منطق‌الطیر › عذر آوردن مرغان › گفتار عباسه دربارهٔ نفس

یک شبی عباسه گفت ای حاضران — این همه گر پر شوند از کافران

پس همه از ترکمانی پر فضول — از سر صدقی کنند ایمان قبول

این تواند بود، اما آمدند — انبیا این صد هزار و بیست و اند

تا شود این نفس کافر یک زمان — یا مسلمان یا بمیرد در میان

این نیارستند کرد و آن رواست — در میان چندین تفاوت از چه خاست

ما همه در حکم نفس کافریم — در درون خویش کافر پروریم

کافریست این نفس نافرمان چنین — کشتن او کی بود آسان چنین

چون مدد می‌گیرد این نفس از دو راه — بس عجب باشد اگر گردد تباه

دل سوار مملکت آمد مقیم — روز و شب این نفس سگ او را ندیم

اسب چندانی که می‌تازد سوار — بر بر او می‌دود سگ در شکار

هرک دل از حضرت جانان گرفت — نفس از دل نیز هم چندان گرفت

هرک این سگ را به مردی کرد بند — در دو عالم شیرآرد در کمند

هرک این سگ را زبون خویش کرد — گرد کفشش را نیابد هیچ مرد

هرک این سگ را نهد بندی گران — خاک او بهتر ز خون دیگران