مثنوی معنوی › دفتر اول › بخش ۱۲۴ - در معنی آنک مرج البحرین یلتقیان بینهما برزخ لا یبغیان

اهل نار و خلد را بین هم دکان — در میانشان برزخ لایبغیان

اهل نار و اهل نور آمیخته — در میانشان کوه قاف انگیخته

همچو در کان خاک و زر کرد اختلاط — در میانشان صد بیابان و رباط

همچنانک عقد، دَر دُر و شبه — مختلط چون میهمان یک‌شبه

بحر را نیمیش شیرین چون شکر — طعم شیرین رنگ روشن چون قمر

نیم دیگر تلخ همچون زهر مار — طعم تلخ و رنگ مظلم همچو قار

هر دو بر هم می‌زنند از تحت و اوج — بر مثال آب دریا موج موج

صورت بر هم زدن از جسم تنگ — اختلاط جانها در صلح و جنگ

موجهای صلح بر هم می‌زند — کینه‌ها از سینه‌ها بر می‌کند

موجهای جنگ بر شکل دگر — مهرها را می‌کند زیر و زبر

مهر تلخان را به شیرین می‌کشد — زانک اصل مهرها باشد رشد

قهر شیرین را به تلخی می‌برد — تلخ با شیرین کجا اندر خورد

تلخ و شیرین زین نظر ناید پدید — از دریچهٔ عاقبت دانند دید

چشم آخربین تواند دید راست — چشم آخُربین غرورست و خطاست

ای بسا شیرین که چون شکر بود — لیک زهر اندر شکر مضمر بود

آنک زیرک تر، به بو بشناسدش — و آن دگر چون بر لب و دندان زدش

پس لبش ردش کند پیش از گلو — گرچه نعره می‌زند شیطان کلوا

و آن دگر را در گلو پیدا کند — و آن دگر را در بدن رسوا کند

وان دگر را در حدث سوزش دهد — ذوق آن زخم جگردوزش دهد

وان دگر را بعد ایام و شهور — وان دگر را بعد مرگ از قعر گور

ور دهندش مهلت اندر قعر گور — لابد آن پیدا شود یوم النشور

هر نبات و شکری را در جهان — مهلتی پیداست از دور زمان

سالها باید که اندر آفتاب — لعل یابد رنگ و رخشانی و تاب

باز تره در دو ماه اندر رسد — باز تا سالی گل احمر رسد

بهر این فرمود حق عز و جل — سورة الانعام در ذکر اجل

این شنیدی مو بمویت گوش باد — آب حیوانست خوردی نوش باد

آب حیوان خوان مخوان این را سخن — روح نو بین در تن حرف کهن

نکتهٔ دیگر تو بشنو ای رفیق — همچو جان او سخت پیدا و دقیق

در مقامی هست هم این زهر مار — از تصاریف خدایی خوش‌گوار

در مقامی زهر و در جایی دوا — در مقامی کفر و در جایی روا

گرچه آنجا او گزند جان بود — چون بدینجا در رسد درمان بود

آب در غوره ترش باشد ولیک — چون به انگوری رسد شیرین و نیک

باز در خم او شود تلخ و حرام — در مقام سرکگی نعم الادام