah
«لا» زائدة «أقسم بهذا البلد» مكة.
Elmalılı Hamdi YazırKi sen bu beldede oturmaktasın
Süleyman AteşKi sen bu şehire girmekte(burada yaşamakta)sın
Saheeh InternationalAnd you, [O Muhammad], are free of restriction in this city
«وأنت» يا محمد «حِلٌ» حلال «بهذا البلد» بأن يحل لك فتقاتل فيه، وقد أنجز الله له هذا الوعد يوم الفتح، فالجملة اعتراض بين المقسم به وما عطف عليه.
Elmalılı Hamdi YazırVe and olsun baba ve çocuğuna
Süleyman AteşVe (and içerim) doğurucuya ve doğurduğuna ki
Saheeh InternationalAnd [by] the father and that which was born [of him]
«ووالد» أي آدم «وما ولد» أي ذريته وما بمعنى من.
Elmalılı Hamdi YazırBiz insanı gerçekten bir sıkıntı içinde yarattık
Süleyman AteşBiz insanı zorluk arasında yarattık
Saheeh InternationalWe have certainly created man into hardship
«لقد خلقنا الإنسان» أي الجنس «في كبد» نصب وشدة يكابد مصائب الدنيا وشدائد الآخرة.
Elmalılı Hamdi Yazırİnsan, kendisine karşı kimse güç yetiremez mi sanıyor
Süleyman Ateşİnsan, hiç kimsenin kendisine güç yetiremeyeceğini mi sanıyor
Saheeh InternationalDoes he think that never will anyone overcome him
«أيحسب» أيظن الإنسان قوي قريش وهو أبو الأشد بن كلدة بقوته «أن» مخففة من الثقيلة واسمها محذوف، أي أنه «لن يقدر عليه أحد» والله قادر عليه.
Elmalılı Hamdi YazırBen, yığın yığın mal yok ettim diyor
Süleyman Ateş(Gösteriş ve övünme için) "Ben birçok mal telef ettim" diyor
Saheeh InternationalHe says, "I have spent wealth in abundance
«يقول أهلكت» على عداوة محمد «مالا لبدا» كثيرا بعضه على بعض.
Elmalılı Hamdi YazırKendisini bir gören olmadı mı sanıyor
Süleyman AteşKimsenin kendisini görmediğini mi sanıyor
Saheeh InternationalDoes he think that no one has seen him
«أيحسب أن» أي أنه «لم يره أحد» فيما أنفقه فيعلم قدره، والله عالم بقدره وأنه ليس مما يتكثر به ومجازيه على فعله السيء.
Elmalılı Hamdi YazırBiz ona iki göz vermedik mi
Süleyman AteşBiz ona vermedik mi: İki göz
Saheeh InternationalHave We not made for him two eyes
«ألم نجعل» استفهام تقرير أي جعلنا «له عينين».
Elmalılı Hamdi YazırBir dil ve iki dudak
Süleyman AteşBir dil, iki dudak
Saheeh InternationalAnd a tongue and two lips
«ولسانا وشفتين».
Elmalılı Hamdi YazırOna iki yolu gösterdik
Süleyman AteşOna iki tepeyi (anasının iki memesini emmenin veya hayır ve şerrin yolunu) gösterdik
Saheeh InternationalAnd have shown him the two ways
«وهديناه النجدين» بينا له طريق الخير والشر.
Elmalılı Hamdi YazırFakat o, o sarp yokuşa göğüs veremedi
Süleyman AteşFakat o, sarp yokuşa atılamadı
Saheeh InternationalBut he has not broken through the difficult pass
«فلا» فهلا «اقتحم العقبة» جاوزها.
Elmalılı Hamdi YazırBildin mi sen, o sarp yokuş nedir
Süleyman AteşSarp yokuşun ne olduğunu sen nereden bileceksin
Saheeh InternationalAnd what can make you know what is [breaking through] the difficult pass
«وما أدراك» أعلمك «ما العقبة» التي يقتحمها تعظيما لشأنها، والجملة اعتراض وبين سبب جوازها بقوله:
Elmalılı Hamdi YazırKöle azat etmek
Süleyman AteşBir boynu (kölelik zincirinden) çözmek
Saheeh InternationalIt is the freeing of a slave
«فك رقبة» من الرق بأن أعتقها.
Elmalılı Hamdi YazırVeya salgın bir kıtlık gününde yemek yedirmektir
Süleyman AteşYahut açlık gününde doyurmaktır
Saheeh InternationalOr feeding on a day of severe hunger
«أو أطْعَمَ في يوم ذي مسغبة» مجاعة.
Elmalılı Hamdi YazırYakınlığı olan bir yetime
Süleyman AteşAkraba olan yetimi
Saheeh InternationalAn orphan of near relationship
«يتيما ذا مقربة» قرابة.
Elmalılı Hamdi YazırVeya hiçbir şeyi olmayan yoksula
Süleyman AteşYahut hiçbir şeyi olmayan yoksulu
Saheeh InternationalOr a needy person in misery
«أو مسكينا ذا متربة» لصوق بالتراب لفقره، وفي قراءة بدل الفعلين مصدران مرفوعان مضاف الأول لرقبة وينون الثاني فيقدر قبل العقبة اقتحام، والقراءة المذكورة بيانه.
Elmalılı Hamdi YazırSonra da iman edip de sabrı tavsiye eden ve merhamet tavsiye edenlerden olmaktır
Süleyman AteşSonra inanıp birbirlerine sabır tavsiye eden ve merhamet tavsiye edenlerden olmak
Saheeh InternationalAnd then being among those who believed and advised one another to patience and advised one another to compassion
«ثم كان» عطف على اقتحم وثم للترتيب الذكري، والمعنى كان وقت الاقتحام «من الذين آمنوا وتواصوا» أوصى بعضهم بعضا «بالصبر» على الطاعة وعن المعصية «وتواصوا بالمرحمة» الرحمة على الخلق.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bunlar, amel defterleri sağlarından verilenlerdir
Süleyman Ateşİşte onlar sağın adamlarıdır (Kitabı sağından verilen uğurlu kişilerdir)
Saheeh InternationalThose are the companions of the right
«أولئك» الموصوفون بهذه الصفات «أصحاب الميمنة» اليمين.
Elmalılı Hamdi YazırÂyetlerimizi tanımayanlar ise, onlardır işte amel defterleri sollarından verilenler
Süleyman AteşAyetlerimizi tanımayanlar ise solun adamlarıdır (Kitabı solundan verilen uğursuz kişilerdir)
Saheeh InternationalBut they who disbelieved in Our signs - those are the companions of the left
«والذين كفروا بآياتنا هم أصحاب المشأمة» الشمال.
Elmalılı Hamdi YazırOnların üzerlerine bir ateş bastırılıp kapıları kapanacaktır
Süleyman AteşOnlara (kapıları) üzerlerine kilitlenecek bir ateş vardır
Saheeh InternationalOver them will be fire closed in
«عليهم نار مؤصدة» بالهمزة والواو بدله، مطبقة.