26. Ash-Shu'araa سُورَةُ الشُّعَرَاءِ
Yusuf AliTa. Sin. Mim
Elmalılı Hamdi YazırTâ, Sîn, Mîm
«طسَمَ» الله أعلم بمراده بذلك.
Yusuf AliThese are verses of the Book that makes (things) clear
Elmalılı Hamdi YazırBunlar sana apaçık kitabın âyetleridir
«تلك» أي هذه الآيات «آيات الكتاب» القرآن والإضافة بمعنى من «المبين» المظهر الحق من الباطل.
Yusuf AliIt may be thou frettest thy soul with grief, that they do not become Believers
Elmalılı Hamdi Yazır(Resulüm!) Onlar iman etmiyorlar diye adeta kendine kıyacaksın
«لعلك» يا محمد «باخعٌ نفسك» قاتلها غما من أجل «ألا يكونوا» أي أهل مكة «مؤمنين» ولعل هنا للإشفاق أي أشفق عليها بتخفيف هذا الغم.
Yusuf AliIf (such) were Our Will, We could send down to them from the sky a Sign, to which they would bend their necks in humility
Elmalılı Hamdi YazırBiz dilersek onların üzerlerine gökten bir âyet (mucize) indiririz de, ona boyunları eğilekalır
«إن نشأ ننزل عليهم من السماء آية فظلّت» بمعنى المضارع: أي تظل، أي تدوم «أعناقهم لها خاضعين» فيؤمنون، ولما وصفت الأعناق بالخضوع الذي هو لأربابها جمعت الصفة جمع العقلاء.
Yusuf AliBut there comes not to them a newly-revealed Message from (God) Most Gracious, but they turn away therefrom
Elmalılı Hamdi YazırBununla beraber kendilerine O Rahmân'dan yeni bir öğüt gelmeyedursun, ille ondan yüz çevirirler
«وما يأتيهم من ذكر» قرآن «من الرحمن مُحدّث» صفة كاشفة «إلا كانوا عنه معرضين».
Yusuf AliThey have indeed rejected (the Message): so they will know soon (enough) the truth of what they mocked at
Elmalılı Hamdi YazırÜstelik (ona) "yalandır" dediler; fakat onlara alay edip durdukları şeyin haberleri yakında gelecektir
«فقد كذبوا» به «فسيأتيهم أنباء» عواقب «ما كانوا به يستهزءُون».
Yusuf AliDo they not look at the earth,- how many noble things of all kinds We have produced therein
Elmalılı Hamdi YazırYeryüzüne bir bakmadılar mı? Biz orada her güzel çiftten nice bitkiler yetiştirmişiz
«أوَلم يروا» ينظروا «إلى الأرض كم أنبتنا فيها» أي كثيرا «من كل زوجِ كريم» نوع حسن.
Yusuf AliVerily, in this is a Sign: but most of them do not believe
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz ki bunda mutlak bir âyet (nişane) vardır; ama onların çoğu iman etmezler
«إن في ذلك لآية» دلالة على كمال قدرته تعالى «وما كان أكثرهم مؤمنين» في علم الله، وكان قال سيبويه: زائدة.
Yusuf AliAnd verily, thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphe yok ki Rabbin, galip ve engin merhamet sahibidir
«وإن ربك لهو العزيز» ذو العزة ينتقم من الكافرين «الرحيم» يرحم المؤمنين.
Yusuf AliBehold, thy Lord called Moses: "Go to the people of iniquity
Elmalılı Hamdi YazırBir vakit de Rabbin, Musa'ya nida edip "Git o zalim kavme" dedi
«و» اذكر يا محمد لقومك «إذ نادى ربك موسى» ليلة رأى النار والشجرة «أن» أي: بأن «ائت القوم الظالمين» رسولا.
Yusuf AliThe people of the Pharaoh: will they not fear God
Elmalılı Hamdi YazırFiravun kavmine, hâlâ sakınmayacaklar mı
«قوم فرعون» معه ظلموا أنفسهم بالكفر بالله وبني إسرائيل باستعبادهم «ألا» الهمزة للاستفهام الإنكارى «يتقون» الله بطاعته فيوحدونه.
Yusuf AliHe said: "O my Lord! I do fear that they will charge me with falsehood
Elmalılı Hamdi Yazır(Musa) şöyle seslendi: "Ya Rab! Doğrusu ben korkarım ki beni yalancı sayarlar
«قال» موسى «ربِ إني أخاف أن يكذّبون».
Yusuf AliMy breast will be straitened. And my speech may not go (smoothly): so send unto Aaron
Elmalılı Hamdi YazırVe göğsüm daralır, dilim dönmez, onun için Harun'a da elçilik ver
«ويضيق صدري» من تكذيبهم لي «ولا ينطلق لساني» بأداء الرسالة للعقدة التي فيه «فأرسل إلى» أخي «هارون» معي.
Yusuf AliAnd (further), they have a charge of crime against me; and I fear they may slay me
Elmalılı Hamdi YazırHem onların bana isnad ettikleri bir suç var. Ondan dolayı korkarım ki, hemen beni öldürürler
«ولهم عليَّ ذنبٌ» بقتل القبطي منهم «فأخاف أن يقتلون» به.
Yusuf AliGod said: "By no means! proceed then, both of you, with Our Signs; We are with you, and will listen (to your call)
Elmalılı Hamdi Yazır(Allah): "Hayır hayır" buyurdu, "haydi ikiniz âyetlerimizle (mucizelerimizle) gidin. Şüphesiz ki, biz sizinle beraberiz. (Onları) işitiyoruz
«قال» تعالى: «كلا» لا يقتلونك «فاذهبا» أي أنت وأخوك، ففيه تغليب الحاضر على الغائب «بآياتنا إنا معكم مستمعون» ما تقولون وما يقال لكم، أجريا مجرى الجماعة.
Yusuf AliSo go forth, both of you, to Pharaoh, and say: 'We have been sent by the Lord and Cherisher of the worlds
Elmalılı Hamdi YazırHaydin Firavun'a gidin de deyin ki: İnan biz, âlemlerin Rabbinin elçisiyiz
«فأتِيَا فرعون فقولا إنا» كلاً منا «رسول رب العالمين» إليك.
Yusuf AliSend thou with us the Children of Israel
Elmalılı Hamdi Yazırİsrail oğullarını bizimle beraber gönder
«أن» أي: بأن «أرسل معنا» إلى الشام «بني إسرائيل» فأتياه فقالا له ما ذكر.
Yusuf Ali(Pharaoh) said: "Did we not cherish thee as a child among us, and didst thou not stay in our midst many years of thy life
Elmalılı Hamdi YazırÂ, dedi, biz seni çocukken himayemize alıp büyütmedik mi? Hayatının bir çok yıllarını aramızda geçirmedin mi
«قال» فرعون لموسى «ألم نربِّك فينا» في منازلنا «وليدا» صغيرا قريبا من الولادة بعد فطامه «ولبثت فينا من عمرك سنين» ثلاثين سنة يلبس من ملابس فرعون ويركب من مراكبه وكان يسمى ابنه.
Yusuf AliAnd thou didst a deed of thine which (thou knowest) thou didst, and thou art an ungrateful (wretch)
Elmalılı Hamdi YazırSonunda o yaptığın (kötü) işi de yaptın. Sen nankörün birisin
«وفعلت فعلتك التي فعلت» هي قتله القبطي «وأنت من الكافرين» الجاحدين لنعمتي عليك بالتربية وعدم الاستعباد.
Yusuf AliMoses said: "I did it then, when I was in error
Elmalılı Hamdi YazırMusa, "Ben, dedi, o işi o anda yaptım ki şaşkınlardandım
«قال» موسى «فعلتها إذاً» أي حينئذ «وأنا من الضالين» عما آتاني الله بعدها من العلم والرسالة.
Yusuf AliSo I fled from you (all) when I feared you; but my Lord has (since) invested me with judgment (and wisdom) and appointed me as one of the apostles
Elmalılı Hamdi YazırSizden korkunca da hemen aranızdan kaçtım. Sonra Rabbim bana hikmet bahşetti ve beni peygamberlerden kıldı
«ففررتُ منكم لما خفتكم فوهب لي ربي حكما» علما «وجعلني من المرسلين».
Yusuf AliAnd this is the favour with which thou dost reproach me,- that thou hast enslaved the Children of Israel
Elmalılı Hamdi YazırO başıma kaktığın nimet de (aslında) İsrail oğullarını kendine köle edinmiş olmandır
«وتلك نعمةٌ تمنُّها عليَّ» أصله تمن بها عليَّ «أن عبدت بني إسرائيل» بيان لتلك: أي اتخذتهم عبيدا ولم تستعبدني لا نعمة لك بذلك لظلمك باستعبادهم وقدر بعضهم أول الكلام همزة استفهام للإنكار.
Yusuf AliPharaoh said: "And what is the 'Lord and Cherisher of the worlds
Elmalılı Hamdi YazırFiravun şöyle dedi: "Âlemlerin Rabbi dediğin nedir ki
«قال فرعون» لموسى «وما رب العالمين» الذي قلت إنك رسوله أي: أي شيء هو ولما لم يكن سبيل للخلق إلى معرفة حقيقته تعالى وإنما يعرفونه بصفاته أجابه موسى عليه الصلاة والسلام ببعضها.
Yusuf Ali(Moses) said: "The Lord and Cherisher of the heavens and the earth, and all between,- if ye want to be quite sure
Elmalılı Hamdi YazırMusa cevap olarak: "Eğer işin gerçeğini düşünüp anlayan kişiler olsanız (itiraf edersiniz ki) O, göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunan her şeyin Rabbi'dir
«قال ربُّ السماوات والأرض وما بينهما» أي خالق ذلك «إن كنتم موقنين» بأنه تعالى خالقه فآمنوا به وحده.
Yusuf Ali(Pharaoh) said to those around: "Did ye not listen (to what he says)
Elmalılı Hamdi Yazır(Firavun) etrafında bulunanlara: "İşitmiyor musunuz?" dedi
«قال» فرعون «لمن حوله» من أشراف قومه «ألا تستمعون» جوابه الذي لم يطابق السؤال.
Yusuf Ali(Moses) said: "Your Lord and the Lord of your fathers from the beginning
Elmalılı Hamdi YazırMusa dedi ki: "O sizin de Rabbiniz, daha önce ki atalarınızın da Rabbidir
«قال» موسى «ربكم ورب آبائكم الأولين» وهذا وإن كان داخلا فيما قبله يغيظ فرعون ولذلك.
Yusuf Ali(Pharaoh) said: "Truly your apostle who has been sent to you is a veritable madman
Elmalılı Hamdi Yazır(Firavun): "Size gönderilen bu elçiniz mutlaka delidir" dedi
«قال إنَّ رسولكم الذي أرسل إليكم لمجنون».
Yusuf Ali(Moses) said: "Lord of the East and the West, and all between! if ye only had sense
Elmalılı Hamdi YazırMusa devamla şöyle söyledi: "Şayet aklınızı kullansanız (anlarsınız ki), O, doğunun, batının ve ikisinin arasında bulunanların Rabbidir
«قال» موسى «ربُّ المشرق والمغرب وما بينهما إن كنتم تعقلون» إنه كذلك فآمنوا به وحده.
Yusuf Ali(Pharaoh) said: "If thou dost put forward any god other than me, I will certainly put thee in prison
Elmalılı Hamdi YazırFiravun: "Benden başkasını ilâh tutarsan, andolsun ki seni zindana kapatılmışlardan ederim" dedi
«قال» فرعون لموسى «لئن اتخذت إلها غيري لأجعلنَّك من المسجونين» كان سجنه شديدا يحبس الشخص في مكان تحت الأرض وحده لا يبصر ولا يسمع فيه أحدا.
Yusuf Ali(Moses) said: "Even if I showed you something clear (and) convincing
Elmalılı Hamdi YazırMusa sordu: "Sana apaçık bir şey getirmiş olsam da mı
«قال» له موسى «أوَلوْ» أي: أتفعل ذلك ولو «جئتك بشيءٍ مبينِ» برهان بيِّن على رسالتي.
Yusuf Ali(Pharaoh) said: "Show it then, if thou tellest the truth
Elmalılı Hamdi YazırFiravun: "Haydi getir onu bakayım, doğrulardan isen" dedi
«قال» فرعون له «فأتِ به إن كنت من الصادقين» فيه.
Yusuf AliSo (Moses) threw his rod, and behold, it was a serpent, plain (for all to see)
Elmalılı Hamdi YazırBunun üzerine Musa asâsını bırakıverdi; apaçık bir ejderha oluverdi
«فألقى عصاه فإذا هي ثعبانٌ مبينٌ» حية عظيمة.
Yusuf AliAnd he drew out his hand, and behold, it was white to all beholders
Elmalılı Hamdi YazırElini de (koynundan) çekti çıkardı; bakanlara bembeyaz (görünen, nur saçan bir şey) oluverdi
«ونزع يده» أخرجها من جيبه «فإذا هي بيضاء» ذات شعاع «للناظرين» خلاف ما كانت عليه من الأدمة.
Yusuf Ali(Pharaoh) said to the Chiefs around him: "This is indeed a sorcerer well- versed
Elmalılı Hamdi YazırFiravun çevresinde bulunan ileri gelenlere: "Bu dedi, herhalde çok bilgili bir sihirbaz
«قال» فرعون «للملإ حوله إنَّ هذا لساحر عليم» فائق في علم السحر.
Yusuf AliHis plan is to get you out of your land by his sorcery; then what is it ye counsel
Elmalılı Hamdi YazırSizi sihriyle yurdunuzdan çıkarmak istiyor. Şimdi ne buyurursunuz
«يريد أن يخرجكم من أرضكم بسحره فماذا تأمرون».
Yusuf AliThey said: "Keep him and his brother in suspense (for a while), and dispatch to the Cities heralds to collect
Elmalılı Hamdi YazırDediler ki: "Bunu ve kardeşini eğle, şehirlere de toplayıcılar gönder
«قالوا أرجه وأخاه» أخّر أمرهما «وابعث في المدائن حاشرين» جامعين.
Yusuf AliAnd bring up to thee all (our) sorcerers well-versed
Elmalılı Hamdi YazırBütün bilgiç sihirbazları sana getirsinler
«يأتوك بكل سَحَّار عليم» يفضل موسى في علم السحر.
Yusuf AliSo the sorcerers were got together for the appointment of a day well-known
Elmalılı Hamdi YazırBöylece, sihirbazlar belli bir günün tayin edilen vaktinde bir araya getirildi
«فجمع السحرة لميقات يوم معلوم» وهو وقت الضحى من يوم الزينة.
Yusuf AliAnd the people were told: "Are ye (now) assembled
Elmalılı Hamdi YazırHalka, "Siz de toplanıyor musunuz? (Haydi çabuk olun)" denildi
«وقيل للناس هل أنتم مجتمعون».
Yusuf AliThat we may follow the sorcerers (in religion) if they win
Elmalılı Hamdi YazırÜstün gelirlerse herhalde sihirbazlara uyarız" dediler
«لعلنا نتبع السحرة إن كانوا هم الغالبين» الاستفهام للحث على الاجتماع والترجي على تقدير غلبتهم ليستمروا على دينهم فلا يتبعوا موسى.
Yusuf AliSo when the sorcerers arrived, they said to Pharaoh: "Of course - shall we have a (suitable) reward if we win
Elmalılı Hamdi YazırSihirbazlar geldiklerinde Firavun'a "Şayet biz üstün gelirsek, muhakkak bize bir ücret vardır, değil mi?" dediler
«فلما جاء السحرة قالوا لفرعون أئن» بتحقيق الهمزتين وتسهيل الثانية وإدخال ألف بينهما على الوجيهين «لنا لأجرا إن كنا نحن الغالبين».
Yusuf AliHe said: "Yea, (and more),- for ye shall in that case be (raised to posts) nearest (to my person)
Elmalılı Hamdi YazırFiravun cevaben: "Evet, o takdirde hiç şüphe etmeyin, gözde kimselerden olacaksınız" dedi
«قال نعم وإنكم إذاً» أي حينئذ «لمن المقربين».
Yusuf AliMoses said to them: "Throw ye - that which ye are about to throw
Elmalılı Hamdi YazırMusa onlara "Atın, ne atacaksanız" dedi
«قال لهم موسى» بعد ما قالوا له (إما أن تُلقي وإما أن نكون نحن الملقين) «ألقوا ما أنتم ملقون» فالأمر فيه للإذن بتقديم إلقائهم توسلا به إلى إظهار الحق.
Yusuf AliSo they threw their ropes and their rods, and said: "By the might of Pharaoh, it is we who will certainly win
Elmalılı Hamdi YazırBunun üzerine iplerini ve değneklerini attılar ve "Firavun'un kudreti hakkı için şüphesiz elbette bizler galip geleceğiz" dediler
«فألقوْا حبالهم وعصيهم وقالوا بعزة فرعون إنا لنحن الغالبون».
Yusuf AliThen Moses threw his rod, when, behold, it straightway swallows up all the falsehoods which they fake
Elmalılı Hamdi YazırArdından Musa asâsını attı; bir de ne görsünler, onların uydurduklarını yutuyor
«فألقى موسى عصاه فإذا هي تلقف» بحذف إحدى التاءين من الأصل تبتلع «ما يأفكون» يقلبونه بتمويههم فيخيلون حبالهم وعصيهم أنها حيات تسعى.
Yusuf AliThen did the sorcerers fall down, prostrate in adoration
Elmalılı Hamdi YazırSihirbazlar derhal secdeye kapandılar
«فألقيَ السحرة ساجدين».
Yusuf AliSaying: "We believe in the Lord of the Worlds
Elmalılı Hamdi Yazırİman ettik, dediler, Âlemlerin Rabbine
«قالوا آمنا برب العالمين».
Yusuf AliThe Lord of Moses and Aaron
Elmalılı Hamdi YazırMusa ve Harun'un Rabbine
«رب موسى وهارون» لعلمهم بأن ما شاهدوه من العصا لا يتأتى بالسحر.
Yusuf AliSaid (Pharaoh): "Believe ye in Him before I give you permission? surely he is your leader, who has taught you sorcery! but soon shall ye know! Be sure I will cut off your hands and your feet on opposite sides, and I will cause you all to die on the cross
Elmalılı Hamdi YazırFiravun (kızgınlık içinde) dedi ki: "Ben size izin vermeden O'na iman ettiniz ha! Anlaşıldı ki o size sihri öğreten büyüğünüzmüş! Ama şimdi bileceksiniz: Andolsun, ellerinizi ve ayaklarınızı çaprazlama ke stireceğim, hepinizi çarmıha gerdireceğim
«قال» فرعون «أآمنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفا «له» لموسى «قبل أن آذن» أنا «لكم إنه لكبيركم الذي علمكم السحر» فعلَّمك شيئا منه وغلبكم بآخر «فلسوف تعلمون» ما ينالكم مني «لأقطعنَّ أيديكم وأرجلكم من خلاف» أي يد كل واحد اليمنى ورجله اليسرى «ولأصلبنكم أجمعين».
Yusuf AliThey said: "No matter! for us, we shall but return to our Lord
Elmalılı Hamdi YazırZararı yok dediler nasıl olsa biz Rabbimize döneceğiz
«قالوا لا ضَيْرَ» لا ضرر علينا في ذلك «إنا إلى ربنا» بعد موتنا بأي وجه كان «منقلبون» راجعون في الآخرة.
Yusuf AliOnly, our desire is that our Lord will forgive us our faults, that we may become foremost among the believers
Elmalılı Hamdi YazırHerhalde biz müminlerin evveli olduğumuzdan dolayı, Rabbimizin bize mağfiret buyuracağını ümit ederiz
«إنا نطمع» نرجوا «أن يغفر لنا ربنا خطايانا أن» أي بأن «كنَّا أول المؤمنين» في زماننا.
Yusuf AliBy inspiration we told Moses: "Travel by night with my servants; for surely ye shall be pursued
Elmalılı Hamdi YazırBiz, Musa'ya: "Kullarımı geceleyin yola çıkar, çünkü takip edileceksiniz" diye vahyettik
«وأوحينا إلى موسى» بعد سنين أقامها بينهم يدعوهم بآيات الله إلى الحق فلم يزيدوا إلا عتوا «أن أسر بعبادي» بني إسرائيل وفي قراءة بكسر النون ووصل همزة أسر من سرى لغة في أسرى أي سر بهم ليلا إلى البحر «إنكم مُتَّبعون» يتبعكم فرعون وجنوده فيلجون وراءكم البحر فأنجيكم وأغرقهم.
Yusuf AliThen Pharaoh sent heralds to (all) the Cities
Elmalılı Hamdi YazırFiravun da şehirlere (asker) toplayıcılar gönderdi
«فأرسل فرعون» حين أخبر بسيرهم «في المدائن» قيل كان له ألف مدينة واثنا عشر ألف قرية «حاشرين» جامعين الجيش قائلا.
Yusuf Ali(Saying): "These (Israelites) are but a small band
Elmalılı Hamdi YazırEsasen bunlar, sayıları azar azar, bölük pörçük bir cemaattır
«إن هؤلاء لشرذمةٌ» طائفة «قليلون» قيل كانوا ستمائة ألف وسبعين ومقدمة جيشه سبعمائة ألف فقللهم بالنظر إلى كثرة جيشه.
Yusuf AliAnd they are raging furiously against us
Elmalılı Hamdi Yazır(Böyle iken) hakkımızda çok gayz (öfke) besliyorlar
«وإنهم لنا لغائظون» فاعلون ما يغيظنا.
Yusuf AliBut we are a multitude amply fore-warned
Elmalılı Hamdi YazırBiz ise, elbette uyanık (ve tekvücut) bir cemaatız." (diyor ve dedirtiyordu)
«وإنا لجميعٌ حذرون» مستعدون وفي قراءة حاذرون متيقظون.
Yusuf AliSo We expelled them from gardens, springs
Elmalılı Hamdi YazırAma (sonunda) biz, onları (Firavun ve kavmini) bahçelerden, pınarlardan
قال تعالى: «فأخرجناهم» أي فرعون وقومه من مصر ليلحقوا موسى وقومه «من جنات» بساتين كانت على جانبي النيل «وعيون» أنهار جارية في الدور من النيل.
Yusuf AliTreasures, and every kind of honourable position
Elmalılı Hamdi YazırHazinelerden ve şerefli makamlardan çıkardık
«وكنوز» أموال ظاهرة من الذهب والفضة، وسميت كنوزا لأنه لم يعط حق الله تعالى منها «ومقامٍ كريمٍ» مجلس حسن للأمراء والوزراء يحفه أتباعهم.
Yusuf AliThus it was, but We made the Children of Israel inheritors of such things
Elmalılı Hamdi YazırVe onlara İsrail oğullarını mirasçı yaptık
«كذلك» أي إخراجنا كما وصفنا «وأورثناها بني إسرائيل» بعد إغراق فرعون وقومه.
Yusuf AliSo they pursued them at sunrise
Elmalılı Hamdi YazırDerken (Firavun ve adamları) güneş doğmuştu ki, onların ardına düştüler
«فأتبعوهم» لحقوهم «مشرقين» وقت شروق الشمس.
Yusuf AliAnd when the two bodies saw each other, the people of Moses said: "We are sure to be overtaken
Elmalılı Hamdi Yazırİki topluluk birbirini görünce, Musa'nın adamları "Eyvah, yakalandık! dediler
«فلما تراءى الجمعان» رأى كل منهما الآخر «قال أصحاب موسى إنا لمدركون» يدركنا جمع فرعون ولا طاقة لنا به.
Yusuf Ali(Moses) said: "By no means! my Lord is with me! Soon will He guide me
Elmalılı Hamdi YazırMusa: "Hayır, aslâ! dedi, Rabbim şüphesiz benimledir, bana yolunu gösterecektir
«قال» موسى «كلا» أي لن يدركونا «إن معي ربي» ينصره «سيهدين» طريق النجاة.
Yusuf AliThen We told Moses by inspiration: "Strike the sea with thy rod." So it divided, and each separate part became like the huge, firm mass of a mountain
Elmalılı Hamdi YazırBunun üzerine Musa'ya "Vur asân ile denize" diye vahyettik; vurunca bir infilak etti, her bölük koca bir dağ gibi oluverdi
قال تعالى: «فأوحينا إلى موسى أن اضرب بعصاك البحر» فضربه «فانفلق» فانشق اثنى عشر فرقا «فكان كل فرق كالطود العظيم» الجبل الضخم بينهما مسالك سلكوها لم يبتل منها سرج الراكب ولا لبده.
Yusuf AliAnd We made the other party approach thither
Elmalılı Hamdi YazırÖtekilerini de buraya yanaştırıvermiştik
«وأزلفنا» قرَّبنا «ثمَّ» هناك «الآخرين» فرعون وقومه حتى سلكوا مسالكهم.
Yusuf AliWe delivered Moses and all who were with him
Elmalılı Hamdi YazırMusa ve beraberindekilerin hepsini kurtardık
«وأنجينا موسى ومن معه أجمعين» بإخراجهم من البحر على هيئته المذكورة.
Yusuf AliBut We drowned the others
Elmalılı Hamdi YazırSonra da ötekileri suda boğduk
«ثم أغرقنا الآخرين» فرعون وقومه بإطباق البحر عليهم لما تم دخولهم في البحر وخروج بني إسرائيل منه.
Yusuf AliVerily in this is a Sign: but most of them do not believe
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz bunda bir âyet (ibret) vardır; ama çokları iman etmiş değillerdir
«إن في ذلك» إغراق فرعون وقومه «لآيةٌ» عبرة لمن بعدهم «وما كان أكثرهم مؤمنين» بالله لم يؤمن منهم غير آسية امرأة فرعون وحزقيل مؤمن آل فرعون ومريم بنت ناموصى التي دلت على عظام يوسف عليه السلام.
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz, işte o Rabbin, mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
«وإن ربك لهو العزيز» فانتقم من الكافرين بإغراقهم «الرحيم» بالمؤمنين فأنجاهم من الغرق.
Yusuf AliAnd rehearse to them (something of) Abraham's story
Elmalılı Hamdi Yazır(Resulüm!) onlara İbrahim'in kıssasını da naklet
«واتل عليهم» أي كفار مكة «نبأ» خبر «إبراهيم» ويبدل منه.
Yusuf AliBehold, he said to his father and his people: "What worship ye
Elmalılı Hamdi YazırHani o, babasına ve kavmine, "Neye tapıyorsunuz?" demişti
«إذا قال لأبيه وقومه ما تعبدون».
Yusuf AliThey said: "We worship idols, and we remain constantly in attendance on them
Elmalılı Hamdi YazırBirtakım putlara taparız da onlar sayesinde toplanırız" dediler
«قالوا نعبد أصناما» صرحوا بالفعل ليعطفوا عليه «فنظل لها عاكفين» نقيم نهارا على عبادتها زادوه في الجواب افتخارا به.
Yusuf AliHe said: "Do they listen to you when ye call (on them)
Elmalılı Hamdi Yazırİbrahim "Peki, dedi, yalvardığınızda onlar sizi işitiyorlar mı
«قال هل يسمعونكم إذ» حين «تدعون».
Yusuf Alior do you good or harm
Elmalılı Hamdi YazırVeya size fayda veya zararları olur mu
«أو ينفعونكم» إن عبدتموهم «أو يضرونـ» كم إن لم تعبدوهم.
Yusuf AliThey said: "Nay, but we found our fathers doing thus (what we do)
Elmalılı Hamdi YazırYok, dediler, ama biz babalarımızı böyle yapar bulduk
«قالوا بل وجدنا آباءنا كذلك يفعلون» أي مثل فعلنا.
Yusuf AliHe said: "Do ye then see whom ye have been worshipping
Elmalılı Hamdi Yazırİbrahim dedi ki: "İyi ama, ister sizin, ister önceki atalarınızın olsun, neye taptığınızı (biraz olsun) düşündünüz mü
«قال أفرآيتم ما كنتم تعبدون».
Yusuf AliYe and your fathers before you
Elmalılı Hamdi Yazırİbrahim dedi ki: "İyi ama, ister sizin, ister önceki atalarınızın olsun, neye taptığınızı (biraz olsun) düşündünüz mü
«أنتم وآبائكم الأقدمون».
Yusuf AliFor they are enemies to me; not so the Lord and Cherisher of the Worlds
Elmalılı Hamdi YazırHep onlar benim düşmanımdır; ancak âlemlerin Rabbi (benim dostumdur)
«فإنهم عدو لي» لا أعبدهم «إلا» لكن «ربَّ العالمين» فإني أعبده.
Yusuf AliWho created me, and it is He Who guides me
Elmalılı Hamdi YazırO ki, beni yaratan ve bana doğru yolu gösterendir
«الذي خلقني فهو يهدين» إلى الدين.
Yusuf AliWho gives me food and drink
Elmalılı Hamdi YazırBeni yediren, içirendir
«والذي هو يطعمني ويسقين».
Yusuf AliAnd when I am ill, it is He Who cures me
Elmalılı Hamdi YazırHastalandığım zaman bana O, şifâ verir
«وإذا مرضت فهو يشفين».
Yusuf AliWho will cause me to die, and then to life (again)
Elmalılı Hamdi YazırO ki, benim canımı alacak, sonra diriltecektir
«والذي يُميتني ثم يحيين».
Yusuf AliAnd who, I hope, will forgive me my faults on the day of Judgment
Elmalılı Hamdi YazırVe hesap günü, hatamı bağışlayacağını umduğumdur
«والذي أطمع» أرجو «أن يغفر لي خطيئتي يوم الدين» الجزاء.
Yusuf AliO my Lord! bestow wisdom on me, and join me with the righteous
Elmalılı Hamdi YazırYa Rab! Bana hikmet (hüküm) ver ve beni iyiler (zümresin)e kat
«رب هب لي حكما» علما «وألحقني بالصالحين» النبيين.
Yusuf AliGrant me honourable mention on the tongue of truth among the latest (generations)
Elmalılı Hamdi YazırSonra gelecekler içinde beni doğrulukla anılanlardan eyle
«واجعل لي لسان صدق» ثناء حسنا «في الآخرين» الذين يأتون بعدي إلى يوم القيامة.
Yusuf AliMake me one of the inheritors of the Garden of Bliss
Elmalılı Hamdi YazırVe beni naîm (nimeti bol) cennetin varislerinden eyle
«واجعلني من ورثة جنة النعيم» ممن يعطاها.
Yusuf AliForgive my father, for that he is among those astray
Elmalılı Hamdi YazırBabamı da bağışla, çünkü o yanlış gidenlerdendir
«واغفر لأبي إنه كان من الضالين» بأن تتوب عليه فتغفر له وهذا قبل أن يتبين له أنه عدو لله كما ذكر في سورة براءة.
Yusuf AliAnd let me not be in disgrace on the Day when (men) will be raised up
Elmalılı Hamdi Yazır(İnsanların) diriltilecekleri gün, beni mahcub etme
«ولا تخزني» تفضحني «يوم يُبعثون» الناس.
Yusuf AliThe Day whereon neither wealth nor sons will avail
Elmalılı Hamdi YazırO gün ki ne mal fayda verir ne oğullar
قال تعالى فيه: «يوم لا ينفع مال ولا بنون» أحدا
Yusuf AliBut only he (will prosper) that brings to God a sound heart
Elmalılı Hamdi YazırAncak Allah'a temiz bir kalple gelenler o günde (kurtuluşa erer)
«إلا» لكن «من أتى الله بقلب سليم» من الشرك والنفاق وهو قلب المؤمن فإنه ينفعه ذلك.
Yusuf AliTo the righteous, the Garden will be brought near
Elmalılı Hamdi Yazır(O gün) Cennet müttakilere yaklaştırılmıştır
«وأُزلفت الجنة» قربت «للمتقين» فيرونها.
Yusuf AliAnd to those straying in Evil, the Fire will be placed in full view
Elmalılı Hamdi YazırAzgınlar için de cehennem hortlatılmıştır
«وبرزت الجحيم» أظهرت «للغاوين» الكافرين.
Yusuf AliAnd it shall be said to them: 'Where are the (gods) ye worshipped
Elmalılı Hamdi YazırOnlara, "Allah'ı bırakıp da taptıklarınız, hani nerede? Size yardım edebiliyorlar mı veya kendilerini kurtarabiliyorlar mı?" denilir
«وقيل لهم أين ما كنتم تعبدون».
Yusuf AliBesides God? Can they help you or help themselves
Elmalılı Hamdi YazırOnlara, "Allah'ı bırakıp da taptıklarınız, hani nerede? Size yardım edebiliyorlar mı veya kendilerini kurtarabiliyorlar mı?" denilir
«من دون الله» أي غيره من الأصنام «هل ينصرونكم» بدفع العذاب عنكم «أو ينتصرون» بدفعه عن أنفسهم، لا.
Yusuf AliThen they will be thrown headlong into the (Fire),- they and those straying in Evil
Elmalılı Hamdi YazırVe arkasından hep onlar (putlar ve azgınlar) o cehennemin içine fırlatılmaktadırlar
«فكُبْكِبوا» ألقوا «فيها هم والغاوون».
Yusuf AliAnd the whole hosts of Iblis together
Elmalılı Hamdi YazırVe bütün o İblis orduları onun içinde birbirleriyle çekişirlerken dediler ki
«وجنود إبليس» أتباعه، ومن أطاعه من الجن والإنس «أجمعون».
Yusuf AliThey will say there in their mutual bickerings
Elmalılı Hamdi YazırVe bütün o İblis orduları onun içinde birbirleriyle çekişirlerken dediler ki
«قالوا» أي الغاوون «وهم فيها يختصمون» مع معبوديهم.
Yusuf AliBy God, we were truly in an error manifest
Elmalılı Hamdi YazırVallahi biz, gerçekten apaçık bir sapıklık içindeymişiz
«تالله إن» مخففة من الثقلية واسمها محذوف أي إنه «كنا لفي ضلال مبين» بين.
Yusuf AliWhen we held you as equals with the Lord of the Worlds
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü biz sizi, âlemlerin Rabbi ile bir seviyede tutuyorduk
«إذ» حيث «نسويكم برب العالمين» في العبادة.
Yusuf AliAnd our seducers were only those who were steeped in guilt
Elmalılı Hamdi YazırVe bizi hep o günahkarlar saptırdı
«وما أضلنا» عن الهدى «إلا المجرمون» أي الشياطين أو أوّلونا الذين اقتدينا بهم.
Yusuf AliNow, then, we have none to intercede (for us)
Elmalılı Hamdi YazırBak bizim için ne şefaatçiler var
«فما لنا من شافعين» كما للمؤمنين من الملائكة والنبيين والمؤمنين.
Yusuf AliNor a single friend to feel (for us)
Elmalılı Hamdi YazırNe de yakın bir dost
«ولا صديق حميم» يهمه أمرنا.
Yusuf AliNow if we only had a chance of return we shall truly be of those who believe
Elmalılı Hamdi YazırAh keşke (dünyaya) bir kere daha dönebilsek de, müminlerden olabilseydik
«فلو أن لنا كرَّة» رجعة إلى الدنيا «فنكون من المؤمنين» لو هنا للتمني ونكون جوابه.
Yusuf AliVerily in this is a Sign but most of them do not believe
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz bunda bir âyet (alınacak bir ders) vardır; oysa çokları iman etmiş değillerdir
«إن في ذلك» المذكور من قصة إبراهيم وقومه «لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O, mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
«وإن ربك لهم العزيز الرحيم».
Yusuf AliThe people of Noah rejected the apostles
Elmalılı Hamdi YazırNuh kavmi de peygamberleri yalancılıkla itham etti
«كذبت قوم نوح المرسلين» بتكذيبهم له لاشتراكهم في المجيء بالتوحيد، أو لأنه لطول لبثه فيهم كأنه رسل وتأنيث قوم باعتبار معناه وتذكيره باعتبار لفظه.
Yusuf AliBehold, their brother Noah said to them: "Will ye not fear (God)
Elmalılı Hamdi YazırHani kardeşleri Nuh onlara şöyle demişti: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız
«إذ قال لهم أخوهم» نسبا «نوح ألا تتقون» الله.
Yusuf AliI am to you an apostle worthy of all trust
Elmalılı Hamdi YazırHaberiniz olsun ki ben, size gönderilmiş güvenilir bir Peygamberim
«إني لكم رسول أمين» على تبليغ ما أرسلت به.
Yusuf AliSo fear God, and obey me
Elmalılı Hamdi YazırGelin artık, Allah'tan korkun ve bana itaat edin
«فاتقوا الله وأطيعون» فيما آمركم به من توحيد الله وطاعته.
Yusuf AliNo reward do I ask of you for it: my reward is only from the Lord of the Worlds
Elmalılı Hamdi YazırBuna karşılık ben sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim mükafaatımı verecek olan ancak, âlemlerin Rabbidir
«وما أسألكم عليه» على تبليغه «من أجر إن» ما «أجريَ» أي ثوابي «إلا على رب العالمين».
Yusuf AliSo fear God, and obey me
Elmalılı Hamdi YazırGelin, artık, Allah'tan korkun ve bana itaat edin
«فاتقوا الله وأطيعون» كرره تأكيدا.
Yusuf AliThey said: "Shall we believe in thee when it is the meanest that follow thee
Elmalılı Hamdi YazırÂ, dediler, senin ardına hep düşük kimseler düşmüşken, biz sana hiç inanır mıyız
«قالوا أنؤمن» نصدق «لك» لقولك «واتبعك» وفي قراءة وأتباعك جمع تابع مبتدأ «الأرذلون» السفلة كالحاكة والأساكفة.
Yusuf AliHe said: "And what do I know as to what they do
Elmalılı Hamdi YazırNuh dedi ki: "Onların yaptıkları hakkında bir bilgim yoktur
«قال وما علمي» أيّ علم لي «بما كانوا يعلمون».
Yusuf AliTheir account is only with my Lord, if ye could (but) understand
Elmalılı Hamdi YazırOnların hesabı ancak Rabbime aittir. Düşünsenize
«إن» ما «حسابهم إلا على ربي» فيجازيهم «لو تشعرون» تعلمون ذلك ما عبَّدتموهم.
Yusuf AliI am not one to drive away those who believe
Elmalılı Hamdi YazırHem ben iman edenleri kovmaya memur değilim
«وما أنا بطارد المؤمنين».
Yusuf AliI am sent only to warn plainly in public
Elmalılı Hamdi YazırBen ancak apaçık bir uyarıcıyım
«إن» ما «أنا إلا نذير مبين» بيَّن الإنذار.
Yusuf AliThey said: "If thou desist not, O Noah! thou shalt be stoned (to death)
Elmalılı Hamdi YazırDediler ki: "Ey Nuh! Eğer vazgeçmezsen, iyi bil ki, taşa tutulanlardan olacaksın
«قالوا لئن لم تنته يا نوح» عما تقول لنا «لتكونن من المرجومين» بالحجارة أو بالشتم.
Yusuf AliHe said: "O my Lord! truly my people have rejected me
Elmalılı Hamdi YazırNuh: "Rabbim! dedi, kavmim beni yalancılıkla itham etti
«قال» نوح «رب إن قومي كذبون».
Yusuf AliJudge Thou, then, between me and them openly, and deliver me and those of the Believers who are with me
Elmalılı Hamdi YazırArtık benimle onların arasında sen hükmünü ver. Beni ve beraberimdeki müminleri kurtar
«فافتح بيني وبينهم فتحا» أي احكم «ونجني ومن معي من المؤمنين».
Yusuf AliSo We delivered him and those with him, in the Ark filled (with all creatures)
Elmalılı Hamdi YazırBunun üzerine biz de onu ve beraberindekileri, o dolu gemide taşıyarak kurtardık
قال تعالى «فأنجيناه ومن معه في الفلك المشحون» المملوء من الناس والحيوان والطير.
Yusuf AliThereafter We drowned those who remained behind
Elmalılı Hamdi YazırSonra da arkasında kalanları suda boğduk
«ثم أغرقنا بعد» بعد إنجائهم «الباقين» من قومه.
Yusuf AliVerily in this is a Sign: but most of them do not believe
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz bunda mutlak bir âyet (alınacak ders) vardır; ama çokları iman etmiş değillerdir
«إن ذلك لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O, mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
«وإن ربك لهو العزيز الرحيم».
Yusuf AliThe 'Ad (people) rejected the apostles
Elmalılı Hamdi YazırÂd (kavmi) de peygamberleri yalancılıkla itham etti
«كذبت عادٌ المرسلين».
Yusuf AliBehold, their brother Hud said to them: "Will ye not fear (God)
Elmalılı Hamdi YazırHani kardeşleri Hûd onlara şöyle demişti: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız
«إذ قال لهم أخوهم هود ألا تتقون».
Yusuf AliI am to you an apostle worthy of all trust
Elmalılı Hamdi YazırHaberiniz olsun ki ben, size gönderilmiş, güvenilir bir Peygamberim
«إني لكم رسول أمين».
Yusuf AliSo fear God and obey me
Elmalılı Hamdi YazırGelin artık Allah'tan korkun ve bana itaat edin
«فاتقوا الله وأطيعون».
Yusuf AliNo reward do I ask of you for it: my reward is only from the Lord of the Worlds
Elmalılı Hamdi YazırBuna karşılık ben sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim mükafatımı verecek olan ancak âlemlerin Rabbidir
«وما أسألكم عليه من أجر إن» ما «أجري إلا على رب العالمين».
Yusuf AliDo ye build a landmark on every high place to amuse yourselves
Elmalılı Hamdi YazırSiz her tepeye bir alâmet bina edip eğlenir durur musunuz
«أتبنون بكل ريع» مكان مرتفع «آية» بنا علما للمارة «تعبثون» ممن يمر بكم وتسخرون منهم والجملة حال من ضمير تبنون.
Yusuf AliAnd do ye get for yourselves fine buildings in the hope of living therein (for ever)
Elmalılı Hamdi YazırTemelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz
«وتتخذون مصانع» للماء تحت الأرض «لعلكم» كأنكم «تخلدون» فيها لا تموتون.
Yusuf AliAnd when ye exert your strong hand, do ye do it like men of absolute power
Elmalılı Hamdi YazırHem tuttuğunuz zaman merhametsiz zorbalar gibi tutuyorsunuz
«وإذا بطشتم» بضرب أو قتل «بطشتم جبارين» من غير رأفة.
Yusuf AliNow fear God, and obey me
Elmalılı Hamdi YazırArtık Allah'tan korkun ve bana itaat edin
«فاتقوا الله» في ذلك «وأطيعون» فيما أمرتكم به.
Yusuf AliYea, fear Him Who has bestowed on you freely all that ye know
Elmalılı Hamdi YazırO Allah'tan korkun ki, size o bildiğiniz şeyleri vermekte
«واتقوا الذي أمدكم» أنعم عليكم «بما تعملون».
Yusuf AliFreely has He bestowed on you cattle and sons
Elmalılı Hamdi YazırDavarlar, oğullar
«أمدكم بأنعام وبنين».
Yusuf AliAnd Gardens and Springs
Elmalılı Hamdi YazırCennet gibi bağlar, bahçeler, pınarlar ihsan etmektedir
«وجنات» بساتين «وعيون» أنهار.
Yusuf AliTruly I fear for you the Penalty of a Great Day
Elmalılı Hamdi YazırCidden ben sizin hakkınızda büyük bir günün azabından korkuyorum
«إني أخاف عليكم عذاب يوم عظيم» في الدنيا والآخرة إن عصيتموني.
Yusuf AliThey said: "It is the same to us whether thou admonish us or be not among (our) admonishers
Elmalılı Hamdi YazırDediler ki: "Sen ha vaaz etmişsin, ha vaaz edenlerden olmamışsın, bizce birdir
«قالوا سواء علينا» مستو عندنا «أوعظت أم لم تكن من الواعظين» أصلا أي لا نرعوي لوعظك.
Yusuf AliThis is no other than a customary device of the ancients
Elmalılı Hamdi YazırBu sırf eskilerin âdetidir
«إن» ما «هذا» الذي خوفنا به «إلا خَلْق الأولين» اختلافهم وكذبهم وفي قراءة بضم الخاء واللام أي ما هذا الذي نحن عليه من إنكار للبعث إلا خلق الأولين أي طبيعتهم وعادتهم.
Yusuf AliAnd we are not the ones to receive Pains and Penalties
Elmalılı Hamdi YazırBiz azaba uğratılacak da değiliz
«وما نحن بمعذبين».
Yusuf AliSo they rejected him, and We destroyed them. Verily in this is a Sign: but most of them do not believe
Elmalılı Hamdi YazırBöylece onu yalancı saydılar; biz de kendilerini helak ettik. Şüphesiz bunda mutlak bir âyet (alınacak bir ders) vardır, ama çokları iman etmiş değillerdir
«فكذبوه» بالعذاب «فأهلكناهم» في الدنيا بالريح «إن في ذلك لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O, mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
««إن ربك لهو العزيز الرحيم».
Yusuf AliThe Thamud (people) rejected the apostles
Elmalılı Hamdi YazırSemûd (kavmi) de peygamberleri yalancılıkla itham etti
«كذبت ثمود المرسلين».
Yusuf AliBehold, their brother Salih said to them: "Will you not fear (God)
Elmalılı Hamdi YazırHani kardeşleri Salih onlara şöyle demişti: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız
«إذ قال لهم أخوهم صالح ألا تتقون».
Yusuf AliI am to you an apostle worthy of all trust
Elmalılı Hamdi YazırHaberiniz olsun ki ben size gönderilmiş güvenilir bir peygamberim
«إني لكم رسول أمين».
Yusuf AliSo fear God, and obey me
Elmalılı Hamdi YazırGelin artık, Allah'tan korkun ve bana itaat edin
«فاتقوا الله وأطيعون».
Yusuf AliNo reward do I ask of you for it: my reward is only from the Lord of the Worlds
Elmalılı Hamdi YazırBuna karşılık ben sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim mükafatımı verecek olan ancak âlemlerin Rabbidir
«وما أسألكم عليه من أجر إن» ما «أجري إلا على رب العالمين».
Yusuf AliWill ye be left secure, in (the enjoyment of) all that ye have here
Elmalılı Hamdi YazırSiz burada güven içinde bırakılacak mısınız
«أتتركون في ما ههنا» من الخيرات «آمنين».
Yusuf AliGardens and Springs
Elmalılı Hamdi YazırBahçelerin, pınarların içinde
«في جنات وعيون».
Yusuf AliAnd corn-fields and date-palms with spathes near breaking (with the weight of fruit)
Elmalılı Hamdi YazırEkinlerin, salkımları sarkmış hurmalar arasında
«وزروع ونخل طلعها هضيم» لطيف لين.
Yusuf AliAnd ye carve houses out of (rocky) mountains with great skill
Elmalılı Hamdi YazırKi bir de dağlardan keyifli keyifli kâşâneler oyuyorsunuz
«وتنحتون من الجبال بيوتا فرهين» بطرين وفي قراءة فارهين حاذقين.
Yusuf AliBut fear God and obey me
Elmalılı Hamdi YazırGelin! Allah'tan korkun da bana itaat edin
«فاتقوا الله وأطيعون» فيما أمرتكم به.
Yusuf AliAnd follow not the bidding of those who are extravagant
Elmalılı Hamdi YazırYeryüzünde bozgunculuk yapıp dirlik düzenlik vermeyen bozguncuların emrine uymayın
«ولا تطيعوا أمر المسرفين».
Yusuf AliWho make mischief in the land, and mend not (their ways)
Elmalılı Hamdi YazırYeryüzünde bozgunculuk yapıp dirlik düzenlik vermeyen bozguncuların emrine uymayın
«الذين يفسدون في الأرض» بالمعاصي «ولا يصلحون» بطاعة الله.
Yusuf AliThey said: "Thou art only one of those bewitched
Elmalılı Hamdi YazırSen dediler, olsa olsa iyice büyülenmiş birisin
«قالوا إنما أنت من المسحرين» الذين سحروا كثيرا حتى غلب على عقلهم.
Yusuf AliThou art no more than a mortal like us: then bring us a Sign, if thou tellest the truth
Elmalılı Hamdi YazırSen de ancak bizim gibi bir beşersin. Eğer doğru söyleyenlerden isen, haydi bize bir âyet (mucize) getir
«ما أنت» أيضا «إلا بشر مثلنا فأت بآية إن كنتم من الصادقين» في رسالتك.
Yusuf AliHe said: "Here is a she-camel: she has a right of watering, and ye have a right of watering, (severally) on a day appointed
Elmalılı Hamdi YazırSalih "İşte (mucize) bu dişi devedir; su içme hakkı (bir gün) onundur, belli bir günün içme hakkı da sizin" dedi
«قال هذه ناقة لها شرب» نصيب من الماء «ولكم شرب يوم معلوم».
Yusuf AliTouch her not with harm, lest the Penalty of a Great Day seize you
Elmalılı Hamdi YazırSakın ona bir kötülükle ilişmeyin, yoksa sizi büyük bir günün azabı yakalayıverir
«ولا تمسوها بسوء فيأخذكم عذاب يوم عظيم» بعظم العذاب.
Yusuf AliBut they ham-strung her: then did they become full of regrets
Elmalılı Hamdi YazırDerken onu kestiler; fakat pişman da oldular
«فعقروها» عقرها بعضهم برضاهم «فأصبحوا نادمين» على عقرها.
Yusuf AliBut the Penalty seized them. Verily in this is a Sign: but most of them do not believe
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü kendilerini azap yakalayıverdi. Şüphesiz bunda bir âyet (alınacak bir ders) vardır, ama çokları iman etmiş değillerdir
«فأخذهم العذاب» الموعود به فهلكوا «إن في ذلك لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
«وإن ربك لهو العزيز الرحيم».
Yusuf AliThe people of Lut rejected the apostles
Elmalılı Hamdi YazırLût (kavmi) de peygamberleri yalancılıkla itham etti
«كذبت قوم لوط المرسلين».
Yusuf AliBehold, their brother Lut said to them: "Will ye not fear (God)
Elmalılı Hamdi YazırHani kardeşleri Lût onlara şöyle demişti: "Siz Allah'tan kormaz mısınız
«إذ قال لهم أخوهم لوط ألا تتقون».
Yusuf AliI am to you an apostle worthy of all trust
Elmalılı Hamdi YazırHaberiniz olsun ki, ben size gönderilmiş güvenilir bir peygamberim
«إني لكم رسول أمين».
Yusuf AliSo fear God and obey me
Elmalılı Hamdi YazırGelin artık, Allah'tan korkun ve bana itaat edin
«فاتقوا الله وأطيعون».
Yusuf AliNo reward do I ask of you for it: my reward is only from the lord of the Worlds
Elmalılı Hamdi YazırBuna karşılık ben sizden bir ücret istemiyorum. Benim mükafatımı verecek olan ancak âlemlerin Rabbidir
«وما أسألكم عليه من أجر إن» ما «أجري إلا على رب العالمين».
Yusuf AliOf all the creatures in the world, will ye approach males
Elmalılı Hamdi Yazırİnsanlar içinden erkeklere mi gidiyorsunuz
«أتأتون الذكران من العالمين» الناس.
Yusuf AliAnd leave those whom God has created for you to be your mates? Nay, ye are a people transgressing (all limits)
Elmalılı Hamdi YazırBırakıyorsunuz da sizler için yarattığı eşleri! Doğrusu siz insanlıktan çıkmış bir kavimsiniz
«وتذرون ما خلق لكم ربكم من أزواجكم» أي أقبالهن «بل أنتم قوم عادون» متجاوزون الحلال إلى الحرام.
Yusuf AliThey said: "If thou desist not, O Lut! thou wilt assuredly be cast out
Elmalılı Hamdi YazırOnlar şöyle dediler: "Ey Lût! (Bu davadan) vazgeçmezsen, iyi bilki, sürülenlerden olacaksın
«قالوا لئن لم تنته يا لوط» عن إنكارك علينا «لتكونن من المخرجين» من بلدتنا.
Yusuf AliHe said: "I do detest your doings
Elmalılı Hamdi YazırLût "Doğrusu ben, dedi, sizin bu işinize buğzedenlerdenim
«قال» لوط «إني لعملكم من القالين» المبغضين.
Yusuf AliO my Lord! deliver me and my family from such things as they do
Elmalılı Hamdi YazırYâ Rabbi! Beni ve ailemi onların yapageldiklerin(in vebalin)den kurtar
«رب نجني وأهلي مما يعلمون» أي من عذابه.
Yusuf AliSo We delivered him and his family,- all
Elmalılı Hamdi YazırBiz de onu ve ailesinin tamamını kurtardık
«فنجيناه وأهله أجمعين».
Yusuf AliExcept an old woman who lingered behind
Elmalılı Hamdi YazırAncak (geride) bir yaşlı kadın kaldı
«إلا عجوزا» امرأته «في الغابرين» الباقين أهلكناها.
Yusuf AliBut the rest We destroyed utterly
Elmalılı Hamdi YazırSonra geridekilerin hepsini helak ettik
«ثم دمرنا الآخرين» أهلناهم.
Yusuf AliWe rained down on them a shower (of brimstone): and evil was the shower on those who were admonished (but heeded not)
Elmalılı Hamdi YazırVe üzerlerine öyle bir yağmur yağdırdık ki, (uyarılanların) o yağmuru ne kötü bir yağmurdu
«وأمطرنا عليهم مطرا» حجارة من جملة الإهلاك «فساء مطر المنذرين» مطرهم.
Yusuf AliVerily in this is a Sign: but most of them do not believe
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz bunda bir âyet (alınacak bir ders) vardır. Ama çokları iman etmiş değillerdir
«إن في ذلك لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might Most Merciful
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
«وإن ربك لهو العزيز الرحيم».
Yusuf AliThe Companions of the Wood rejected the apostles
Elmalılı Hamdi YazırEyke halkı da peygamberleri yalancılıkla itham etti
«كذب أصحاب الأيكة» وفي قراءة بحذف الهمزة وإلقاء حركتها على اللام وفتح الهاء: هي غيضة شجر قرب مدين «المرسلين».
Yusuf AliBehold, Shu'aib said to them: "Will ye not fear (God)
Elmalılı Hamdi YazırHani Şuayb onlara şöyle demişti: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız
«إذ قال لهم شعيب» لم يقل أخوهم لأنه لم يكن منهم «ألا تتقون».
Yusuf AliI am to you an apostle worthy of all trust
Elmalılı Hamdi YazırHaberiniz olsun ki ben size gönderilmiş güvenilir bir peygamberim
«إني لكم رسول أمين».
Yusuf AliSo fear God and obey me
Elmalılı Hamdi YazırGelin, Allah'tan korkun ve bana itaat edin
«فاتقوا الله وأطيعون».
Yusuf AliNo reward do I ask of you for it: my reward is only from the Lord of the Worlds
Elmalılı Hamdi YazırBuna karşılık ben sizden bir ücret istemiyorum. Benim mükafatımı verecek olan yalnız âlemlerin Rabbidir
«وما أسألكم عليه من أجر إن» ما «أجري إلا على رب العالمين».
Yusuf AliGive just measure, and cause no loss (to others by fraud)
Elmalılı Hamdi YazırÖlçeği tam ölçün de hak yiyenlerden olmayın
«أوْفوا الكيل» أتموه «ولا تكونوا من المخسرين» الناقصين.
Yusuf AliAnd weigh with scales true and upright
Elmalılı Hamdi YazırVe doğru terazi ile tartın
«وزنوا بالقسطاس المستقيم» الميزان السوي.
Yusuf AliAnd withhold not things justly due to men, nor do evil in the land, working mischief
Elmalılı Hamdi YazırHalkın eşyalarını değerinden düşürmeyin. Yeryüzünde bozgunculuk yaparak karışıklık çıkarmayın
«ولا تبخسوا الناس أشياءهم» لا تنقصوهم من حقهم شيئا «ولا تعثوْا في الأرض مفسدين» بالقتل وغيره من عَثِيَ بكسر المثلثة أفسد ومفسدين حال مؤكدة لمعنى عاملها.
Yusuf AliAnd fear Him Who created you and (who created) the generations before (you)
Elmalılı Hamdi YazırO sizi ve sizden önceki nesilleri yaratan Allah'tan korkun
«واتقوا الذي خلقكم والجبلة» الخليقة «الأولين».
Yusuf AliThey said: "Thou art only one of those bewitched
Elmalılı Hamdi YazırOnlar şöyle dediler: "Sen, olsa olsa iyice büyülenmiş birisin
«قالوا إنما أنت من المسحرين».
Yusuf AliThou art no more than a mortal like us, and indeed we think thou art a liar
Elmalılı Hamdi YazırSen de bizim gibi bir beşerden başka nesin? Bil ki, biz seni ancak yalancılardan biri sayıyoruz
«وما أنت إلا بشر مثلنا وإن» مخففة من الثقيلة واسمها محذوف أي إنه «نظنك لمن الكاذبين».
Yusuf AliNow cause a piece of the sky to fall on us, if thou art truthful
Elmalılı Hamdi YazırŞayet doğru sözlülerden isen, üstümüze gökten bir parça düşürüver
«فأسقط علينا كسْفا» بسكون السين وفتحها قطعا «من السماء إن كنت من الصادقين» في رسالتك.
Yusuf AliHe said: "My Lord knows best what ye do
Elmalılı Hamdi YazırŞuayb, "Rabbim, yaptıklarınızı en iyi bilendir" dedi
«قال ربي أعلم بما تعملون» فيجازيكم به.
Yusuf AliBut they rejected him. Then the punishment of a day of overshadowing gloom seized them, and that was the Penalty of a Great Day
Elmalılı Hamdi YazırHülasa, onu yalancı saydılar da kendilerini o gölge gününün azabı yakalayıverdi. O cidden büyük bir günün azabı idi
«فكذبوه فأخذهم عذاب يوم الظلة» هي سحابة أظلتهم بعد حر شديد أصابهم فأمطرت عليهم نارا فاحترقوا «إنه كان عذاب يوم عظيم».
Yusuf AliVerily in that is a Sign: but most of them do not believe
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz bunda bir âyet (alınacak bir ders) vardır. Ama çokları iman etmiş değillerdir
«إن في ذلك لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O, mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
«وإن ربك لهو العزيز الرحيم».
Yusuf AliVerily this is a Revelation from the Lord of the Worlds
Elmalılı Hamdi YazırVe muhakkak ki bu (Kur'ân) âlemlerin Rabbinin indirmesidir
«وإنه» أي القرآن «لتنزيل رب العالمين».
Yusuf AliWith it came down the spirit of Faith and Truth
Elmalılı Hamdi Yazır(Resulüm!) Onu Rûhu'lemin (Cebrail) indirdi
«نزل به الروح الأمين» جبريل.
Yusuf AliTo thy heart and mind, that thou mayest admonish
Elmalılı Hamdi YazırUyarıcılardan olasın diye senin kalbin üzerine
«على قلبك لتكون من المنذرين».
Yusuf AliIn the perspicuous Arabic tongue
Elmalılı Hamdi YazırAçık parlak bir Arapça lisan ile
«بلسان عربي مبين» بيَّن وفي قراءة بتشديد نزل ونصب الروح والفاعل الله.
Yusuf AliWithout doubt it is (announced) in the mystic Books of former peoples
Elmalılı Hamdi YazırO, şüphesiz daha öncekilerin kitaplarında da vardı
«وإنه» ذكر القرآن المنزل على محمد «لفي زُبُر» كتب «الأولين» كالتوراة والإنجيل.
Yusuf AliIs it not a Sign to them that the Learned of the Children of Israel knew it (as true)
Elmalılı Hamdi Yazırİsrailoğulları bilginlerinin onu bilmesi, onlar için bir âyet (delil) değil midir
«أو لم يكن لهم» لكفار مكة «آية» على ذلك «أن يعلمه علماء بني إسرائيل» كعبد الله بن سلام وأصحابه من الذين آمنوا فإنهم يخبرون بذلك، ويكن بالتحتانية ونصب آية وبالفوقانية ورفع آية.
Yusuf AliHad We revealed it to any of the non-Arabs
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu Arapça bilmeyenlerden birine indirseydik de, bunu o okusaydı, yine de ona iman etmezlerdi
«ولو نزلناه على بعض الأعجمين» جمع أعجم.
Yusuf AliAnd had he recited it to them, they would not have believed in it
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu Arapça bilmeyenlerden birine indirseydik de, bunu o okusaydı, yine de ona iman etmezlerdi
«فقرأه عليهم» كفار مكة «ما كانوا به مؤمنين» أنفة من اتباعه.
Yusuf AliThus have We caused it to enter the hearts of the sinners
Elmalılı Hamdi YazırBöylece onu günahkarların kalplerine soktuk. (okuyup anladılar, ama yine de) acıklı azabı görünceye kadar ona iman etmezler
«كذلك» أي مثل إدخالنا التكذيب به بقراءة الأعجمي «سلكناه» أدخلنا التكذيب به «في قلوب المجرمين» كفار مكة بقراءة النبي.
Yusuf AliThey will not believe in it until they see the grievous Penalty
Elmalılı Hamdi YazırBöylece onu günahkarların kalplerine soktuk. (okuyup anladılar, ama yine de) acıklı azabı görünceye kadar ona iman etmezler
«لا يؤمنون به حتى يروا العذاب الأليم».
Yusuf AliBut the (Penalty) will come to them of a sudden, while they perceive it not
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bu (azab) onlara, kendileri farkında olmadan, ansızın geliverecektir
«فيأتيهم بغتة وهم لا يشعرون».
Yusuf AliThen they will say: "Shall we be respited
Elmalılı Hamdi YazırO zaman "Bize (iman etmemiz için) mühlet verilir mi acaba?... diyeceklerdir
«فيقولوا هل نحن منظرون» لنؤمن فيقال لهم: لا قالوا: متى هذا العذاب، قال تعالى.
Yusuf AliDo they then ask for Our Penalty to be hastened on
Elmalılı Hamdi Yazır(Oysa dünyada iken) Onlar bizim azabımızı çarçabuk istiyorlardı
«أفبعذابنا يستعجلون».
Yusuf AliSeest thou? If We do let them enjoy (this life) for a few years
Elmalılı Hamdi YazırGördün ya artık onlara senelerce zevk ettirsek
«أفرأيت» أخبرني «إن متَّعناهم سنين».
Yusuf AliYet there comes to them at length the (Punishment) which they were promised
Elmalılı Hamdi YazırSonra kendilerine vaad edilen (azab) gelip çatarsa
«ثم جاءهم ما كانوا يوعدون» من العذاب.
Yusuf AliIt will profit them not that they enjoyed (this life)
Elmalılı Hamdi YazırO yaşadıkları zevkin kendilerine hiçbir faydası olmayacaktır
«ما» إستفهامية بمعنى: أي شيء «أغنى عنهم ما كانوا يمتعون» في دفع العذاب أو تخفيفه أي: لم يغن.
Yusuf AliNever did We destroy a population, but had its warners
Elmalılı Hamdi YazırBununla birlikte, biz hangi memleketi helak ettikse muhakkak onu uyarıcı (peygamberleri) olmuştur
«وما أهلكنا من قرية إلا لها منذرون» رسل تنذر أهلها.
Yusuf AliBy way of reminder; and We never are unjust
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlar) ihtar edilmiştir ve biz zulmetmiş değiliz
«ذكرى» عظة لهم «وما كنا ظالمين» في إهلاكهم بعد إنذارهم ونزل ردا لقول المشركين.
Yusuf AliNo evil ones have brought down this (Revelation)
Elmalılı Hamdi YazırOnu (Kur'ân'ı) şeytanlar indirmedi
«وما تنزلت به» بالقرآن «الشياطين».
Yusuf AliIt would neither suit them nor would they be able (to produce it)
Elmalılı Hamdi YazırBu onlara hem yaraşmaz hem güçleri yetmez
«وما ينبغي» يصلح «لهم» أن ينزلوا به «وما يستطيعون» ذلك.
Yusuf AliIndeed they have been removed far from even (a chance of) hearing it
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz onlar vahyi işitmekten uzak tutulmuşlardır
«إنهم عن السمع» لكلام الملائكة «لمعزولون» بالشهب.
Yusuf AliSo call not on any other god with God, or thou wilt be among those under the Penalty
Elmalılı Hamdi YazırO halde sakın Allah ile beraber başka tanrıya kulluk edip yalvarma, yoksa azaba uğratılanlardan olursun
«فلا تدع مع الله إلها آخر فتكون من المعذبين» إن فعلت ذلك الذي دعوك إليه.
Yusuf AliAnd admonish thy nearest kinsmen
Elmalılı Hamdi Yazır(Önce) en yakın hısımlarını uyar
(وأنذر عشيرتك الأقربين) وهم بنو هاشم وبنو عبد المطلب "" وقد أنذرهم جهارا "" رواه البخاري ومسلم.
Yusuf AliAnd lower thy wing to the Believers who follow thee
Elmalılı Hamdi YazırVe sana uyan müminlere kanadını indir
«واخفض جناحكْ» ألن جانبك «لمن اتبعك من المؤمنين» الموحدين.
Yusuf AliThen if they disobey thee, say: "I am free (of responsibility) for what ye do
Elmalılı Hamdi YazırŞayet sana karşı gelirlerse, de ki: "Ben sizin yaptıklarınızdan muhakkak uzağım
«فإن عصوك» عشيرتك «فقل» لهم «إني بريء مما تعملون» من عبادة غير الله.
Yusuf AliAnd put thy trust on the Exalted in Might, the Merciful
Elmalılı Hamdi YazırSen O, mutlak galip ve engin merhamet sahibine güvenip dayan
«وتوكل» بالواو والفاء «على العزيز الرحيم» الله أي فوض إليه جميع أمورك.
Yusuf AliWho seeth thee standing forth (in prayer)
Elmalılı Hamdi YazırO ki, (gece namaza) kalktığın zaman seni görüyor
«الذي يراك حين تقوم» إلى الصلاة.
Yusuf AliAnd thy movements among those who prostrate themselves
Elmalılı Hamdi YazırVe secde edenler arasında dolaşmanı da (görüyor)
«وتقلبك» في أركان الصلاة قائما وقاعدا وراكعا وساجدا «في الساجدين» المصلين.
Yusuf AliFor it is He Who heareth and knoweth all things
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü her şeyi işiten, her şeyi bilen O'dur
«إنه هو السميع العليم».
Yusuf AliShall I inform you, (O people!), on whom it is that the evil ones descend
Elmalılı Hamdi YazırŞeytanların kime ineceğini size haber vereyim mi
«هل أنبئكم» يا كفرا مكة «على من تنزل الشياطين» بحذف إحدى التاءين من الأصل.
Yusuf AliThey descend on every lying, wicked person
Elmalılı Hamdi YazırOnlar, günaha, iftiraya düşkün olan herkesin üzerine inerler
«تنزل على كل أفاك» كذاب «أثيم» فاجر مثل مسيلمة وغيره من الكهنة.
Yusuf Ali(Into whose ears) they pour hearsay vanities, and most of them are liars
Elmalılı Hamdi YazırOnlar, (şeytanlara) kulak verirler ve onların çoğu yalancıdır
«يلقون» الشياطين «السمع» ما سمعوه من الملائكة إلى الكهنة «وأكثرهم كاذبون» يضمنون إلى المسموع كذبا وكان هذا قبل أن حجبت الشياطين عن السماء.
Yusuf AliAnd the Poets,- It is those straying in Evil, who follow them
Elmalılı Hamdi YazırŞairler(e gelince), onlara da sapıklar uyar
«والشعراء يتبعهم الغاوون» في شعرهم فيقولن به ويرونه عنهم فهم مذمومون.
Yusuf AliSeest thou not that they wander distracted in every valley
Elmalılı Hamdi YazırOnların her vadide şaşkın şaşkın dolaştıklarını ve gerçekte yapmadıkları şeyleri söylediklerini görmedin mi
«ألم تر» تعلم «أنهم في كل واد» من أودية الكلام وفنونه «يهيمون» يمضون فيجازون الحد مدحا وهجاء.
Yusuf AliAnd that they say what they practise not
Elmalılı Hamdi YazırOnların her vadide şaşkın şaşkın dolaştıklarını ve gerçekte yapmadıkları şeyleri söylediklerini görmedin mi
«وأنهم يقولون» فعلنا «مالا يفعلون» يكذبون.
Yusuf AliExcept those who believe, work righteousness, engage much in the remembrance of God, and defend themselves only after they are unjustly attacked. And soon will the unjust assailants know what vicissitudes their affairs will take
Elmalılı Hamdi YazırAncak iman edip iyi ameller işleyenler, Allah'ı çok çok ananlar ve haksızlığa uğratıldıklarında kendilerini savunanlar müstesna; haksızlık edenler, hangi dönüşe (hangi akibete) döndürüleceklerini yakında bileceklerdir
«إلا الذين آمنوا وعملوا الصالحات» من الشعراء. «وذكروا الله كثيرا» لم يشغلهم الشعر عن الذكر «وانتصروا» بهجوهم الكفار «من بعد ما ظلموا» بهجو الكفار لهم في جملة المؤمنين فليسو مذمومين قال الله تعالى: (لا يحب الله الجهر بالسوء من القول إلا من ظلم) وقال تعالى (فمن اعتدى عليكم فاعتدوا عليه بمثل ما اعتدي عليكم) «وسيعلم الذين ظلموا» من الشعراء وغيرهم «أي منقلب» مرجع «ينقلبون» يرجعون بعد الموت.