منطق‌الطیر › عذر آوردن مرغان › دولتی که سحرهٔ فرعون یافتند

می‌ندانم هیچ‌کس در کون یافت — دولتی کان سحرهٔ فرعون یافت

آن چه دولت بود کایشان یافتند — آن زمان کان قوم ایمان یافتند

جان جداکردند ازیشان آن نفس — هرگز این دولت نبیند هیچ کس

یک قدم در دین نهادند آن زمان — پس دگر بیرون نهادند از جهان

کس ازین آمد شدی بهتر ندید — هیچ شاخی زین نکوتر بر ندید

دیگری گفتش که ای صاحب نظر — هست همت را درین معنی خبر

گرچه هستم من به صورت بس ضعیف — در حقیقت همتی دارم شریف

گر ز طاعت نیست بسیاری مرا — هست عالی همتی باری مرا

گفت مغناطیس عشاق الست — همت عالیست کشف و هرچ هست

هر که را شد همت عالی پدید — هر چه جست، آن چیز حالی شد پدید

هرک را یک ذره همت داد دست — کرد او خورشید را زان ذره پست

نطفهٔ ملک جهانها همت است — پر و بال مرغ جانها همت است