منطق‌الطیر › عذر آوردن مرغان › گفتار بوعلی طوسی دربارهٔ اهل جنت و اهل دوزخ

بوعلی طوسی که پیر عهد بود — سالک وادی جد و جهد بود

آن چنان جا کو به ناز و عز رسید — من ندانم هیچکس هرگز رسید

گفت فردا اهل دوزخ زار زار — اهل جنت را بپرسند آشکار

کز خوشی جنت و ذوق وصال — حال خود گویید با ما حسب حال

اهل جنت جمله گویند این زمان — خوشی فردوس برخاست از میان

زانک ما را در بهشت پر کمال — روی بنمود آفتاب آن جمال

چون جمال او به ما نزدیک شد — هشت خلد از شرم آن تاریک شد

در فروغ آن جمال جان فشان — خلد را نه نام باشد نه نشان

چون بگویند اهل جنت حال خویش — اهل دوزخ در جواب آیند پیش

کای همه فارغ ز فردوس و جنان — هرچ گفتید آنچنانست، آنچنان

زانک ما کاصحاب جای ناخوشیم — از قدم تا فرق غرق آتشیم

روی چون بنمود ما را آشکار — حسرت واماندگی از روی یار

چون شدیم اگه که ما افتاده‌ایم — وز چنان رویی جدا افتاده‌ایم

ز آتش حسرت دل ناشاد ما — آتش دوزخ ببرد از یاد ما

هر کجا کین آتش آید کارگر — ز آتش دوزخ کجا ماند خبر

هرک را شد در رهش حسرت پدید — کم تواند کرد از غیرت پدید

حسرت و آه و جراحت بایدت — در جراحت ذوق و راحت بایدت

گر درین منزل تو مجروح آمدی — محرم خلوت گه روح آمدی

گر تو مجروحی دم از عالم مزن — داغ می‌نه بر جراحت، دم مزن