26. Ash-Shu'araa سُورَةُ الشُّعَرَاءِ
Elmalılı Hamdi YazırTâ, Sîn, Mîm
Yusuf AliTa. Sin. Mim
«طسَمَ» الله أعلم بمراده بذلك.
Elmalılı Hamdi YazırBunlar sana apaçık kitabın âyetleridir
Yusuf AliThese are verses of the Book that makes (things) clear
«تلك» أي هذه الآيات «آيات الكتاب» القرآن والإضافة بمعنى من «المبين» المظهر الحق من الباطل.
Elmalılı Hamdi Yazır(Resulüm!) Onlar iman etmiyorlar diye adeta kendine kıyacaksın
Yusuf AliIt may be thou frettest thy soul with grief, that they do not become Believers
«لعلك» يا محمد «باخعٌ نفسك» قاتلها غما من أجل «ألا يكونوا» أي أهل مكة «مؤمنين» ولعل هنا للإشفاق أي أشفق عليها بتخفيف هذا الغم.
Elmalılı Hamdi YazırBiz dilersek onların üzerlerine gökten bir âyet (mucize) indiririz de, ona boyunları eğilekalır
Yusuf AliIf (such) were Our Will, We could send down to them from the sky a Sign, to which they would bend their necks in humility
«إن نشأ ننزل عليهم من السماء آية فظلّت» بمعنى المضارع: أي تظل، أي تدوم «أعناقهم لها خاضعين» فيؤمنون، ولما وصفت الأعناق بالخضوع الذي هو لأربابها جمعت الصفة جمع العقلاء.
Elmalılı Hamdi YazırBununla beraber kendilerine O Rahmân'dan yeni bir öğüt gelmeyedursun, ille ondan yüz çevirirler
Yusuf AliBut there comes not to them a newly-revealed Message from (God) Most Gracious, but they turn away therefrom
«وما يأتيهم من ذكر» قرآن «من الرحمن مُحدّث» صفة كاشفة «إلا كانوا عنه معرضين».
Elmalılı Hamdi YazırÜstelik (ona) "yalandır" dediler; fakat onlara alay edip durdukları şeyin haberleri yakında gelecektir
Yusuf AliThey have indeed rejected (the Message): so they will know soon (enough) the truth of what they mocked at
«فقد كذبوا» به «فسيأتيهم أنباء» عواقب «ما كانوا به يستهزءُون».
Elmalılı Hamdi YazırYeryüzüne bir bakmadılar mı? Biz orada her güzel çiftten nice bitkiler yetiştirmişiz
Yusuf AliDo they not look at the earth,- how many noble things of all kinds We have produced therein
«أوَلم يروا» ينظروا «إلى الأرض كم أنبتنا فيها» أي كثيرا «من كل زوجِ كريم» نوع حسن.
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz ki bunda mutlak bir âyet (nişane) vardır; ama onların çoğu iman etmezler
Yusuf AliVerily, in this is a Sign: but most of them do not believe
«إن في ذلك لآية» دلالة على كمال قدرته تعالى «وما كان أكثرهم مؤمنين» في علم الله، وكان قال سيبويه: زائدة.
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphe yok ki Rabbin, galip ve engin merhamet sahibidir
Yusuf AliAnd verily, thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
«وإن ربك لهو العزيز» ذو العزة ينتقم من الكافرين «الرحيم» يرحم المؤمنين.
Elmalılı Hamdi YazırBir vakit de Rabbin, Musa'ya nida edip "Git o zalim kavme" dedi
Yusuf AliBehold, thy Lord called Moses: "Go to the people of iniquity
«و» اذكر يا محمد لقومك «إذ نادى ربك موسى» ليلة رأى النار والشجرة «أن» أي: بأن «ائت القوم الظالمين» رسولا.
Elmalılı Hamdi YazırFiravun kavmine, hâlâ sakınmayacaklar mı
Yusuf AliThe people of the Pharaoh: will they not fear God
«قوم فرعون» معه ظلموا أنفسهم بالكفر بالله وبني إسرائيل باستعبادهم «ألا» الهمزة للاستفهام الإنكارى «يتقون» الله بطاعته فيوحدونه.
Elmalılı Hamdi Yazır(Musa) şöyle seslendi: "Ya Rab! Doğrusu ben korkarım ki beni yalancı sayarlar
Yusuf AliHe said: "O my Lord! I do fear that they will charge me with falsehood
«قال» موسى «ربِ إني أخاف أن يكذّبون».
Elmalılı Hamdi YazırVe göğsüm daralır, dilim dönmez, onun için Harun'a da elçilik ver
Yusuf AliMy breast will be straitened. And my speech may not go (smoothly): so send unto Aaron
«ويضيق صدري» من تكذيبهم لي «ولا ينطلق لساني» بأداء الرسالة للعقدة التي فيه «فأرسل إلى» أخي «هارون» معي.
Elmalılı Hamdi YazırHem onların bana isnad ettikleri bir suç var. Ondan dolayı korkarım ki, hemen beni öldürürler
Yusuf AliAnd (further), they have a charge of crime against me; and I fear they may slay me
«ولهم عليَّ ذنبٌ» بقتل القبطي منهم «فأخاف أن يقتلون» به.
Elmalılı Hamdi Yazır(Allah): "Hayır hayır" buyurdu, "haydi ikiniz âyetlerimizle (mucizelerimizle) gidin. Şüphesiz ki, biz sizinle beraberiz. (Onları) işitiyoruz
Yusuf AliGod said: "By no means! proceed then, both of you, with Our Signs; We are with you, and will listen (to your call)
«قال» تعالى: «كلا» لا يقتلونك «فاذهبا» أي أنت وأخوك، ففيه تغليب الحاضر على الغائب «بآياتنا إنا معكم مستمعون» ما تقولون وما يقال لكم، أجريا مجرى الجماعة.
Elmalılı Hamdi YazırHaydin Firavun'a gidin de deyin ki: İnan biz, âlemlerin Rabbinin elçisiyiz
Yusuf AliSo go forth, both of you, to Pharaoh, and say: 'We have been sent by the Lord and Cherisher of the worlds
«فأتِيَا فرعون فقولا إنا» كلاً منا «رسول رب العالمين» إليك.
Elmalılı Hamdi Yazırİsrail oğullarını bizimle beraber gönder
Yusuf AliSend thou with us the Children of Israel
«أن» أي: بأن «أرسل معنا» إلى الشام «بني إسرائيل» فأتياه فقالا له ما ذكر.
Elmalılı Hamdi YazırÂ, dedi, biz seni çocukken himayemize alıp büyütmedik mi? Hayatının bir çok yıllarını aramızda geçirmedin mi
Yusuf Ali(Pharaoh) said: "Did we not cherish thee as a child among us, and didst thou not stay in our midst many years of thy life
«قال» فرعون لموسى «ألم نربِّك فينا» في منازلنا «وليدا» صغيرا قريبا من الولادة بعد فطامه «ولبثت فينا من عمرك سنين» ثلاثين سنة يلبس من ملابس فرعون ويركب من مراكبه وكان يسمى ابنه.
Elmalılı Hamdi YazırSonunda o yaptığın (kötü) işi de yaptın. Sen nankörün birisin
Yusuf AliAnd thou didst a deed of thine which (thou knowest) thou didst, and thou art an ungrateful (wretch)
«وفعلت فعلتك التي فعلت» هي قتله القبطي «وأنت من الكافرين» الجاحدين لنعمتي عليك بالتربية وعدم الاستعباد.
Elmalılı Hamdi YazırMusa, "Ben, dedi, o işi o anda yaptım ki şaşkınlardandım
Yusuf AliMoses said: "I did it then, when I was in error
«قال» موسى «فعلتها إذاً» أي حينئذ «وأنا من الضالين» عما آتاني الله بعدها من العلم والرسالة.
Elmalılı Hamdi YazırSizden korkunca da hemen aranızdan kaçtım. Sonra Rabbim bana hikmet bahşetti ve beni peygamberlerden kıldı
Yusuf AliSo I fled from you (all) when I feared you; but my Lord has (since) invested me with judgment (and wisdom) and appointed me as one of the apostles
«ففررتُ منكم لما خفتكم فوهب لي ربي حكما» علما «وجعلني من المرسلين».
Elmalılı Hamdi YazırO başıma kaktığın nimet de (aslında) İsrail oğullarını kendine köle edinmiş olmandır
Yusuf AliAnd this is the favour with which thou dost reproach me,- that thou hast enslaved the Children of Israel
«وتلك نعمةٌ تمنُّها عليَّ» أصله تمن بها عليَّ «أن عبدت بني إسرائيل» بيان لتلك: أي اتخذتهم عبيدا ولم تستعبدني لا نعمة لك بذلك لظلمك باستعبادهم وقدر بعضهم أول الكلام همزة استفهام للإنكار.
Elmalılı Hamdi YazırFiravun şöyle dedi: "Âlemlerin Rabbi dediğin nedir ki
Yusuf AliPharaoh said: "And what is the 'Lord and Cherisher of the worlds
«قال فرعون» لموسى «وما رب العالمين» الذي قلت إنك رسوله أي: أي شيء هو ولما لم يكن سبيل للخلق إلى معرفة حقيقته تعالى وإنما يعرفونه بصفاته أجابه موسى عليه الصلاة والسلام ببعضها.
Elmalılı Hamdi YazırMusa cevap olarak: "Eğer işin gerçeğini düşünüp anlayan kişiler olsanız (itiraf edersiniz ki) O, göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunan her şeyin Rabbi'dir
Yusuf Ali(Moses) said: "The Lord and Cherisher of the heavens and the earth, and all between,- if ye want to be quite sure
«قال ربُّ السماوات والأرض وما بينهما» أي خالق ذلك «إن كنتم موقنين» بأنه تعالى خالقه فآمنوا به وحده.
Elmalılı Hamdi Yazır(Firavun) etrafında bulunanlara: "İşitmiyor musunuz?" dedi
Yusuf Ali(Pharaoh) said to those around: "Did ye not listen (to what he says)
«قال» فرعون «لمن حوله» من أشراف قومه «ألا تستمعون» جوابه الذي لم يطابق السؤال.
Elmalılı Hamdi YazırMusa dedi ki: "O sizin de Rabbiniz, daha önce ki atalarınızın da Rabbidir
Yusuf Ali(Moses) said: "Your Lord and the Lord of your fathers from the beginning
«قال» موسى «ربكم ورب آبائكم الأولين» وهذا وإن كان داخلا فيما قبله يغيظ فرعون ولذلك.
Elmalılı Hamdi Yazır(Firavun): "Size gönderilen bu elçiniz mutlaka delidir" dedi
Yusuf Ali(Pharaoh) said: "Truly your apostle who has been sent to you is a veritable madman
«قال إنَّ رسولكم الذي أرسل إليكم لمجنون».
Elmalılı Hamdi YazırMusa devamla şöyle söyledi: "Şayet aklınızı kullansanız (anlarsınız ki), O, doğunun, batının ve ikisinin arasında bulunanların Rabbidir
Yusuf Ali(Moses) said: "Lord of the East and the West, and all between! if ye only had sense
«قال» موسى «ربُّ المشرق والمغرب وما بينهما إن كنتم تعقلون» إنه كذلك فآمنوا به وحده.
Elmalılı Hamdi YazırFiravun: "Benden başkasını ilâh tutarsan, andolsun ki seni zindana kapatılmışlardan ederim" dedi
Yusuf Ali(Pharaoh) said: "If thou dost put forward any god other than me, I will certainly put thee in prison
«قال» فرعون لموسى «لئن اتخذت إلها غيري لأجعلنَّك من المسجونين» كان سجنه شديدا يحبس الشخص في مكان تحت الأرض وحده لا يبصر ولا يسمع فيه أحدا.
Elmalılı Hamdi YazırMusa sordu: "Sana apaçık bir şey getirmiş olsam da mı
Yusuf Ali(Moses) said: "Even if I showed you something clear (and) convincing
«قال» له موسى «أوَلوْ» أي: أتفعل ذلك ولو «جئتك بشيءٍ مبينِ» برهان بيِّن على رسالتي.
Elmalılı Hamdi YazırFiravun: "Haydi getir onu bakayım, doğrulardan isen" dedi
Yusuf Ali(Pharaoh) said: "Show it then, if thou tellest the truth
«قال» فرعون له «فأتِ به إن كنت من الصادقين» فيه.
Elmalılı Hamdi YazırBunun üzerine Musa asâsını bırakıverdi; apaçık bir ejderha oluverdi
Yusuf AliSo (Moses) threw his rod, and behold, it was a serpent, plain (for all to see)
«فألقى عصاه فإذا هي ثعبانٌ مبينٌ» حية عظيمة.
Elmalılı Hamdi YazırElini de (koynundan) çekti çıkardı; bakanlara bembeyaz (görünen, nur saçan bir şey) oluverdi
Yusuf AliAnd he drew out his hand, and behold, it was white to all beholders
«ونزع يده» أخرجها من جيبه «فإذا هي بيضاء» ذات شعاع «للناظرين» خلاف ما كانت عليه من الأدمة.
Elmalılı Hamdi YazırFiravun çevresinde bulunan ileri gelenlere: "Bu dedi, herhalde çok bilgili bir sihirbaz
Yusuf Ali(Pharaoh) said to the Chiefs around him: "This is indeed a sorcerer well- versed
«قال» فرعون «للملإ حوله إنَّ هذا لساحر عليم» فائق في علم السحر.
Elmalılı Hamdi YazırSizi sihriyle yurdunuzdan çıkarmak istiyor. Şimdi ne buyurursunuz
Yusuf AliHis plan is to get you out of your land by his sorcery; then what is it ye counsel
«يريد أن يخرجكم من أرضكم بسحره فماذا تأمرون».
Elmalılı Hamdi YazırDediler ki: "Bunu ve kardeşini eğle, şehirlere de toplayıcılar gönder
Yusuf AliThey said: "Keep him and his brother in suspense (for a while), and dispatch to the Cities heralds to collect
«قالوا أرجه وأخاه» أخّر أمرهما «وابعث في المدائن حاشرين» جامعين.
Elmalılı Hamdi YazırBütün bilgiç sihirbazları sana getirsinler
Yusuf AliAnd bring up to thee all (our) sorcerers well-versed
«يأتوك بكل سَحَّار عليم» يفضل موسى في علم السحر.
Elmalılı Hamdi YazırBöylece, sihirbazlar belli bir günün tayin edilen vaktinde bir araya getirildi
Yusuf AliSo the sorcerers were got together for the appointment of a day well-known
«فجمع السحرة لميقات يوم معلوم» وهو وقت الضحى من يوم الزينة.
Elmalılı Hamdi YazırHalka, "Siz de toplanıyor musunuz? (Haydi çabuk olun)" denildi
Yusuf AliAnd the people were told: "Are ye (now) assembled
«وقيل للناس هل أنتم مجتمعون».
Elmalılı Hamdi YazırÜstün gelirlerse herhalde sihirbazlara uyarız" dediler
Yusuf AliThat we may follow the sorcerers (in religion) if they win
«لعلنا نتبع السحرة إن كانوا هم الغالبين» الاستفهام للحث على الاجتماع والترجي على تقدير غلبتهم ليستمروا على دينهم فلا يتبعوا موسى.
Elmalılı Hamdi YazırSihirbazlar geldiklerinde Firavun'a "Şayet biz üstün gelirsek, muhakkak bize bir ücret vardır, değil mi?" dediler
Yusuf AliSo when the sorcerers arrived, they said to Pharaoh: "Of course - shall we have a (suitable) reward if we win
«فلما جاء السحرة قالوا لفرعون أئن» بتحقيق الهمزتين وتسهيل الثانية وإدخال ألف بينهما على الوجيهين «لنا لأجرا إن كنا نحن الغالبين».
Elmalılı Hamdi YazırFiravun cevaben: "Evet, o takdirde hiç şüphe etmeyin, gözde kimselerden olacaksınız" dedi
Yusuf AliHe said: "Yea, (and more),- for ye shall in that case be (raised to posts) nearest (to my person)
«قال نعم وإنكم إذاً» أي حينئذ «لمن المقربين».
Elmalılı Hamdi YazırMusa onlara "Atın, ne atacaksanız" dedi
Yusuf AliMoses said to them: "Throw ye - that which ye are about to throw
«قال لهم موسى» بعد ما قالوا له (إما أن تُلقي وإما أن نكون نحن الملقين) «ألقوا ما أنتم ملقون» فالأمر فيه للإذن بتقديم إلقائهم توسلا به إلى إظهار الحق.
Elmalılı Hamdi YazırBunun üzerine iplerini ve değneklerini attılar ve "Firavun'un kudreti hakkı için şüphesiz elbette bizler galip geleceğiz" dediler
Yusuf AliSo they threw their ropes and their rods, and said: "By the might of Pharaoh, it is we who will certainly win
«فألقوْا حبالهم وعصيهم وقالوا بعزة فرعون إنا لنحن الغالبون».
Elmalılı Hamdi YazırArdından Musa asâsını attı; bir de ne görsünler, onların uydurduklarını yutuyor
Yusuf AliThen Moses threw his rod, when, behold, it straightway swallows up all the falsehoods which they fake
«فألقى موسى عصاه فإذا هي تلقف» بحذف إحدى التاءين من الأصل تبتلع «ما يأفكون» يقلبونه بتمويههم فيخيلون حبالهم وعصيهم أنها حيات تسعى.
Elmalılı Hamdi YazırSihirbazlar derhal secdeye kapandılar
Yusuf AliThen did the sorcerers fall down, prostrate in adoration
«فألقيَ السحرة ساجدين».
Elmalılı Hamdi Yazırİman ettik, dediler, Âlemlerin Rabbine
Yusuf AliSaying: "We believe in the Lord of the Worlds
«قالوا آمنا برب العالمين».
Elmalılı Hamdi YazırMusa ve Harun'un Rabbine
Yusuf AliThe Lord of Moses and Aaron
«رب موسى وهارون» لعلمهم بأن ما شاهدوه من العصا لا يتأتى بالسحر.
Elmalılı Hamdi YazırFiravun (kızgınlık içinde) dedi ki: "Ben size izin vermeden O'na iman ettiniz ha! Anlaşıldı ki o size sihri öğreten büyüğünüzmüş! Ama şimdi bileceksiniz: Andolsun, ellerinizi ve ayaklarınızı çaprazlama ke stireceğim, hepinizi çarmıha gerdireceğim
Yusuf AliSaid (Pharaoh): "Believe ye in Him before I give you permission? surely he is your leader, who has taught you sorcery! but soon shall ye know! Be sure I will cut off your hands and your feet on opposite sides, and I will cause you all to die on the cross
«قال» فرعون «أآمنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفا «له» لموسى «قبل أن آذن» أنا «لكم إنه لكبيركم الذي علمكم السحر» فعلَّمك شيئا منه وغلبكم بآخر «فلسوف تعلمون» ما ينالكم مني «لأقطعنَّ أيديكم وأرجلكم من خلاف» أي يد كل واحد اليمنى ورجله اليسرى «ولأصلبنكم أجمعين».
Elmalılı Hamdi YazırZararı yok dediler nasıl olsa biz Rabbimize döneceğiz
Yusuf AliThey said: "No matter! for us, we shall but return to our Lord
«قالوا لا ضَيْرَ» لا ضرر علينا في ذلك «إنا إلى ربنا» بعد موتنا بأي وجه كان «منقلبون» راجعون في الآخرة.
Elmalılı Hamdi YazırHerhalde biz müminlerin evveli olduğumuzdan dolayı, Rabbimizin bize mağfiret buyuracağını ümit ederiz
Yusuf AliOnly, our desire is that our Lord will forgive us our faults, that we may become foremost among the believers
«إنا نطمع» نرجوا «أن يغفر لنا ربنا خطايانا أن» أي بأن «كنَّا أول المؤمنين» في زماننا.
Elmalılı Hamdi YazırBiz, Musa'ya: "Kullarımı geceleyin yola çıkar, çünkü takip edileceksiniz" diye vahyettik
Yusuf AliBy inspiration we told Moses: "Travel by night with my servants; for surely ye shall be pursued
«وأوحينا إلى موسى» بعد سنين أقامها بينهم يدعوهم بآيات الله إلى الحق فلم يزيدوا إلا عتوا «أن أسر بعبادي» بني إسرائيل وفي قراءة بكسر النون ووصل همزة أسر من سرى لغة في أسرى أي سر بهم ليلا إلى البحر «إنكم مُتَّبعون» يتبعكم فرعون وجنوده فيلجون وراءكم البحر فأنجيكم وأغرقهم.
Elmalılı Hamdi YazırFiravun da şehirlere (asker) toplayıcılar gönderdi
Yusuf AliThen Pharaoh sent heralds to (all) the Cities
«فأرسل فرعون» حين أخبر بسيرهم «في المدائن» قيل كان له ألف مدينة واثنا عشر ألف قرية «حاشرين» جامعين الجيش قائلا.
Elmalılı Hamdi YazırEsasen bunlar, sayıları azar azar, bölük pörçük bir cemaattır
Yusuf Ali(Saying): "These (Israelites) are but a small band
«إن هؤلاء لشرذمةٌ» طائفة «قليلون» قيل كانوا ستمائة ألف وسبعين ومقدمة جيشه سبعمائة ألف فقللهم بالنظر إلى كثرة جيشه.
Elmalılı Hamdi Yazır(Böyle iken) hakkımızda çok gayz (öfke) besliyorlar
Yusuf AliAnd they are raging furiously against us
«وإنهم لنا لغائظون» فاعلون ما يغيظنا.
Elmalılı Hamdi YazırBiz ise, elbette uyanık (ve tekvücut) bir cemaatız." (diyor ve dedirtiyordu)
Yusuf AliBut we are a multitude amply fore-warned
«وإنا لجميعٌ حذرون» مستعدون وفي قراءة حاذرون متيقظون.
Elmalılı Hamdi YazırAma (sonunda) biz, onları (Firavun ve kavmini) bahçelerden, pınarlardan
Yusuf AliSo We expelled them from gardens, springs
قال تعالى: «فأخرجناهم» أي فرعون وقومه من مصر ليلحقوا موسى وقومه «من جنات» بساتين كانت على جانبي النيل «وعيون» أنهار جارية في الدور من النيل.
Elmalılı Hamdi YazırHazinelerden ve şerefli makamlardan çıkardık
Yusuf AliTreasures, and every kind of honourable position
«وكنوز» أموال ظاهرة من الذهب والفضة، وسميت كنوزا لأنه لم يعط حق الله تعالى منها «ومقامٍ كريمٍ» مجلس حسن للأمراء والوزراء يحفه أتباعهم.
Elmalılı Hamdi YazırVe onlara İsrail oğullarını mirasçı yaptık
Yusuf AliThus it was, but We made the Children of Israel inheritors of such things
«كذلك» أي إخراجنا كما وصفنا «وأورثناها بني إسرائيل» بعد إغراق فرعون وقومه.
Elmalılı Hamdi YazırDerken (Firavun ve adamları) güneş doğmuştu ki, onların ardına düştüler
Yusuf AliSo they pursued them at sunrise
«فأتبعوهم» لحقوهم «مشرقين» وقت شروق الشمس.
Elmalılı Hamdi Yazırİki topluluk birbirini görünce, Musa'nın adamları "Eyvah, yakalandık! dediler
Yusuf AliAnd when the two bodies saw each other, the people of Moses said: "We are sure to be overtaken
«فلما تراءى الجمعان» رأى كل منهما الآخر «قال أصحاب موسى إنا لمدركون» يدركنا جمع فرعون ولا طاقة لنا به.
Elmalılı Hamdi YazırMusa: "Hayır, aslâ! dedi, Rabbim şüphesiz benimledir, bana yolunu gösterecektir
Yusuf Ali(Moses) said: "By no means! my Lord is with me! Soon will He guide me
«قال» موسى «كلا» أي لن يدركونا «إن معي ربي» ينصره «سيهدين» طريق النجاة.
Elmalılı Hamdi YazırBunun üzerine Musa'ya "Vur asân ile denize" diye vahyettik; vurunca bir infilak etti, her bölük koca bir dağ gibi oluverdi
Yusuf AliThen We told Moses by inspiration: "Strike the sea with thy rod." So it divided, and each separate part became like the huge, firm mass of a mountain
قال تعالى: «فأوحينا إلى موسى أن اضرب بعصاك البحر» فضربه «فانفلق» فانشق اثنى عشر فرقا «فكان كل فرق كالطود العظيم» الجبل الضخم بينهما مسالك سلكوها لم يبتل منها سرج الراكب ولا لبده.
Elmalılı Hamdi YazırÖtekilerini de buraya yanaştırıvermiştik
Yusuf AliAnd We made the other party approach thither
«وأزلفنا» قرَّبنا «ثمَّ» هناك «الآخرين» فرعون وقومه حتى سلكوا مسالكهم.
Elmalılı Hamdi YazırMusa ve beraberindekilerin hepsini kurtardık
Yusuf AliWe delivered Moses and all who were with him
«وأنجينا موسى ومن معه أجمعين» بإخراجهم من البحر على هيئته المذكورة.
Elmalılı Hamdi YazırSonra da ötekileri suda boğduk
Yusuf AliBut We drowned the others
«ثم أغرقنا الآخرين» فرعون وقومه بإطباق البحر عليهم لما تم دخولهم في البحر وخروج بني إسرائيل منه.
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz bunda bir âyet (ibret) vardır; ama çokları iman etmiş değillerdir
Yusuf AliVerily in this is a Sign: but most of them do not believe
«إن في ذلك» إغراق فرعون وقومه «لآيةٌ» عبرة لمن بعدهم «وما كان أكثرهم مؤمنين» بالله لم يؤمن منهم غير آسية امرأة فرعون وحزقيل مؤمن آل فرعون ومريم بنت ناموصى التي دلت على عظام يوسف عليه السلام.
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz, işte o Rabbin, mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
«وإن ربك لهو العزيز» فانتقم من الكافرين بإغراقهم «الرحيم» بالمؤمنين فأنجاهم من الغرق.
Elmalılı Hamdi Yazır(Resulüm!) onlara İbrahim'in kıssasını da naklet
Yusuf AliAnd rehearse to them (something of) Abraham's story
«واتل عليهم» أي كفار مكة «نبأ» خبر «إبراهيم» ويبدل منه.
Elmalılı Hamdi YazırHani o, babasına ve kavmine, "Neye tapıyorsunuz?" demişti
Yusuf AliBehold, he said to his father and his people: "What worship ye
«إذا قال لأبيه وقومه ما تعبدون».
Elmalılı Hamdi YazırBirtakım putlara taparız da onlar sayesinde toplanırız" dediler
Yusuf AliThey said: "We worship idols, and we remain constantly in attendance on them
«قالوا نعبد أصناما» صرحوا بالفعل ليعطفوا عليه «فنظل لها عاكفين» نقيم نهارا على عبادتها زادوه في الجواب افتخارا به.
Elmalılı Hamdi Yazırİbrahim "Peki, dedi, yalvardığınızda onlar sizi işitiyorlar mı
Yusuf AliHe said: "Do they listen to you when ye call (on them)
«قال هل يسمعونكم إذ» حين «تدعون».
Elmalılı Hamdi YazırVeya size fayda veya zararları olur mu
Yusuf Alior do you good or harm
«أو ينفعونكم» إن عبدتموهم «أو يضرونـ» كم إن لم تعبدوهم.
Elmalılı Hamdi YazırYok, dediler, ama biz babalarımızı böyle yapar bulduk
Yusuf AliThey said: "Nay, but we found our fathers doing thus (what we do)
«قالوا بل وجدنا آباءنا كذلك يفعلون» أي مثل فعلنا.
Elmalılı Hamdi Yazırİbrahim dedi ki: "İyi ama, ister sizin, ister önceki atalarınızın olsun, neye taptığınızı (biraz olsun) düşündünüz mü
Yusuf AliHe said: "Do ye then see whom ye have been worshipping
«قال أفرآيتم ما كنتم تعبدون».
Elmalılı Hamdi Yazırİbrahim dedi ki: "İyi ama, ister sizin, ister önceki atalarınızın olsun, neye taptığınızı (biraz olsun) düşündünüz mü
Yusuf AliYe and your fathers before you
«أنتم وآبائكم الأقدمون».
Elmalılı Hamdi YazırHep onlar benim düşmanımdır; ancak âlemlerin Rabbi (benim dostumdur)
Yusuf AliFor they are enemies to me; not so the Lord and Cherisher of the Worlds
«فإنهم عدو لي» لا أعبدهم «إلا» لكن «ربَّ العالمين» فإني أعبده.
Elmalılı Hamdi YazırO ki, beni yaratan ve bana doğru yolu gösterendir
Yusuf AliWho created me, and it is He Who guides me
«الذي خلقني فهو يهدين» إلى الدين.
Elmalılı Hamdi YazırBeni yediren, içirendir
Yusuf AliWho gives me food and drink
«والذي هو يطعمني ويسقين».
Elmalılı Hamdi YazırHastalandığım zaman bana O, şifâ verir
Yusuf AliAnd when I am ill, it is He Who cures me
«وإذا مرضت فهو يشفين».
Elmalılı Hamdi YazırO ki, benim canımı alacak, sonra diriltecektir
Yusuf AliWho will cause me to die, and then to life (again)
«والذي يُميتني ثم يحيين».
Elmalılı Hamdi YazırVe hesap günü, hatamı bağışlayacağını umduğumdur
Yusuf AliAnd who, I hope, will forgive me my faults on the day of Judgment
«والذي أطمع» أرجو «أن يغفر لي خطيئتي يوم الدين» الجزاء.
Elmalılı Hamdi YazırYa Rab! Bana hikmet (hüküm) ver ve beni iyiler (zümresin)e kat
Yusuf AliO my Lord! bestow wisdom on me, and join me with the righteous
«رب هب لي حكما» علما «وألحقني بالصالحين» النبيين.
Elmalılı Hamdi YazırSonra gelecekler içinde beni doğrulukla anılanlardan eyle
Yusuf AliGrant me honourable mention on the tongue of truth among the latest (generations)
«واجعل لي لسان صدق» ثناء حسنا «في الآخرين» الذين يأتون بعدي إلى يوم القيامة.
Elmalılı Hamdi YazırVe beni naîm (nimeti bol) cennetin varislerinden eyle
Yusuf AliMake me one of the inheritors of the Garden of Bliss
«واجعلني من ورثة جنة النعيم» ممن يعطاها.
Elmalılı Hamdi YazırBabamı da bağışla, çünkü o yanlış gidenlerdendir
Yusuf AliForgive my father, for that he is among those astray
«واغفر لأبي إنه كان من الضالين» بأن تتوب عليه فتغفر له وهذا قبل أن يتبين له أنه عدو لله كما ذكر في سورة براءة.
Elmalılı Hamdi Yazır(İnsanların) diriltilecekleri gün, beni mahcub etme
Yusuf AliAnd let me not be in disgrace on the Day when (men) will be raised up
«ولا تخزني» تفضحني «يوم يُبعثون» الناس.
Elmalılı Hamdi YazırO gün ki ne mal fayda verir ne oğullar
Yusuf AliThe Day whereon neither wealth nor sons will avail
قال تعالى فيه: «يوم لا ينفع مال ولا بنون» أحدا
Elmalılı Hamdi YazırAncak Allah'a temiz bir kalple gelenler o günde (kurtuluşa erer)
Yusuf AliBut only he (will prosper) that brings to God a sound heart
«إلا» لكن «من أتى الله بقلب سليم» من الشرك والنفاق وهو قلب المؤمن فإنه ينفعه ذلك.
Elmalılı Hamdi Yazır(O gün) Cennet müttakilere yaklaştırılmıştır
Yusuf AliTo the righteous, the Garden will be brought near
«وأُزلفت الجنة» قربت «للمتقين» فيرونها.
Elmalılı Hamdi YazırAzgınlar için de cehennem hortlatılmıştır
Yusuf AliAnd to those straying in Evil, the Fire will be placed in full view
«وبرزت الجحيم» أظهرت «للغاوين» الكافرين.
Elmalılı Hamdi YazırOnlara, "Allah'ı bırakıp da taptıklarınız, hani nerede? Size yardım edebiliyorlar mı veya kendilerini kurtarabiliyorlar mı?" denilir
Yusuf AliAnd it shall be said to them: 'Where are the (gods) ye worshipped
«وقيل لهم أين ما كنتم تعبدون».
Elmalılı Hamdi YazırOnlara, "Allah'ı bırakıp da taptıklarınız, hani nerede? Size yardım edebiliyorlar mı veya kendilerini kurtarabiliyorlar mı?" denilir
Yusuf AliBesides God? Can they help you or help themselves
«من دون الله» أي غيره من الأصنام «هل ينصرونكم» بدفع العذاب عنكم «أو ينتصرون» بدفعه عن أنفسهم، لا.
Elmalılı Hamdi YazırVe arkasından hep onlar (putlar ve azgınlar) o cehennemin içine fırlatılmaktadırlar
Yusuf AliThen they will be thrown headlong into the (Fire),- they and those straying in Evil
«فكُبْكِبوا» ألقوا «فيها هم والغاوون».
Elmalılı Hamdi YazırVe bütün o İblis orduları onun içinde birbirleriyle çekişirlerken dediler ki
Yusuf AliAnd the whole hosts of Iblis together
«وجنود إبليس» أتباعه، ومن أطاعه من الجن والإنس «أجمعون».
Elmalılı Hamdi YazırVe bütün o İblis orduları onun içinde birbirleriyle çekişirlerken dediler ki
Yusuf AliThey will say there in their mutual bickerings
«قالوا» أي الغاوون «وهم فيها يختصمون» مع معبوديهم.
Elmalılı Hamdi YazırVallahi biz, gerçekten apaçık bir sapıklık içindeymişiz
Yusuf AliBy God, we were truly in an error manifest
«تالله إن» مخففة من الثقلية واسمها محذوف أي إنه «كنا لفي ضلال مبين» بين.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü biz sizi, âlemlerin Rabbi ile bir seviyede tutuyorduk
Yusuf AliWhen we held you as equals with the Lord of the Worlds
«إذ» حيث «نسويكم برب العالمين» في العبادة.
Elmalılı Hamdi YazırVe bizi hep o günahkarlar saptırdı
Yusuf AliAnd our seducers were only those who were steeped in guilt
«وما أضلنا» عن الهدى «إلا المجرمون» أي الشياطين أو أوّلونا الذين اقتدينا بهم.
Elmalılı Hamdi YazırBak bizim için ne şefaatçiler var
Yusuf AliNow, then, we have none to intercede (for us)
«فما لنا من شافعين» كما للمؤمنين من الملائكة والنبيين والمؤمنين.
Elmalılı Hamdi YazırNe de yakın bir dost
Yusuf AliNor a single friend to feel (for us)
«ولا صديق حميم» يهمه أمرنا.
Elmalılı Hamdi YazırAh keşke (dünyaya) bir kere daha dönebilsek de, müminlerden olabilseydik
Yusuf AliNow if we only had a chance of return we shall truly be of those who believe
«فلو أن لنا كرَّة» رجعة إلى الدنيا «فنكون من المؤمنين» لو هنا للتمني ونكون جوابه.
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz bunda bir âyet (alınacak bir ders) vardır; oysa çokları iman etmiş değillerdir
Yusuf AliVerily in this is a Sign but most of them do not believe
«إن في ذلك» المذكور من قصة إبراهيم وقومه «لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O, mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
«وإن ربك لهم العزيز الرحيم».
Elmalılı Hamdi YazırNuh kavmi de peygamberleri yalancılıkla itham etti
Yusuf AliThe people of Noah rejected the apostles
«كذبت قوم نوح المرسلين» بتكذيبهم له لاشتراكهم في المجيء بالتوحيد، أو لأنه لطول لبثه فيهم كأنه رسل وتأنيث قوم باعتبار معناه وتذكيره باعتبار لفظه.
Elmalılı Hamdi YazırHani kardeşleri Nuh onlara şöyle demişti: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız
Yusuf AliBehold, their brother Noah said to them: "Will ye not fear (God)
«إذ قال لهم أخوهم» نسبا «نوح ألا تتقون» الله.
Elmalılı Hamdi YazırHaberiniz olsun ki ben, size gönderilmiş güvenilir bir Peygamberim
Yusuf AliI am to you an apostle worthy of all trust
«إني لكم رسول أمين» على تبليغ ما أرسلت به.
Elmalılı Hamdi YazırGelin artık, Allah'tan korkun ve bana itaat edin
Yusuf AliSo fear God, and obey me
«فاتقوا الله وأطيعون» فيما آمركم به من توحيد الله وطاعته.
Elmalılı Hamdi YazırBuna karşılık ben sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim mükafaatımı verecek olan ancak, âlemlerin Rabbidir
Yusuf AliNo reward do I ask of you for it: my reward is only from the Lord of the Worlds
«وما أسألكم عليه» على تبليغه «من أجر إن» ما «أجريَ» أي ثوابي «إلا على رب العالمين».
Elmalılı Hamdi YazırGelin, artık, Allah'tan korkun ve bana itaat edin
Yusuf AliSo fear God, and obey me
«فاتقوا الله وأطيعون» كرره تأكيدا.
Elmalılı Hamdi YazırÂ, dediler, senin ardına hep düşük kimseler düşmüşken, biz sana hiç inanır mıyız
Yusuf AliThey said: "Shall we believe in thee when it is the meanest that follow thee
«قالوا أنؤمن» نصدق «لك» لقولك «واتبعك» وفي قراءة وأتباعك جمع تابع مبتدأ «الأرذلون» السفلة كالحاكة والأساكفة.
Elmalılı Hamdi YazırNuh dedi ki: "Onların yaptıkları hakkında bir bilgim yoktur
Yusuf AliHe said: "And what do I know as to what they do
«قال وما علمي» أيّ علم لي «بما كانوا يعلمون».
Elmalılı Hamdi YazırOnların hesabı ancak Rabbime aittir. Düşünsenize
Yusuf AliTheir account is only with my Lord, if ye could (but) understand
«إن» ما «حسابهم إلا على ربي» فيجازيهم «لو تشعرون» تعلمون ذلك ما عبَّدتموهم.
Elmalılı Hamdi YazırHem ben iman edenleri kovmaya memur değilim
Yusuf AliI am not one to drive away those who believe
«وما أنا بطارد المؤمنين».
Elmalılı Hamdi YazırBen ancak apaçık bir uyarıcıyım
Yusuf AliI am sent only to warn plainly in public
«إن» ما «أنا إلا نذير مبين» بيَّن الإنذار.
Elmalılı Hamdi YazırDediler ki: "Ey Nuh! Eğer vazgeçmezsen, iyi bil ki, taşa tutulanlardan olacaksın
Yusuf AliThey said: "If thou desist not, O Noah! thou shalt be stoned (to death)
«قالوا لئن لم تنته يا نوح» عما تقول لنا «لتكونن من المرجومين» بالحجارة أو بالشتم.
Elmalılı Hamdi YazırNuh: "Rabbim! dedi, kavmim beni yalancılıkla itham etti
Yusuf AliHe said: "O my Lord! truly my people have rejected me
«قال» نوح «رب إن قومي كذبون».
Elmalılı Hamdi YazırArtık benimle onların arasında sen hükmünü ver. Beni ve beraberimdeki müminleri kurtar
Yusuf AliJudge Thou, then, between me and them openly, and deliver me and those of the Believers who are with me
«فافتح بيني وبينهم فتحا» أي احكم «ونجني ومن معي من المؤمنين».
Elmalılı Hamdi YazırBunun üzerine biz de onu ve beraberindekileri, o dolu gemide taşıyarak kurtardık
Yusuf AliSo We delivered him and those with him, in the Ark filled (with all creatures)
قال تعالى «فأنجيناه ومن معه في الفلك المشحون» المملوء من الناس والحيوان والطير.
Elmalılı Hamdi YazırSonra da arkasında kalanları suda boğduk
Yusuf AliThereafter We drowned those who remained behind
«ثم أغرقنا بعد» بعد إنجائهم «الباقين» من قومه.
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz bunda mutlak bir âyet (alınacak ders) vardır; ama çokları iman etmiş değillerdir
Yusuf AliVerily in this is a Sign: but most of them do not believe
«إن ذلك لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O, mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
«وإن ربك لهو العزيز الرحيم».
Elmalılı Hamdi YazırÂd (kavmi) de peygamberleri yalancılıkla itham etti
Yusuf AliThe 'Ad (people) rejected the apostles
«كذبت عادٌ المرسلين».
Elmalılı Hamdi YazırHani kardeşleri Hûd onlara şöyle demişti: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız
Yusuf AliBehold, their brother Hud said to them: "Will ye not fear (God)
«إذ قال لهم أخوهم هود ألا تتقون».
Elmalılı Hamdi YazırHaberiniz olsun ki ben, size gönderilmiş, güvenilir bir Peygamberim
Yusuf AliI am to you an apostle worthy of all trust
«إني لكم رسول أمين».
Elmalılı Hamdi YazırGelin artık Allah'tan korkun ve bana itaat edin
Yusuf AliSo fear God and obey me
«فاتقوا الله وأطيعون».
Elmalılı Hamdi YazırBuna karşılık ben sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim mükafatımı verecek olan ancak âlemlerin Rabbidir
Yusuf AliNo reward do I ask of you for it: my reward is only from the Lord of the Worlds
«وما أسألكم عليه من أجر إن» ما «أجري إلا على رب العالمين».
Elmalılı Hamdi YazırSiz her tepeye bir alâmet bina edip eğlenir durur musunuz
Yusuf AliDo ye build a landmark on every high place to amuse yourselves
«أتبنون بكل ريع» مكان مرتفع «آية» بنا علما للمارة «تعبثون» ممن يمر بكم وتسخرون منهم والجملة حال من ضمير تبنون.
Elmalılı Hamdi YazırTemelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz
Yusuf AliAnd do ye get for yourselves fine buildings in the hope of living therein (for ever)
«وتتخذون مصانع» للماء تحت الأرض «لعلكم» كأنكم «تخلدون» فيها لا تموتون.
Elmalılı Hamdi YazırHem tuttuğunuz zaman merhametsiz zorbalar gibi tutuyorsunuz
Yusuf AliAnd when ye exert your strong hand, do ye do it like men of absolute power
«وإذا بطشتم» بضرب أو قتل «بطشتم جبارين» من غير رأفة.
Elmalılı Hamdi YazırArtık Allah'tan korkun ve bana itaat edin
Yusuf AliNow fear God, and obey me
«فاتقوا الله» في ذلك «وأطيعون» فيما أمرتكم به.
Elmalılı Hamdi YazırO Allah'tan korkun ki, size o bildiğiniz şeyleri vermekte
Yusuf AliYea, fear Him Who has bestowed on you freely all that ye know
«واتقوا الذي أمدكم» أنعم عليكم «بما تعملون».
Elmalılı Hamdi YazırDavarlar, oğullar
Yusuf AliFreely has He bestowed on you cattle and sons
«أمدكم بأنعام وبنين».
Elmalılı Hamdi YazırCennet gibi bağlar, bahçeler, pınarlar ihsan etmektedir
Yusuf AliAnd Gardens and Springs
«وجنات» بساتين «وعيون» أنهار.
Elmalılı Hamdi YazırCidden ben sizin hakkınızda büyük bir günün azabından korkuyorum
Yusuf AliTruly I fear for you the Penalty of a Great Day
«إني أخاف عليكم عذاب يوم عظيم» في الدنيا والآخرة إن عصيتموني.
Elmalılı Hamdi YazırDediler ki: "Sen ha vaaz etmişsin, ha vaaz edenlerden olmamışsın, bizce birdir
Yusuf AliThey said: "It is the same to us whether thou admonish us or be not among (our) admonishers
«قالوا سواء علينا» مستو عندنا «أوعظت أم لم تكن من الواعظين» أصلا أي لا نرعوي لوعظك.
Elmalılı Hamdi YazırBu sırf eskilerin âdetidir
Yusuf AliThis is no other than a customary device of the ancients
«إن» ما «هذا» الذي خوفنا به «إلا خَلْق الأولين» اختلافهم وكذبهم وفي قراءة بضم الخاء واللام أي ما هذا الذي نحن عليه من إنكار للبعث إلا خلق الأولين أي طبيعتهم وعادتهم.
Elmalılı Hamdi YazırBiz azaba uğratılacak da değiliz
Yusuf AliAnd we are not the ones to receive Pains and Penalties
«وما نحن بمعذبين».
Elmalılı Hamdi YazırBöylece onu yalancı saydılar; biz de kendilerini helak ettik. Şüphesiz bunda mutlak bir âyet (alınacak bir ders) vardır, ama çokları iman etmiş değillerdir
Yusuf AliSo they rejected him, and We destroyed them. Verily in this is a Sign: but most of them do not believe
«فكذبوه» بالعذاب «فأهلكناهم» في الدنيا بالريح «إن في ذلك لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O, mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
««إن ربك لهو العزيز الرحيم».
Elmalılı Hamdi YazırSemûd (kavmi) de peygamberleri yalancılıkla itham etti
Yusuf AliThe Thamud (people) rejected the apostles
«كذبت ثمود المرسلين».
Elmalılı Hamdi YazırHani kardeşleri Salih onlara şöyle demişti: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız
Yusuf AliBehold, their brother Salih said to them: "Will you not fear (God)
«إذ قال لهم أخوهم صالح ألا تتقون».
Elmalılı Hamdi YazırHaberiniz olsun ki ben size gönderilmiş güvenilir bir peygamberim
Yusuf AliI am to you an apostle worthy of all trust
«إني لكم رسول أمين».
Elmalılı Hamdi YazırGelin artık, Allah'tan korkun ve bana itaat edin
Yusuf AliSo fear God, and obey me
«فاتقوا الله وأطيعون».
Elmalılı Hamdi YazırBuna karşılık ben sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim mükafatımı verecek olan ancak âlemlerin Rabbidir
Yusuf AliNo reward do I ask of you for it: my reward is only from the Lord of the Worlds
«وما أسألكم عليه من أجر إن» ما «أجري إلا على رب العالمين».
Elmalılı Hamdi YazırSiz burada güven içinde bırakılacak mısınız
Yusuf AliWill ye be left secure, in (the enjoyment of) all that ye have here
«أتتركون في ما ههنا» من الخيرات «آمنين».
Elmalılı Hamdi YazırBahçelerin, pınarların içinde
Yusuf AliGardens and Springs
«في جنات وعيون».
Elmalılı Hamdi YazırEkinlerin, salkımları sarkmış hurmalar arasında
Yusuf AliAnd corn-fields and date-palms with spathes near breaking (with the weight of fruit)
«وزروع ونخل طلعها هضيم» لطيف لين.
Elmalılı Hamdi YazırKi bir de dağlardan keyifli keyifli kâşâneler oyuyorsunuz
Yusuf AliAnd ye carve houses out of (rocky) mountains with great skill
«وتنحتون من الجبال بيوتا فرهين» بطرين وفي قراءة فارهين حاذقين.
Elmalılı Hamdi YazırGelin! Allah'tan korkun da bana itaat edin
Yusuf AliBut fear God and obey me
«فاتقوا الله وأطيعون» فيما أمرتكم به.
Elmalılı Hamdi YazırYeryüzünde bozgunculuk yapıp dirlik düzenlik vermeyen bozguncuların emrine uymayın
Yusuf AliAnd follow not the bidding of those who are extravagant
«ولا تطيعوا أمر المسرفين».
Elmalılı Hamdi YazırYeryüzünde bozgunculuk yapıp dirlik düzenlik vermeyen bozguncuların emrine uymayın
Yusuf AliWho make mischief in the land, and mend not (their ways)
«الذين يفسدون في الأرض» بالمعاصي «ولا يصلحون» بطاعة الله.
Elmalılı Hamdi YazırSen dediler, olsa olsa iyice büyülenmiş birisin
Yusuf AliThey said: "Thou art only one of those bewitched
«قالوا إنما أنت من المسحرين» الذين سحروا كثيرا حتى غلب على عقلهم.
Elmalılı Hamdi YazırSen de ancak bizim gibi bir beşersin. Eğer doğru söyleyenlerden isen, haydi bize bir âyet (mucize) getir
Yusuf AliThou art no more than a mortal like us: then bring us a Sign, if thou tellest the truth
«ما أنت» أيضا «إلا بشر مثلنا فأت بآية إن كنتم من الصادقين» في رسالتك.
Elmalılı Hamdi YazırSalih "İşte (mucize) bu dişi devedir; su içme hakkı (bir gün) onundur, belli bir günün içme hakkı da sizin" dedi
Yusuf AliHe said: "Here is a she-camel: she has a right of watering, and ye have a right of watering, (severally) on a day appointed
«قال هذه ناقة لها شرب» نصيب من الماء «ولكم شرب يوم معلوم».
Elmalılı Hamdi YazırSakın ona bir kötülükle ilişmeyin, yoksa sizi büyük bir günün azabı yakalayıverir
Yusuf AliTouch her not with harm, lest the Penalty of a Great Day seize you
«ولا تمسوها بسوء فيأخذكم عذاب يوم عظيم» بعظم العذاب.
Elmalılı Hamdi YazırDerken onu kestiler; fakat pişman da oldular
Yusuf AliBut they ham-strung her: then did they become full of regrets
«فعقروها» عقرها بعضهم برضاهم «فأصبحوا نادمين» على عقرها.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü kendilerini azap yakalayıverdi. Şüphesiz bunda bir âyet (alınacak bir ders) vardır, ama çokları iman etmiş değillerdir
Yusuf AliBut the Penalty seized them. Verily in this is a Sign: but most of them do not believe
«فأخذهم العذاب» الموعود به فهلكوا «إن في ذلك لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
«وإن ربك لهو العزيز الرحيم».
Elmalılı Hamdi YazırLût (kavmi) de peygamberleri yalancılıkla itham etti
Yusuf AliThe people of Lut rejected the apostles
«كذبت قوم لوط المرسلين».
Elmalılı Hamdi YazırHani kardeşleri Lût onlara şöyle demişti: "Siz Allah'tan kormaz mısınız
Yusuf AliBehold, their brother Lut said to them: "Will ye not fear (God)
«إذ قال لهم أخوهم لوط ألا تتقون».
Elmalılı Hamdi YazırHaberiniz olsun ki, ben size gönderilmiş güvenilir bir peygamberim
Yusuf AliI am to you an apostle worthy of all trust
«إني لكم رسول أمين».
Elmalılı Hamdi YazırGelin artık, Allah'tan korkun ve bana itaat edin
Yusuf AliSo fear God and obey me
«فاتقوا الله وأطيعون».
Elmalılı Hamdi YazırBuna karşılık ben sizden bir ücret istemiyorum. Benim mükafatımı verecek olan ancak âlemlerin Rabbidir
Yusuf AliNo reward do I ask of you for it: my reward is only from the lord of the Worlds
«وما أسألكم عليه من أجر إن» ما «أجري إلا على رب العالمين».
Elmalılı Hamdi Yazırİnsanlar içinden erkeklere mi gidiyorsunuz
Yusuf AliOf all the creatures in the world, will ye approach males
«أتأتون الذكران من العالمين» الناس.
Elmalılı Hamdi YazırBırakıyorsunuz da sizler için yarattığı eşleri! Doğrusu siz insanlıktan çıkmış bir kavimsiniz
Yusuf AliAnd leave those whom God has created for you to be your mates? Nay, ye are a people transgressing (all limits)
«وتذرون ما خلق لكم ربكم من أزواجكم» أي أقبالهن «بل أنتم قوم عادون» متجاوزون الحلال إلى الحرام.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar şöyle dediler: "Ey Lût! (Bu davadan) vazgeçmezsen, iyi bilki, sürülenlerden olacaksın
Yusuf AliThey said: "If thou desist not, O Lut! thou wilt assuredly be cast out
«قالوا لئن لم تنته يا لوط» عن إنكارك علينا «لتكونن من المخرجين» من بلدتنا.
Elmalılı Hamdi YazırLût "Doğrusu ben, dedi, sizin bu işinize buğzedenlerdenim
Yusuf AliHe said: "I do detest your doings
«قال» لوط «إني لعملكم من القالين» المبغضين.
Elmalılı Hamdi YazırYâ Rabbi! Beni ve ailemi onların yapageldiklerin(in vebalin)den kurtar
Yusuf AliO my Lord! deliver me and my family from such things as they do
«رب نجني وأهلي مما يعلمون» أي من عذابه.
Elmalılı Hamdi YazırBiz de onu ve ailesinin tamamını kurtardık
Yusuf AliSo We delivered him and his family,- all
«فنجيناه وأهله أجمعين».
Elmalılı Hamdi YazırAncak (geride) bir yaşlı kadın kaldı
Yusuf AliExcept an old woman who lingered behind
«إلا عجوزا» امرأته «في الغابرين» الباقين أهلكناها.
Elmalılı Hamdi YazırSonra geridekilerin hepsini helak ettik
Yusuf AliBut the rest We destroyed utterly
«ثم دمرنا الآخرين» أهلناهم.
Elmalılı Hamdi YazırVe üzerlerine öyle bir yağmur yağdırdık ki, (uyarılanların) o yağmuru ne kötü bir yağmurdu
Yusuf AliWe rained down on them a shower (of brimstone): and evil was the shower on those who were admonished (but heeded not)
«وأمطرنا عليهم مطرا» حجارة من جملة الإهلاك «فساء مطر المنذرين» مطرهم.
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz bunda bir âyet (alınacak bir ders) vardır. Ama çokları iman etmiş değillerdir
Yusuf AliVerily in this is a Sign: but most of them do not believe
«إن في ذلك لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might Most Merciful
«وإن ربك لهو العزيز الرحيم».
Elmalılı Hamdi YazırEyke halkı da peygamberleri yalancılıkla itham etti
Yusuf AliThe Companions of the Wood rejected the apostles
«كذب أصحاب الأيكة» وفي قراءة بحذف الهمزة وإلقاء حركتها على اللام وفتح الهاء: هي غيضة شجر قرب مدين «المرسلين».
Elmalılı Hamdi YazırHani Şuayb onlara şöyle demişti: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız
Yusuf AliBehold, Shu'aib said to them: "Will ye not fear (God)
«إذ قال لهم شعيب» لم يقل أخوهم لأنه لم يكن منهم «ألا تتقون».
Elmalılı Hamdi YazırHaberiniz olsun ki ben size gönderilmiş güvenilir bir peygamberim
Yusuf AliI am to you an apostle worthy of all trust
«إني لكم رسول أمين».
Elmalılı Hamdi YazırGelin, Allah'tan korkun ve bana itaat edin
Yusuf AliSo fear God and obey me
«فاتقوا الله وأطيعون».
Elmalılı Hamdi YazırBuna karşılık ben sizden bir ücret istemiyorum. Benim mükafatımı verecek olan yalnız âlemlerin Rabbidir
Yusuf AliNo reward do I ask of you for it: my reward is only from the Lord of the Worlds
«وما أسألكم عليه من أجر إن» ما «أجري إلا على رب العالمين».
Elmalılı Hamdi YazırÖlçeği tam ölçün de hak yiyenlerden olmayın
Yusuf AliGive just measure, and cause no loss (to others by fraud)
«أوْفوا الكيل» أتموه «ولا تكونوا من المخسرين» الناقصين.
Elmalılı Hamdi YazırVe doğru terazi ile tartın
Yusuf AliAnd weigh with scales true and upright
«وزنوا بالقسطاس المستقيم» الميزان السوي.
Elmalılı Hamdi YazırHalkın eşyalarını değerinden düşürmeyin. Yeryüzünde bozgunculuk yaparak karışıklık çıkarmayın
Yusuf AliAnd withhold not things justly due to men, nor do evil in the land, working mischief
«ولا تبخسوا الناس أشياءهم» لا تنقصوهم من حقهم شيئا «ولا تعثوْا في الأرض مفسدين» بالقتل وغيره من عَثِيَ بكسر المثلثة أفسد ومفسدين حال مؤكدة لمعنى عاملها.
Elmalılı Hamdi YazırO sizi ve sizden önceki nesilleri yaratan Allah'tan korkun
Yusuf AliAnd fear Him Who created you and (who created) the generations before (you)
«واتقوا الذي خلقكم والجبلة» الخليقة «الأولين».
Elmalılı Hamdi YazırOnlar şöyle dediler: "Sen, olsa olsa iyice büyülenmiş birisin
Yusuf AliThey said: "Thou art only one of those bewitched
«قالوا إنما أنت من المسحرين».
Elmalılı Hamdi YazırSen de bizim gibi bir beşerden başka nesin? Bil ki, biz seni ancak yalancılardan biri sayıyoruz
Yusuf AliThou art no more than a mortal like us, and indeed we think thou art a liar
«وما أنت إلا بشر مثلنا وإن» مخففة من الثقيلة واسمها محذوف أي إنه «نظنك لمن الكاذبين».
Elmalılı Hamdi YazırŞayet doğru sözlülerden isen, üstümüze gökten bir parça düşürüver
Yusuf AliNow cause a piece of the sky to fall on us, if thou art truthful
«فأسقط علينا كسْفا» بسكون السين وفتحها قطعا «من السماء إن كنت من الصادقين» في رسالتك.
Elmalılı Hamdi YazırŞuayb, "Rabbim, yaptıklarınızı en iyi bilendir" dedi
Yusuf AliHe said: "My Lord knows best what ye do
«قال ربي أعلم بما تعملون» فيجازيكم به.
Elmalılı Hamdi YazırHülasa, onu yalancı saydılar da kendilerini o gölge gününün azabı yakalayıverdi. O cidden büyük bir günün azabı idi
Yusuf AliBut they rejected him. Then the punishment of a day of overshadowing gloom seized them, and that was the Penalty of a Great Day
«فكذبوه فأخذهم عذاب يوم الظلة» هي سحابة أظلتهم بعد حر شديد أصابهم فأمطرت عليهم نارا فاحترقوا «إنه كان عذاب يوم عظيم».
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz bunda bir âyet (alınacak bir ders) vardır. Ama çokları iman etmiş değillerdir
Yusuf AliVerily in that is a Sign: but most of them do not believe
«إن في ذلك لآية وما كان أكثرهم مؤمنين».
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz Rabbin, işte O, mutlak galip ve engin merhamet sahibidir
Yusuf AliAnd verily thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful
«وإن ربك لهو العزيز الرحيم».
Elmalılı Hamdi YazırVe muhakkak ki bu (Kur'ân) âlemlerin Rabbinin indirmesidir
Yusuf AliVerily this is a Revelation from the Lord of the Worlds
«وإنه» أي القرآن «لتنزيل رب العالمين».
Elmalılı Hamdi Yazır(Resulüm!) Onu Rûhu'lemin (Cebrail) indirdi
Yusuf AliWith it came down the spirit of Faith and Truth
«نزل به الروح الأمين» جبريل.
Elmalılı Hamdi YazırUyarıcılardan olasın diye senin kalbin üzerine
Yusuf AliTo thy heart and mind, that thou mayest admonish
«على قلبك لتكون من المنذرين».
Elmalılı Hamdi YazırAçık parlak bir Arapça lisan ile
Yusuf AliIn the perspicuous Arabic tongue
«بلسان عربي مبين» بيَّن وفي قراءة بتشديد نزل ونصب الروح والفاعل الله.
Elmalılı Hamdi YazırO, şüphesiz daha öncekilerin kitaplarında da vardı
Yusuf AliWithout doubt it is (announced) in the mystic Books of former peoples
«وإنه» ذكر القرآن المنزل على محمد «لفي زُبُر» كتب «الأولين» كالتوراة والإنجيل.
Elmalılı Hamdi Yazırİsrailoğulları bilginlerinin onu bilmesi, onlar için bir âyet (delil) değil midir
Yusuf AliIs it not a Sign to them that the Learned of the Children of Israel knew it (as true)
«أو لم يكن لهم» لكفار مكة «آية» على ذلك «أن يعلمه علماء بني إسرائيل» كعبد الله بن سلام وأصحابه من الذين آمنوا فإنهم يخبرون بذلك، ويكن بالتحتانية ونصب آية وبالفوقانية ورفع آية.
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu Arapça bilmeyenlerden birine indirseydik de, bunu o okusaydı, yine de ona iman etmezlerdi
Yusuf AliHad We revealed it to any of the non-Arabs
«ولو نزلناه على بعض الأعجمين» جمع أعجم.
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu Arapça bilmeyenlerden birine indirseydik de, bunu o okusaydı, yine de ona iman etmezlerdi
Yusuf AliAnd had he recited it to them, they would not have believed in it
«فقرأه عليهم» كفار مكة «ما كانوا به مؤمنين» أنفة من اتباعه.
Elmalılı Hamdi YazırBöylece onu günahkarların kalplerine soktuk. (okuyup anladılar, ama yine de) acıklı azabı görünceye kadar ona iman etmezler
Yusuf AliThus have We caused it to enter the hearts of the sinners
«كذلك» أي مثل إدخالنا التكذيب به بقراءة الأعجمي «سلكناه» أدخلنا التكذيب به «في قلوب المجرمين» كفار مكة بقراءة النبي.
Elmalılı Hamdi YazırBöylece onu günahkarların kalplerine soktuk. (okuyup anladılar, ama yine de) acıklı azabı görünceye kadar ona iman etmezler
Yusuf AliThey will not believe in it until they see the grievous Penalty
«لا يؤمنون به حتى يروا العذاب الأليم».
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bu (azab) onlara, kendileri farkında olmadan, ansızın geliverecektir
Yusuf AliBut the (Penalty) will come to them of a sudden, while they perceive it not
«فيأتيهم بغتة وهم لا يشعرون».
Elmalılı Hamdi YazırO zaman "Bize (iman etmemiz için) mühlet verilir mi acaba?... diyeceklerdir
Yusuf AliThen they will say: "Shall we be respited
«فيقولوا هل نحن منظرون» لنؤمن فيقال لهم: لا قالوا: متى هذا العذاب، قال تعالى.
Elmalılı Hamdi Yazır(Oysa dünyada iken) Onlar bizim azabımızı çarçabuk istiyorlardı
Yusuf AliDo they then ask for Our Penalty to be hastened on
«أفبعذابنا يستعجلون».
Elmalılı Hamdi YazırGördün ya artık onlara senelerce zevk ettirsek
Yusuf AliSeest thou? If We do let them enjoy (this life) for a few years
«أفرأيت» أخبرني «إن متَّعناهم سنين».
Elmalılı Hamdi YazırSonra kendilerine vaad edilen (azab) gelip çatarsa
Yusuf AliYet there comes to them at length the (Punishment) which they were promised
«ثم جاءهم ما كانوا يوعدون» من العذاب.
Elmalılı Hamdi YazırO yaşadıkları zevkin kendilerine hiçbir faydası olmayacaktır
Yusuf AliIt will profit them not that they enjoyed (this life)
«ما» إستفهامية بمعنى: أي شيء «أغنى عنهم ما كانوا يمتعون» في دفع العذاب أو تخفيفه أي: لم يغن.
Elmalılı Hamdi YazırBununla birlikte, biz hangi memleketi helak ettikse muhakkak onu uyarıcı (peygamberleri) olmuştur
Yusuf AliNever did We destroy a population, but had its warners
«وما أهلكنا من قرية إلا لها منذرون» رسل تنذر أهلها.
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlar) ihtar edilmiştir ve biz zulmetmiş değiliz
Yusuf AliBy way of reminder; and We never are unjust
«ذكرى» عظة لهم «وما كنا ظالمين» في إهلاكهم بعد إنذارهم ونزل ردا لقول المشركين.
Elmalılı Hamdi YazırOnu (Kur'ân'ı) şeytanlar indirmedi
Yusuf AliNo evil ones have brought down this (Revelation)
«وما تنزلت به» بالقرآن «الشياطين».
Elmalılı Hamdi YazırBu onlara hem yaraşmaz hem güçleri yetmez
Yusuf AliIt would neither suit them nor would they be able (to produce it)
«وما ينبغي» يصلح «لهم» أن ينزلوا به «وما يستطيعون» ذلك.
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz onlar vahyi işitmekten uzak tutulmuşlardır
Yusuf AliIndeed they have been removed far from even (a chance of) hearing it
«إنهم عن السمع» لكلام الملائكة «لمعزولون» بالشهب.
Elmalılı Hamdi YazırO halde sakın Allah ile beraber başka tanrıya kulluk edip yalvarma, yoksa azaba uğratılanlardan olursun
Yusuf AliSo call not on any other god with God, or thou wilt be among those under the Penalty
«فلا تدع مع الله إلها آخر فتكون من المعذبين» إن فعلت ذلك الذي دعوك إليه.
Elmalılı Hamdi Yazır(Önce) en yakın hısımlarını uyar
Yusuf AliAnd admonish thy nearest kinsmen
(وأنذر عشيرتك الأقربين) وهم بنو هاشم وبنو عبد المطلب "" وقد أنذرهم جهارا "" رواه البخاري ومسلم.
Elmalılı Hamdi YazırVe sana uyan müminlere kanadını indir
Yusuf AliAnd lower thy wing to the Believers who follow thee
«واخفض جناحكْ» ألن جانبك «لمن اتبعك من المؤمنين» الموحدين.
Elmalılı Hamdi YazırŞayet sana karşı gelirlerse, de ki: "Ben sizin yaptıklarınızdan muhakkak uzağım
Yusuf AliThen if they disobey thee, say: "I am free (of responsibility) for what ye do
«فإن عصوك» عشيرتك «فقل» لهم «إني بريء مما تعملون» من عبادة غير الله.
Elmalılı Hamdi YazırSen O, mutlak galip ve engin merhamet sahibine güvenip dayan
Yusuf AliAnd put thy trust on the Exalted in Might, the Merciful
«وتوكل» بالواو والفاء «على العزيز الرحيم» الله أي فوض إليه جميع أمورك.
Elmalılı Hamdi YazırO ki, (gece namaza) kalktığın zaman seni görüyor
Yusuf AliWho seeth thee standing forth (in prayer)
«الذي يراك حين تقوم» إلى الصلاة.
Elmalılı Hamdi YazırVe secde edenler arasında dolaşmanı da (görüyor)
Yusuf AliAnd thy movements among those who prostrate themselves
«وتقلبك» في أركان الصلاة قائما وقاعدا وراكعا وساجدا «في الساجدين» المصلين.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü her şeyi işiten, her şeyi bilen O'dur
Yusuf AliFor it is He Who heareth and knoweth all things
«إنه هو السميع العليم».
Elmalılı Hamdi YazırŞeytanların kime ineceğini size haber vereyim mi
Yusuf AliShall I inform you, (O people!), on whom it is that the evil ones descend
«هل أنبئكم» يا كفرا مكة «على من تنزل الشياطين» بحذف إحدى التاءين من الأصل.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar, günaha, iftiraya düşkün olan herkesin üzerine inerler
Yusuf AliThey descend on every lying, wicked person
«تنزل على كل أفاك» كذاب «أثيم» فاجر مثل مسيلمة وغيره من الكهنة.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar, (şeytanlara) kulak verirler ve onların çoğu yalancıdır
Yusuf Ali(Into whose ears) they pour hearsay vanities, and most of them are liars
«يلقون» الشياطين «السمع» ما سمعوه من الملائكة إلى الكهنة «وأكثرهم كاذبون» يضمنون إلى المسموع كذبا وكان هذا قبل أن حجبت الشياطين عن السماء.
Elmalılı Hamdi YazırŞairler(e gelince), onlara da sapıklar uyar
Yusuf AliAnd the Poets,- It is those straying in Evil, who follow them
«والشعراء يتبعهم الغاوون» في شعرهم فيقولن به ويرونه عنهم فهم مذمومون.
Elmalılı Hamdi YazırOnların her vadide şaşkın şaşkın dolaştıklarını ve gerçekte yapmadıkları şeyleri söylediklerini görmedin mi
Yusuf AliSeest thou not that they wander distracted in every valley
«ألم تر» تعلم «أنهم في كل واد» من أودية الكلام وفنونه «يهيمون» يمضون فيجازون الحد مدحا وهجاء.
Elmalılı Hamdi YazırOnların her vadide şaşkın şaşkın dolaştıklarını ve gerçekte yapmadıkları şeyleri söylediklerini görmedin mi
Yusuf AliAnd that they say what they practise not
«وأنهم يقولون» فعلنا «مالا يفعلون» يكذبون.
Elmalılı Hamdi YazırAncak iman edip iyi ameller işleyenler, Allah'ı çok çok ananlar ve haksızlığa uğratıldıklarında kendilerini savunanlar müstesna; haksızlık edenler, hangi dönüşe (hangi akibete) döndürüleceklerini yakında bileceklerdir
Yusuf AliExcept those who believe, work righteousness, engage much in the remembrance of God, and defend themselves only after they are unjustly attacked. And soon will the unjust assailants know what vicissitudes their affairs will take
«إلا الذين آمنوا وعملوا الصالحات» من الشعراء. «وذكروا الله كثيرا» لم يشغلهم الشعر عن الذكر «وانتصروا» بهجوهم الكفار «من بعد ما ظلموا» بهجو الكفار لهم في جملة المؤمنين فليسو مذمومين قال الله تعالى: (لا يحب الله الجهر بالسوء من القول إلا من ظلم) وقال تعالى (فمن اعتدى عليكم فاعتدوا عليه بمثل ما اعتدي عليكم) «وسيعلم الذين ظلموا» من الشعراء وغيرهم «أي منقلب» مرجع «ينقلبون» يرجعون بعد الموت.