مثنوی معنوی › دفتر اول › بخش ۷۶ - تفسیر رجعنا من الجهاد الاصغر الی‌الجهاد الاکبر

ای شهان کُشتیم ما خصم برون — ماند خصمی زو بتر در اندرون

کشتن این، کار عقل و هوش نیست — شیر باطن سخرهٔ خرگوش نیست

دوزخست این نَفس و دوزخ اژدهاست — کو به دریاها نگردد کم و کاست

هفت دریا را در آشامد، هنوز — کم نگردد سوزش آن خلق‌سوز

سنگها و کافرانِ سنگ‌دل — اندر آیند اندرو زار و خجل

هم نگردد ساکن از چندین غذا — تا ز حقّ آید مرورا این ندا

سیر گشتی سیر، گوید نه هنوز — اینت آتش اینت تابش اینت سوز

عالمی را لقمه کرد و در کشید — معده‌اش نعره زنان هَلْ مِنْ مَزید

حق قدم بر وی نهد از لامکان — آنگه او ساکن شود از کُنْ فَکان

چونک جزو دوزخست این نَفس ما — طبع کل دارد همیشه جزوها

این قدم حق را بود کو را کُشد — غیرِ حق خود کی کمان او کَشد

در کمان ننهند الّا تیر راست — این کمان را بازگون کژ تیرهاست

راست شو چون تیر و وا رَه از کمان — کز کمان هر راست بجهد بی‌گمان

چونک وا گشتم ز پیگار بُرون — روی آوردم به پیگار درون

قَدْ رَجَعْنَا مِنَ الْجِهَادِ الْأَصْغَرِیمْ — بَانَبِیٍّ أَنْدَرَ جِهَادِ أَکْبَرِیمْ

قوّت از حق خواهم و توفیق و لاف — تا به سوزن بر کَنم این کوه قاف

سهل دان شیری که صَفها بشکند — شیر آنست آن که خود را بشکند