مثنوی معنوی › دفتر دوم › بخش ۱۱۴ - قصهٔ بط بچگان کی مرغ خانگی پروردشان

تخمِ بطّی گرچه مرغ خانه‌ات — کرد زیرِ پَر چو دایه تربیت

مادرِ تو بطِّ آن دریا بُدست — دایه‌ات خاکی بُد و خشکی‌پرست

میل دریا که دل تو اندرست — آن طبیعت جانت را از مادرست

میل خشکی مر تو را زین دایه است — دایه را بگذار کو بَدرایه است

دایه را بگذار در خشک و بِران — اندر آ در بحر معنی چون بطان

گر تو را مادر بترساند ز آب — تو مترس و سوی دریا ران شتاب

تو بطی بر خشک و بر تر زنده‌ای — نی چو مرغ خانه، خانه‌گنده‌ای

تو ز کرمنا بنی آدم شهی — هم به خشکی هم به دریا پا نهی

که حملناهم علی البحر بجان — از حملناهم علی البر پیش ران

مر ملایک را سوی بر راه نیست — جنس حیوان هم ز بحر آگاه نیست

تو به تَن حیوان، به جانی از ملک — تا رَوی هم بر زمین هم بر فلک

تا بظاهر مثلکم باشد بشر — با دل یوحی الیه دیده‌ور

قالب خاکی فتاده بر زمین — روح او گردان برین چرخ برین

ما همه مرغابیانیم ای غلام — بحر می‌داند زبان ما تمام

پس سلیمان بحر آمد ما چو طیر — در سلیمان تا ابد داریم سیر

با سلیمان پای در دریا بنه — تا چو داود آب سازد صد زره

آن سلیمان پیش جمله حاضرست — لیک غیرت چشم‌بند و ساحرست

تا ز جهل و خوابناکی و فضول — او به پیش ما و ما از وی ملول

تشنه را درد سر آرد بانگ رعد — چون نداند کو کشاند ابر سعد

چشم او ماندست در جوی روان — بی‌خبر از ذوق آب آسمان

مرکب همت سوی اسباب راند — از مسبب لاجرم محجوب ماند

آنک بیند او مسبب را عیان — کی نهد دل بر سببهای جهان