90. Al-Balad سُورَةُ البَلَدِ
Süleyman AteşYoo, and içerim bu kente
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun bu beldeye
Saheeh InternationalI swear by this city, Makkah
«لا» زائدة «أقسم بهذا البلد» مكة.
Süleyman AteşKi sen bu şehire girmekte(burada yaşamakta)sın
Elmalılı Hamdi YazırKi sen bu beldede oturmaktasın
Saheeh InternationalAnd you, [O Muhammad], are free of restriction in this city
«وأنت» يا محمد «حِلٌ» حلال «بهذا البلد» بأن يحل لك فتقاتل فيه، وقد أنجز الله له هذا الوعد يوم الفتح، فالجملة اعتراض بين المقسم به وما عطف عليه.
Süleyman AteşVe (and içerim) doğurucuya ve doğurduğuna ki
Elmalılı Hamdi YazırVe and olsun baba ve çocuğuna
Saheeh InternationalAnd [by] the father and that which was born [of him]
«ووالد» أي آدم «وما ولد» أي ذريته وما بمعنى من.
Süleyman AteşBiz insanı zorluk arasında yarattık
Elmalılı Hamdi YazırBiz insanı gerçekten bir sıkıntı içinde yarattık
Saheeh InternationalWe have certainly created man into hardship
«لقد خلقنا الإنسان» أي الجنس «في كبد» نصب وشدة يكابد مصائب الدنيا وشدائد الآخرة.
Süleyman Ateşİnsan, hiç kimsenin kendisine güç yetiremeyeceğini mi sanıyor
Elmalılı Hamdi Yazırİnsan, kendisine karşı kimse güç yetiremez mi sanıyor
Saheeh InternationalDoes he think that never will anyone overcome him
«أيحسب» أيظن الإنسان قوي قريش وهو أبو الأشد بن كلدة بقوته «أن» مخففة من الثقيلة واسمها محذوف، أي أنه «لن يقدر عليه أحد» والله قادر عليه.
Süleyman Ateş(Gösteriş ve övünme için) "Ben birçok mal telef ettim" diyor
Elmalılı Hamdi YazırBen, yığın yığın mal yok ettim diyor
Saheeh InternationalHe says, "I have spent wealth in abundance
«يقول أهلكت» على عداوة محمد «مالا لبدا» كثيرا بعضه على بعض.
Süleyman AteşKimsenin kendisini görmediğini mi sanıyor
Elmalılı Hamdi YazırKendisini bir gören olmadı mı sanıyor
Saheeh InternationalDoes he think that no one has seen him
«أيحسب أن» أي أنه «لم يره أحد» فيما أنفقه فيعلم قدره، والله عالم بقدره وأنه ليس مما يتكثر به ومجازيه على فعله السيء.
Süleyman AteşBiz ona vermedik mi: İki göz
Elmalılı Hamdi YazırBiz ona iki göz vermedik mi
Saheeh InternationalHave We not made for him two eyes
«ألم نجعل» استفهام تقرير أي جعلنا «له عينين».
Süleyman AteşBir dil, iki dudak
Elmalılı Hamdi YazırBir dil ve iki dudak
Saheeh InternationalAnd a tongue and two lips
«ولسانا وشفتين».
Süleyman AteşOna iki tepeyi (anasının iki memesini emmenin veya hayır ve şerrin yolunu) gösterdik
Elmalılı Hamdi YazırOna iki yolu gösterdik
Saheeh InternationalAnd have shown him the two ways
«وهديناه النجدين» بينا له طريق الخير والشر.
Süleyman AteşFakat o, sarp yokuşa atılamadı
Elmalılı Hamdi YazırFakat o, o sarp yokuşa göğüs veremedi
Saheeh InternationalBut he has not broken through the difficult pass
«فلا» فهلا «اقتحم العقبة» جاوزها.
Süleyman AteşSarp yokuşun ne olduğunu sen nereden bileceksin
Elmalılı Hamdi YazırBildin mi sen, o sarp yokuş nedir
Saheeh InternationalAnd what can make you know what is [breaking through] the difficult pass
«وما أدراك» أعلمك «ما العقبة» التي يقتحمها تعظيما لشأنها، والجملة اعتراض وبين سبب جوازها بقوله:
Süleyman AteşBir boynu (kölelik zincirinden) çözmek
Elmalılı Hamdi YazırKöle azat etmek
Saheeh InternationalIt is the freeing of a slave
«فك رقبة» من الرق بأن أعتقها.
Süleyman AteşYahut açlık gününde doyurmaktır
Elmalılı Hamdi YazırVeya salgın bir kıtlık gününde yemek yedirmektir
Saheeh InternationalOr feeding on a day of severe hunger
«أو أطْعَمَ في يوم ذي مسغبة» مجاعة.
Süleyman AteşAkraba olan yetimi
Elmalılı Hamdi YazırYakınlığı olan bir yetime
Saheeh InternationalAn orphan of near relationship
«يتيما ذا مقربة» قرابة.
Süleyman AteşYahut hiçbir şeyi olmayan yoksulu
Elmalılı Hamdi YazırVeya hiçbir şeyi olmayan yoksula
Saheeh InternationalOr a needy person in misery
«أو مسكينا ذا متربة» لصوق بالتراب لفقره، وفي قراءة بدل الفعلين مصدران مرفوعان مضاف الأول لرقبة وينون الثاني فيقدر قبل العقبة اقتحام، والقراءة المذكورة بيانه.
Süleyman AteşSonra inanıp birbirlerine sabır tavsiye eden ve merhamet tavsiye edenlerden olmak
Elmalılı Hamdi YazırSonra da iman edip de sabrı tavsiye eden ve merhamet tavsiye edenlerden olmaktır
Saheeh InternationalAnd then being among those who believed and advised one another to patience and advised one another to compassion
«ثم كان» عطف على اقتحم وثم للترتيب الذكري، والمعنى كان وقت الاقتحام «من الذين آمنوا وتواصوا» أوصى بعضهم بعضا «بالصبر» على الطاعة وعن المعصية «وتواصوا بالمرحمة» الرحمة على الخلق.
Süleyman Ateşİşte onlar sağın adamlarıdır (Kitabı sağından verilen uğurlu kişilerdir)
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bunlar, amel defterleri sağlarından verilenlerdir
Saheeh InternationalThose are the companions of the right
«أولئك» الموصوفون بهذه الصفات «أصحاب الميمنة» اليمين.
Süleyman AteşAyetlerimizi tanımayanlar ise solun adamlarıdır (Kitabı solundan verilen uğursuz kişilerdir)
Elmalılı Hamdi YazırÂyetlerimizi tanımayanlar ise, onlardır işte amel defterleri sollarından verilenler
Saheeh InternationalBut they who disbelieved in Our signs - those are the companions of the left
«والذين كفروا بآياتنا هم أصحاب المشأمة» الشمال.
Süleyman AteşOnlara (kapıları) üzerlerine kilitlenecek bir ateş vardır
Elmalılı Hamdi YazırOnların üzerlerine bir ateş bastırılıp kapıları kapanacaktır
Saheeh InternationalOver them will be fire closed in
«عليهم نار مؤصدة» بالهمزة والواو بدله، مطبقة.