مثنوی معنوی › دفتر چهارم › بخش ۱۰۹ - در بیان آنک شناسای قدرت حق نپرسد کی بهشت و دوزخ کجاست

هر کجا خواهد خدا دوزخ کند — اوج را بر مرغ دام و فخ کند

هم ز دندانت برآید دردها — تا بگویی دوزخست و اژدها

یا کند آب دهانت را عسل — که بگویی که بهشتست و حلل

از بن دندان برویاند شکر — تا بدانی قوت حکم قدر

پس به دندان بی‌گناهان را مگز — فکر کن از ضربت نامحترز

نیل را بر قبطیان حق خون کند — سبطیان را از بلا محصون کند

تا بدانی پیش حق تمییز هست — در میان هوشیار راه و مست

نیل تمییز از خدا آموختست — که گشاد آن را و این را سخت بست

لطف او عاقل کند مر نیل را — قهر او ابله کند قابیل را

در جمادات از کرم عقل آفرید — عقل از عاقل به قهر خود برید

در جماد از لطف عقلی شد پدید — وز نکال از عاقلان دانش رمید

عقل چون باران به امر آنجا بریخت — عقل این سو خشم حق دید و گریخت

ابر و خورشید و مه و نجم بلند — جمله بر ترتیب آیند و روند

هر یکی ناید مگر در وقت خویش — که نه پس ماند ز هنگام و نه پیش

چون نکردی فهم این را ز انبیا — دانش آوردند در سنگ و عصا

تا جمادات دگر را بی لباس — چون عصا و سنگ داری از قیاس

طاعت سنگ و عصا ظاهر شود — وز جمادات دگر مخبر شود

که ز یزدان آگهیم و طایعیم — ما همه نی اتفاقی ضایعیم

هم‌چو آب نیل دانی وقت غرق — کو میان هر دو امت کرد فرق

چون زمین دانیش دانا وقت خسف — در حق قارون که قهرش کرد و نسف

چون قمر که امر بشنید و شتافت — پس دو نیمه گشت بر چرخ و شکافت

چون درخت و سنگ کاندر هر مقام — مصطفی را کرده ظاهرالسلام