37. As-Saaffaat سُورَةُ الصَّافَّاتِ
Ali BulaçSaflar halinde dizilenlere andolsun
Süleyman AteşAndolsun o sıra sıra dizilenlere
Yusuf AliBy those who range themselves in ranks
«والصافات صفّا» الملائكة تصف نفوسها في العبادة أو أجنحتها في الهواء تنتظر ما تؤمر به.
Ali BulaçHaykırıp sürükleyenlere
Süleyman AteşBağırıp sürenlere
Yusuf AliAnd so are strong in repelling (evil)
«فالزاجرات زجرا» الملائكة تزجر السحاب أي تسوقه.
Ali BulaçZikir okuyanlara
Süleyman AteşZikir okuyanlara
Yusuf AliAnd thus proclaim the Message (of God)
«فالتاليات» أي قراء القرآن يتلونه «ذكرا» مصدر من معنى التاليات.
Ali BulaçTartışmasız, sizin İlahınız gerçekten birdir
Süleyman AteşKi Tanrınız, birdir
Yusuf AliVerily, verily, your God is one
«إن إلهكم» يا أهل مكة «لواحد».
Ali BulaçGöklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbidir, doğuların da Rabbidir
Süleyman AteşGöklerin, yerin ve bunlar arasında bulunanların Rabbi, doğuların da Rabbidir
Yusuf AliLord of the heavens and of the earth and all between them, and Lord of every point at the rising of the sun
«ربُّ السماوات والأرض وما بينهما وربُّ المشارق» أي والمغارب للشمس، لها كل يوم مشرق ومغرب.
Ali BulaçŞüphesiz Biz dünya göğünü 'çekici bir süsle', yıldızlarla süsleyip-donattık
Süleyman AteşBiz en yakın göğü bir zinetle, yıldızlarla süsledik
Yusuf AliWe have indeed decked the lower heaven with beauty (in) the stars
«إنَّا زينا السماء الدنيا بزينة الكواكب» أي بضوئها أو بها، والإضافة للبيان كقراءة تنوين زينة المبينة بالكواكب.
Ali BulaçVe itaatten çıkmış her azgın şeytandan koruduk
Süleyman AteşVe (onu) ita'at dışına çıkan her türlü şeytandan koruduk
Yusuf Ali(For beauty) and for guard against all obstinate rebellious evil spirits
«وحفظا» منصوب بفعل مقدر: أي حفظناها بالشهب «من كل» متعلق بالمقدر «شيطان مارد» عاتٍ خارج عن الطاعة.
Ali BulaçKi onlar, Mele'i A'la'ya kulak verip dinleyemezler, her yandan kovulup atılırlar
Süleyman AteşO (şeyta)nlar mele-i A'layı (yüce melekler topluluğunu) dinleyemezler; her yandan kendilerine (ışınlar) atılır
Yusuf Ali(So) they should not strain their ears in the direction of the Exalted Assembly but be cast away from every side
«لا يسمعون» أي الشياطين مستأنف، وسماعهم هو في المعنى المحفوظ عنه «إلى الملأ الأعلى» الملائكة في السماء، وعدِّي السماع بإلى لتضمنه معنى الإصغاء وفي قراءة بتشديد الميم والسين أصله يتسمعون أدغمت التاء في السين «ويقذفون» أي الشياطين بالشهب «من كل جانب» من آفاق السماء.
Ali BulaçUzaklaştırılırlar. Onlara kesintisiz bir azap vardır
Süleyman AteşKovulurlar. Onlar için sürekli bir azab vardır
Yusuf AliRepulsed, for they are under a perpetual penalty
«دُحُورا» مصدر دحره: أي طرده وأبعده وهو مفعول له «ولهم» في الآخرة «عذاب واصب» دائم.
Ali BulaçAncak (sözü hırsızlama) çalıp-kapan olursa, artık onu da delip geçen 'yakıcı bir alev' izler (ve yok eder)
Süleyman AteşYalnız (yüce topluluktan) bir söz kapan olursa, onu da delici bir şihab (ışın)izler
Yusuf AliExcept such as snatch away something by stealth, and they are pursued by a flaming fire, of piercing brightness
«إلا من خطف الخطفة» مصدر: أي المرة، والاستثناء من ضمير يسمعون: أي لا يسمع إلا الشيطان الذي سمع الكلمة من الملائكة فأخذها بسرعة «فأتبعه شهاب» كوكب مضيء «ثاقب» يثقبه أو يحرقه أو يخبله.
Ali BulaçŞimdi onlara sor: Yaratılış bakımından onlar mı daha zorlu, yoksa Bizim yarattıklarımız mı? Doğrusu Biz onları, cıvık-yapışkan bir çamurdan yarattık
Süleyman AteşŞimdi onlara sor: Yaratılış bakımından kendileri mi daha çetin, yoksa bizim yarattıklarımız mı? Biz kendilerini yapışkan bir çamurdan yarattık
Yusuf AliJust ask their opinion: are they the more difficult to create, or the (other) beings We have created? Them have We created out of a sticky clay
«فاستفتهم» استخبر كفار مكة تقريرا أو توبيخا «أهم أشد خلقا أم من خلقنا» من الملائكة والسماوات والأرضين وما فيهما وفي الإتيان بمن تغليب العقلاء «إنا خلقناهم» أي أصلهم آدم «من طين لازب» لازم يلصق باليد: المعنى أن خلقهم ضعيف فلا يتكبروا بإنكار النبي والقرآن المؤدي إلى هلاكهم اليسير.
Ali BulaçHayır, sen (bu muhteşem yaratışa ve onların inkarına) şaşırdın kaldın; onlar ise alay edip duruyorlar
Süleyman AteşHayır sen (bu muhteşem kudrete) hayran kaldın; onlarsa (seninle) alay ediyorlar
Yusuf AliTruly dost thou marvel, while they ridicule
«بل» للانتقال من غرض إلى آخر وهو الإخبار بحاله وحالهم «عجبتَ» بفتح التاء خطابا للنبي صلى الله عليه وسلم، أي من تكذيبهم إياك «و» هم «يسخرون» من تعجبك.
Ali BulaçKendilerine öğüt verildiğinde, öğüt almıyorlar
Süleyman AteşKendilerine öğüt verilse öğüt almıyorlar
Yusuf AliAnd, when they are admonished, pay no heed
«وإذا ذكروا» وعظوا بالقرآن «لا يذكرون» لا يتعظون.
Ali BulaçBir ayet (mucize) gördüklerinde de, alay konusu edinip eğleniyorlar
Süleyman AteşBir mu'cize görseler, alay ediyorlar
Yusuf AliAnd, when they see a Sign, turn it to mockery
«وإذا رأوْا آية» كانشقاق القمر «يستسخرون» يستهزئُون بها.
Ali BulaçBu, açıkça bir büyüden başkası değildir" dediler
Süleyman AteşBu apaçık bir büyüden başka bir şey değildir. diyorlar
Yusuf AliAnd say, "This is nothing but evident sorcery
«وقالوا» فيها «إن» ما «هذا إلا سحر مبين» بيّن وقالوا منكرين للبعث.
Ali BulaçBiz öldüğümüz, toprak ve kemik olduğumuzda mı, gerçekten biz mi diriltilecekmişiz
Süleyman AteşYani biz öldüğümüz, toprak ve kemik olduğumuz zaman mı, biz mi diriltilecek mişiz
Yusuf AliWhat! when we die, and become dust and bones, shall we (then) be raised up (again)
«أئذا متنا وكنا ترابا وعظاما أئنا لمبعوثون» في الهمزتين في الموضوعين التحقيق وتسهيل الثانية وإدخال ألف بينهما على الوجهين.
Ali BulaçVeya önceki atalarımız da mı
Süleyman AteşEvvelki atalarımız da mı
Yusuf AliAnd also our fathers of old
«أوْ آباؤنا الأولون» بسكون الواو عطفا بأو، وبفتحها والهمزة للاستفهام والعطف بالواو والمعطوف عليه محل إن واسمها أو الضمير في لمبعوثون والفاصل همزة الاستفهام.
Ali BulaçDe ki: "Evet, üstelik boyun bükmüş kimseler olarak (diriltileceksiniz).”
Süleyman AteşDe ki: "Evet siz aşağılanarak (diriltileceksiniz)
Yusuf AliSay thou: "Yea, and ye shall then be humiliated (on account of your evil)
«قل نعم» تبعثون «وأنتم داخرون» أي صاغرون.
Ali Bulaçİşte o, yalnızca bir tek çığlıktan ibarettir; artık kendileri (diriltilmiş olarak) bakıp duruyorlar
Süleyman AteşO (iş) sadece korkunç bir sesten ibarettir: Hemen onlar (diriltilmiş olarak) bakıyorlardır
Yusuf AliThen it will be a single (compelling) cry; and behold, they will begin to see
«فإنما هي» ضمير مبهم يفسره «زجرة» أي صيحة «واحدة فإذا هم» أي الخلائق أحياء «ينظرون» ما يفعل بهم.
Ali BulaçDerler ki: "Eyvahlar bize; bu, din günüdür
Süleyman AteşVah bize, bu ceza günüdür! dediler
Yusuf AliThey will say, "Ah! Woe to us! This is the Day of Judgment
«وقالوا» أي الكفار «يا» للتنبيه «ويْلنا» هلاكنا، وهو مصدر لا فعل له من لفظه وتقول لهم الملائكة: «هذا يوم الدين» يوم الحساب والجزاء.
Ali BulaçBu, sizin yalanladığınız (mü'mini kafirden, haklıyı haksızdan) ayırma günüdür
Süleyman AteşBu, yalanlamakta olduğunuz hüküm günüdür
Yusuf Ali(A voice will say,) "This is the Day of Sorting Out, whose truth ye (once) denied
«هذا يوم الفصل» بين الخلائق «الذي كنتم به تكذبون» ويقال للملائكة.
Ali BulaçZulmedenleri, eşlerini ve taptıklarını biraraya getirip toplayın
Süleyman Ateş(Yüce Allah meleklerine emreder): "Toplayın o zalimleri, onların eşlerini ve taptıklarını
Yusuf AliBring ye up", it shall be said, "The wrong-doers and their wives, and the things they worshipped
«أُحشروا الذين ظلموا» أنفسهم بالشرك «وأزواجهم» قرناءهم من الشياطين «وما كانوا يعبدون».
Ali BulaçAllah'tan başka (taptıklarını); artık onları cehennemin yoluna yöneltip götürün
Süleyman AteşAllah'tan başka. Onları cehennemin yoluna götürün
Yusuf AliBesides God, and lead them to the Way to the (Fierce) Fire
«من دون الله» أي غيره من الأوثان «فاهدوهم» دلوهم وسوقوهم «إلى صراط الجحيم» طريق النار.
Ali BulaçVe onları durdurup-tutuklayın, çünkü sorguya çekileceklerdir
Süleyman AteşDurdurun onları, çünkü onlar sorguya çekileceklerdir
Yusuf AliBut stop them, for they must be asked
«وقفوهم» احبسوهم عن الصراط «إنهم مسئولون» عن جميع أقوالهم، ويقال لهم توبيخا.
Ali Bulaç(Onlara seslenilir:) "Ne oluyor size, birbirinizle (dünyada olduğu gibi) yardımlaşmıyorsunuz
Süleyman AteşSize ne oldu ki birbirinize yardım etmiyorsunuz
Yusuf AliWhat is the matter with you that ye help not each other
«ما لكم لا تناصرون» لا ينصر بعضكم بعضا كحالكم في الدنيا ويقال لهم.
Ali BulaçHayır, bugün onlar teslim olmuşlardır
Süleyman Ateş(Başları öne eğik, utançtan yüzleri kızarmış. Cevap verecek durumda değillerdir). Hayır, onlar o gün teslim olmuşlardır
Yusuf AliNay, but that day they shall submit (to Judgment)
«بل هم اليوم مستسلمون» منقادون أذلاء.
Ali BulaçKimi kimine yönelmiş olarak birbirlerine soruyorlar
Süleyman AteşBirbirlerine döndüler, soruyorlar
Yusuf AliAnd they will turn to one another, and question one another
«وأقبل بعضهم على بعض يتساءلون» يتلاومون ويتخاصمون.
Ali BulaçGerçekten sizler bize sağdan (sağ duyudan ve haktan) yana gelip yanaşıyordunuz." derler
Süleyman Ateş(Uyanlar, uydukları adamlara) Dediler ki: "Siz bize sağdan gelir(güvendiğimiz yandan bize sokulup vesvese verir)diniz
Yusuf AliThey will say: "It was ye who used to come to us from the right hand (of power and authority)
«قالوا» أي الأتباع منهم للمتبوعين «إنكم كنتم تأتوننا عن اليمين» عن الجهة التي كنا نأمنكم منها لحلفكم أنكم على الحق فصدقناكم واتبعناكم، المعنى أنكم أضللتمونا.
Ali Bulaç(Diğerleri de:) "Hayır" derler. "Zaten sizler mü'min kimseler değildiniz
Süleyman Ateş(Ötekiler de): "Hayır, dediler, zaten siz kendiniz inanan insanlar değildiniz
Yusuf AliThey will reply: "Nay, ye yourselves had no Faith
«قالوا» أي المتبعون لهم «بل لم تكونوا مؤمنين» وإنما يصدق الإضلال منا أن لو كنتم مؤمنين فرجعتم عن الإيمان إلينا.
Ali BulaçBizim üzerinizde zorlayıcı hiçbir gücümüz yoktu; hayır siz (kendiniz) azgın bir kavimdiniz
Süleyman AteşBizim sizi zorlayacak bir gücümüz yoktu. Siz kendiniz azgın bir toplum idiniz
Yusuf AliNor had we any authority over you. Nay, it was ye who were a people in obstinate rebellion
«وما كان لنا عليكم من سلطان» قوة وقدرة تقهركم على متابعتنا «بل كنتم قوما طاغين» ضالين مثلنا.
Ali BulaçBöylece Rabbimiz'in sözü (yıkım ve azap va'di) üzerimize hak oldu. Şüphesiz, (azabı) tadıcılarız
Süleyman AteşArtık Rabbimizin sözü bize hak oldu. Biz (hak ettiğimiz cezayı mutlaka) tadacağız
Yusuf AliSo now has been proved true, against us, the word of our Lord that we shall indeed (have to) taste (the punishment of our sins)
(فحق) وجب (علينا) جميعا (قول ربنا) بالعذاب: أي قوله "" لأملأن جهنم من الجنة والناس أجمعين "" (إنا) جميعا (لذائقون) العذاب بذلك القول ونشأ عنه قولهم.
Ali BulaçEvet, sizi azdırdık, çünkü biz de azgın kimselerdik
Süleyman AteşSizi azdırdık, çünkü biz kendimiz azmıştık(siz de bize uyunca azmış oldunuz)
Yusuf AliWe led you astray: for truly we were ourselves astray
«فأغويناكم» المعلل بقولهم «إنا كنا غاوين».
Ali BulaçArtık o gün onlar azapta ortaktırlar
Süleyman AteşO gün onlar azab (çekme)de ortaktırlar
Yusuf AliTruly, that Day, they will (all) share in the Penalty
قال تعالى «فإنهم يومئذ» يوم القيامة «في العذاب مشتركون» أي لاشتراكهم في الغواية.
Ali BulaçDoğrusu Biz, suçlu-günahkarlara böyle yaparız
Süleyman Ateşİşte biz, suçlulara böyle yaparız
Yusuf AliVerily that is how We shall deal with Sinners
«إنا كذلك» كما نفعل بهؤلاء «نفعل بالمجرمين» غير هؤلاء: أي نعذبهم التابع منهم والمتبوع.
Ali BulaçÇünkü onlara: "Allah'tan başka İlah yoktur" denildiği zaman, büyüklük taslarlardı
Süleyman AteşÇünkü onlara: "Allah'tan başka tanrı yoktur!" dendiği zaman büyüklük taslarlardı
Yusuf AliFor they, when they were told that there is no god except God, would puff themselves up with Pride
«إنهم» أي هؤلاء بقرينة ما بعده «كانوا إذا قيل لهم لا إله إلا الله يستكبرون».
Ali BulaçVe derlerdi ki: "Biz, ünlenmiş bir şair için ilahlarımızı terk mi edeceğiz
Süleyman AteşCinlenmiş bir şair için biz tanrılarımızı mı terk edeceğiz? derlerdi
Yusuf AliAnd say: "What! shall we give up our gods for the sake of a Poet possessed
«ويقولون أئنا» في همزتيه ما تقدم «لتاركوا آلهتنا لشاعر مجنون» أي لأجل محمد.
Ali BulaçHayır, o, hakkı getirmiş ve gönderilen (elçi)leri de doğrulamıştı
Süleyman AteşHayır, o (ne şairdi, ne mecnun. O) gerçeği getirmiş ve elçileri de doğrulamıştı
Yusuf AliNay! he has come with the (very) Truth, and he confirms (the Message of) the apostles (before him)
قال تعالى: «بل جاء بالحق وصدَّق المرسلين» الجائين به، وهو أن لا إله إلا الله.
Ali BulaçŞüphesiz, siz, acı azabı tadıcılarsınız
Süleyman AteşSiz acı azabı tadacaksınız
Yusuf AliYe shall indeed taste of the Grievous Penalty
«إنكم» فيه التفات «لذائقوا العذاب الأليم».
Ali BulaçYaptıklarınızdan başkasıyla cezalandırılmayacaksınız
Süleyman AteşSadece yaptığınız (işler)le cezalanıyorsunuz
Yusuf AliBut it will be no more than the retribution of (the Evil) that ye have wrought
«وما تجزوْن إلا» جزاء «ما كنتم تعملون».
Ali BulaçAncak muhlis olan kullar başka
Süleyman AteşAncak Allah'ın halis kulları bu cezanın dışındadır
Yusuf AliBut the sincere (and devoted) Servants of God
«إلا عباد الله المخلصين» أي المؤمنين استثناء منقطع، أي ذكر جزائهم في قوله.
Ali Bulaçİşte onlar; onlar için bilinen bir rızık vardır
Süleyman AteşOnlar için bilinen bir rızık vardır
Yusuf AliFor them is a Sustenance determined
«أولئك لهم» في الجنة «رزق معلوم» بكرة وعشيا.
Ali BulaçÇeşitli-meyveler. Onlar ikram görenlerdir
Süleyman Ateş(Türlü türlü) Meyvalar. Ve onlar ağırlanırlar
Yusuf AliFruits (Delights); and they (shall enjoy) honour and dignity
«فواكه» بدل أو بيان للرزق وهو ما يؤكل تلذذا لحفظ صحة لأن أهل الجنة مستغنون عن حفظها بخلق أجسامهم للأبد «وهم مكرمون» بثواب الله سبحانه وتعالى.
Ali BulaçNimetlerle donatılmış (naim) cennetlerde
Süleyman AteşNi'met cennetlerinde
Yusuf AliIn Gardens of Felicity
«في جنات النعيم».
Ali BulaçBirbirlerine karşı, tahtlar üzerinde (otururlar)
Süleyman AteşTahtlar üzerinde, karşılıklı otururlar
Yusuf AliFacing each other on Thrones (of Dignity)
«على سرر متقابلين» لا يرى بعضهم قفا بعض.
Ali BulaçKaynaktan (doldurulmuş) kadehlerle çevrelerinde dolaşılır
Süleyman AteşÖnlerinde akan kaynaktan (doldurulmuş) kadehler dolaştırılır
Yusuf AliRound will be passed to them a Cup from a clear-flowing fountain
«يطاف عليهم» على كل منهم «بكأس» هو الإناء بشرابه «من معين» من خمر يجري على وجه الأرض كأنهار الماء.
Ali BulaçBembeyaz; içenlere lezzet (veren bir içki)
Süleyman AteşBerrak, içenlere lezzet veren bir içki
Yusuf AliCrystal-white, of a taste delicious to those who drink (thereof)
«بيضاء» أشد بياضا من اللبن «لذة» لذيذة «للشاربين» بخلاف خمر الدنيا فإنها كريهة عند الشرب.
Ali BulaçOnda ne bir gaile vardır, ne de kendilerinden geçip, akılları çelinir
Süleyman AteşOnda ne sersemletme var, ne onunla sarhoş olurlar
Yusuf AliFree from headiness; nor will they suffer intoxication therefrom
«لا فيها غول» ما يغتال عقولهم «ولا هم عنها ينزَِفون» بفتح الزاي وكسرها من نزف الشارب وأنزف: أي يسكرون بخلاف خمر الدنيا.
Ali BulaçVe yanlarında bakışlarını yalnızca eşlerine çevirmiş iri gözlü kadınlar vardır
Süleyman AteşYanlarında da, yalnız kendilerine göz dikmiş iri gözlü eşler vardır
Yusuf AliAnd besides them will be chaste women, restraining their glances, with big eyes (of wonder and beauty)
«وعندهم قاصرات الطرْف» حابسات الأعين على أزواجهن لا ينظرن إلى غيرهم لحسنهم عندهن «عين» ضخام الأعين حسانها.
Ali BulaçSanki onlar, saklı bir yumurta gibi (çarpıcı ve pürüzsüz)
Süleyman AteşSaklı yumurta gibi bembeyaz eşler
Yusuf AliAs if they were (delicate) eggs closely guarded
«كأنهن» في اللون «بيض» للنعام «مكنون» مستور بريشه لا يصل إليه غبار، ولونه وهو البياض في صفرة، أحسن ألوان النساء.
Ali BulaçBöyleyken, kimi kimine yönelmiş olarak, birbirlerine soruyorlar
Süleyman AteşBunlar birbirine dönmüş soruyorlar
Yusuf AliThen they will turn to one another and question one another
«فأقبل بعضهم» بعض أهل الجنة «على بعض يتساءلون» عما مر بهم في الدنيا.
Ali BulaçBir sözcü der ki: "Benim bir yakınım vardı
Süleyman AteşOnlardan bir sözcü: "Benim, dedi, bir arkadaşım vardı
Yusuf AliOne of them will start the talk and say: "I had an intimate companion (on the earth)
«قال قائل منهم إني كان لي قرين» صاحب ينكر البعث.
Ali BulaçDerdi ki: Sen de gerçekten (dirilişi) doğrulayanlardan mısın
Süleyman AteşDerdi ki: 'Sen doğrulayanlardan mısın
Yusuf AliWho used to say, 'what! art thou amongst those who bear witness to the Truth (of the Message)
«يقول» لي تبكيتا «أئنك لمن المصدقين» بالبعث.
Ali BulaçBizler öldüğümüz, toprak ve kemikler olduğumuzda mı, gerçekten biz mi (yeniden diriltilip sonra da) sorguya çekilecekmişiz
Süleyman AteşBiz ölüp toprak ve kemik olduğumuz zaman mı, biz mi (diriltilip yaptığımız işlere göre) cezalanacağız
Yusuf AliWhen we die and become dust and bones, shall we indeed receive rewards and punishments
«أئذا متنا وكنا ترابا وعظاما أئنا» في الهمزتين في الثلاثة مواضع ما تقدم «لمدينون» مجزيون ومحاسبون؟ أنكر ذلك أيضا.
Ali Bulaç(Konuşan yanındakilere) Der ki: "Sizler (onun şimdi ne durumda olduğunu) biliyor musunuz
Süleyman Ateş(Sonra yanındakilere): "Bakar mısınız?" dedi
Yusuf Ali(A voice) said: "Would ye like to look down
«قال» ذلك القائل لإخوانه: «هل أنتم مطلعون» معي إلى النار لننظر حاله؟ فيقولون: لا.
Ali BulaçDerken, bakıverdi, onu 'çılgınca yanan ateşin' tam ortasında gördü
Süleyman AteşBaktı onu cehennemin ortasında gördü
Yusuf AliHe looked down and saw him in the midst of the Fire
«فاطلع» ذلك القائلون من بعض كوى الجنة «فرآه» أي رأى قرينه «في سواء الجحيم» في وسط النار.
Ali BulaçDedi ki: "Andolsun Allah'a, neredeyse beni de (şu bulunduğun yere) düşürecektin
Süleyman AteşTallahi, dedi, sen az daha beni de alçaltacaktın
Yusuf AliHe said: "By God! thou wast little short of bringing me to perdition
«قال» له تشميتا «تالله إن» مخففة من الثقيلة «كدت» قاربت «لتردين» لتهلكني بإغوائك.
Ali BulaçEğer Rabbimin nimeti olmasaydı, muhakkak ben de (azap yerine getirilip) hazır bulundurulanlardan olacaktım
Süleyman AteşRabbimin ni'meti olmasaydı, şimdi ben de (oraya) getirilenlerden olurdum
Yusuf AliHad it not been for the Grace of my Lord, I should certainly have been among those brought (there)
«ولو لا نعمة ربي» عليَّ بالإيمان «لكنت من المحضرين» معك في النار وتقول أهل الجنة.
Ali BulaçNasıl, biz ölecek olanlar değil miymişiz
Süleyman AteşBiz bir daha ölmeyecek miyiz der
Yusuf AliIs it (the case) that we shall not die
«أفما نحن بميتين».
Ali BulaçYalnızca birinci ölümümüzden başka (öyle mi)? Ve biz azaba uğratılacak olanlar değil miymişiz
Süleyman AteşYalnız ilk ölümümüz, başka ölüm yok ve biz azaba da uğratılmayacağız ha
Yusuf AliExcept our first death, and that we shall not be punished
«إلا موتتنا الأولى» أي التي في الدنيا «وما نحن بمعذبين» هو استفهام تلذذ وتحدُّث بنعمة الله تعالى من تأبيد الحياة وعدم التعذيب.
Ali BulaçŞüphesiz, bu, asıl büyük 'kurtuluş ve mutluluğun' ta kendisidir
Süleyman AteşGerçekten büyük başarı ve mutluluk budur
Yusuf AliVerily this is the supreme achievement
«إن هذا» الذي ذكرت لأهل الجنة «لهو الفوز العظيم».
Ali BulaçBöylece çalışanlar da bunun bir benzeri için çalışmalıdır
Süleyman AteşÇalışanlar bunun için çalışsınlar
Yusuf AliFor the like of this let all strive, who wish to strive
«لمثل هذا فليعمل العاملون» قيل يقال لهم ذلك، وقيل هم يقولونه.
Ali BulaçNasıl, böyle bir konaklanma mı daha hayırlı yoksa zakkum ağacı mı
Süleyman Ateş(Nasıl) Ağırlanmak için bu mu hayırlı, yoksa zakkum ağacı mı
Yusuf AliIs that the better entertainment or the Tree of Zaqqum
«أذلك» المذكور لهم «خير نزلا» وهو ما يعدّ للنازل من ضيف وغيره «أم شجرة الزقوم» المعدة لأهل النار وهي من أخبث الشجر المرّ بتهامة ينبتها الله في الجحيم كما سيأتي.
Ali BulaçDoğrusu Biz, onu kafirler için bir fitne (bir imtihan konusu) kıldık
Süleyman AteşBiz onu zalimler için bir fitne (sınav) yaptık
Yusuf AliFor We have truly made it (as) a trial for the wrong-doers
«إنا جعلناها» بذلك «فتنة للظالمين» أي الكافرين من أهل مكة، إذ قالوا: النار تحرق الشجر فكيف تنبته.
Ali BulaçŞüphesiz o, ‘çılgınca yanan ateşin’ dibinde bitip çıkar
Süleyman AteşO, cehennemin dibinde çıkan bir ağaçtır
Yusuf AliFor it is a tree that springs out of the bottom of Hell-Fire
«إنها شجرة تخرج في أصل الجحيم» أي قعر جهنم، وأغصانها ترتفع إلى دركاتها.
Ali BulaçOnun tomurcukları, şeytanların başları gibidir
Süleyman AteşTomurcukları, şeytanların başları gibidir
Yusuf AliThe shoots of its fruit-stalks are like the heads of devils
«طلعها» المشبه بطلع النخل «كأنه رءوس الشياطين» الحيات القبيحة المنظر.
Ali BulaçArtık gerçekten, ondan yiyecekler böylelikle karınlarını ondan dolduracaklar
Süleyman AteşOnlar ondan yiyecekler ve karınlarını onunla dolduracaklardır
Yusuf AliTruly they will eat thereof and fill their bellies therewith
«فإنهم» أي الكفار «لآكلون منها» مع قبحها لشدة جوعهم «فمالئون منها البطون».
Ali BulaçSonra kendileri için onun üzerinde kaynar su karıştırılmış bir içkileri de vardır
Süleyman AteşSonra onların, bunun üzerine kaynar su karıştırılmış bir içkileri vardır
Yusuf AliThen on top of that they will be given a mixture made of boiling water
«ثم إن لهم عليها لشوبا من حميم» أي ماء حار يشربونه فيختلط بالمأكول منها فيصير شوبا له.
Ali BulaçSonra onların dönecekleri yer, elbette (yine) çılgınca yanan ateştir
Süleyman AteşSonra dönecekleri yer, elbette cehennemdir
Yusuf AliThen shall their return be to the (Blazing) Fire
«ثم إن مرجعهم لإلى الجحيم» يفيد أنهم يخرجون منها لشرب الحميم وأنه خارجها.
Ali BulaçÇünkü onlar, atalarını sapık kimseler olarak bulmuşlardı
Süleyman AteşÇünkü onlar babalarını sapık kimseler buldular
Yusuf AliTruly they found their fathers on the wrong Path
«إنهم ألفوْا» وجدوا «آباءهم ضالين».
Ali BulaçKendileri de onları izleri üzerinde koşturup-duruyorlardı
Süleyman AteşKendileri de onların izlerinde koşturuyorlar
Yusuf AliSo they (too) were rushed down on their footsteps
«فهم على آثارهم يُهرعون» يزعجون إلى اتباعهم فيسرعون إليه.
Ali BulaçAndolsun, onlardan önce, evvelkilerin çoğu da sapmıştı
Süleyman AteşAndolsun, onlardan önce, evvelkilerin çoğu da sapmıştı
Yusuf AliAnd truly before them, many of the ancients went astray
«ولقد ضل قبلهم أكثر الأولين» من الأمم الماضية.
Ali BulaçAndolsun, Biz onlara uyarıcılar göndermiştik
Süleyman AteşBiz onların içine de uyarıcılar göndermiştik
Yusuf AliBut We sent aforetime, among them, (apostles) to admonish them
«ولقد أرسلنا فيهم منذرين» من الرسل مخوِّفين.
Ali BulaçUyarılanların nasıl bir sona uğradıklarına bir bak
Süleyman AteşBak, o uyarılanların sonu nice oldu
Yusuf AliThen see what was the end of those who were admonished (but heeded not)
«فانظر كيف كان عاقبة المنذَرين» الكافرين: أي عاقبتهم العذاب.
Ali BulaçAncak muhlis olan kullar başka
Süleyman AteşAncak Allah'ın halis kulları o azabın dışında kaldılar
Yusuf AliExcept the sincere (and devoted) Servants of God
«إلا عباد الله المخلصين» أي المؤمنين فإنهم نجوا من العذاب لإخلاصهم في العبادة، أو لأن الله أخلصهم لها على قراءة فتح اللام.
Ali BulaçAndolsun, Nuh Bize (dua edip) seslenmişti de, ne güzel icabet etmiştik
Süleyman AteşAndolsun Nuh bize yalvarmıştı da ne güzel kabul buyurmuştuk
Yusuf Ali(In the days of old), Noah cried to Us, and We are the best to hear prayer
(ولقد نادانا نوح) بقوله "" رب إني مغلوب فانتصر "" (فلنعم المجيبون) له نحن: أي دعانا على قومه فأهلكناهم بالغرق.
Ali BulaçOnu ve ailesini, o büyük üzüntüden kurtarmıştık
Süleyman AteşOnu ve ailesini büyük sıkıntıdan kurtarmıştık
Yusuf AliAnd We delivered him and his people from the Great Calamity
«ونجيناه وأهله من الكرب العظيم» أي الغرق.
Ali BulaçVe onun soyunu, (dünyada) onları da baki kıldık
Süleyman AteşYalnız onun zürriyetini kalıcılar yaptık (onlardan başka hepsini helak ettik)
Yusuf AliAnd made his progeny to endure (on this earth)
«وجعلنا ذريته هم الباقين» فالناس كلهم من نسله وكان له ثلاثة أولاد: سام وهو أبو العرب والفرس والروم، وحام وهو أبو السودان، ويافث وهو أبو الترك والخزر ويأجوج ومأجوج وما هنالك.
Ali BulaçSonra gelenler arasında ona (hayırlı ve şerefli bir isim) bıraktık
Süleyman AteşSonra gelenler arasında ona (iyi bir ün) bıraktık
Yusuf AliAnd We left (this blessing) for him among generations to come in later times
«وتركنا» أبقينا «عليه» ثناء حسنا «في الآخرين» من الأنبياء والأمم إلى يوم القيامة.
Ali BulaçAlemler içinde selam olsun Nuh’a
Süleyman AteşAlemler içinde Nuh'a selam olsun (bütün insanlar onu esenlikle anarlar)
Yusuf AliPeace and salutation to Noah among the nations
«سلام» منا «على نوح في العالمين».
Ali BulaçGerçekten Biz, ihsanda bulunanları böyle ödüllendiririz
Süleyman Ateşİşte biz güzel davrananları böyle mükafatlandırırız
Yusuf AliThus indeed do we reward those who do right
«إنا كذلك» كما جزيناهم «نجزي المحسنين».
Ali BulaçŞüphesiz o, Bizim mü’min olan kullarımızdandı
Süleyman AteşÇünkü o bizim, inanan kullarımızdandı
Yusuf AliFor he was one of our believing Servants
«إنه من عبادنا المؤمنين».
Ali BulaçSonra diğerlerini suda boğduk
Süleyman AteşSonra ötekilerini suda boğduk
Yusuf AliThen the rest we overwhelmed in the Flood
«ثم أغرقنا الآخرين» كفار قومه.
Ali BulaçDoğrusu İbrahim de onun (soyunun) bir kolundandır
Süleyman Ateşİbrahim de onun kolundan idi
Yusuf AliVerily among those who followed his Way was Abraham
«وإن من شيعته» أي ممن تابعه في أصل الدين «لإبراهيم» وإن طال الزمان بينهما وهو ألفان وستمائة وأربعون سنة وكان بينهما هود وصالح.
Ali BulaçHani o, Rabbine arınmış (selim) bir kalp ile gelmişti
Süleyman AteşZira Rabbine tertemiz bir kalb getirmişti
Yusuf AliBehold! he approached his Lord with a sound heart
«إذ جاء ربهَّ» أي تابعه وقت مجيئه «بقلب سليم» من الشك وغيره.
Ali BulaçHani babasına ve kavmine demişti ki: “Sizler neye tapıyorsunuz?”
Süleyman AteşBabasına ve kavmine: "Neye tapıyorsunuz?" demişti
Yusuf AliBehold! he said to his father and to his people, "What is that which ye worship
«إذ قال» في هذه الحالة المستمرة له «لأبيه وقومه» موبخا «ماذا» ما الذي «تعبدون».
Ali Bulaç“Birtakım uydurma yalanlar için mi Allah’tan başka ilahlar istiyorsunuz?”
Süleyman AteşAllah'tan başka uydurma tanrılar mı istiyorsunuz
Yusuf AliIs it a falsehood- gods other than God- that ye desire
«أئفكا» في همزتيه ما تقدم «آلهة دون الله تريدون» وإفكا مفعول له، وآلهة مفعول به لتريدون والإفك: أسوأ الكذب، أي أتعبدون غير الله؟.
Ali Bulaç“Alemlerin Rabbi hakkındaki zannınız nedir?”
Süleyman AteşAlemlerin Rabbi hakkında zannınız nedir (ki O'na böyle ortaklar koştunuz)
Yusuf AliThen what is your idea about the Lord of the worlds
«فما ظنكم برب العالمين» إذ عبدتم غيره أنه يترككم بلا عقاب؟ لا، وكانوا نجامين، فخرجوا إلى عيد لهم وتركوا طعامهم عند أصنامهم زعموا التبرك عليه فإذا رجعوا أكلوه، وقالوا للسيد: اخرج معنا.
Ali BulaçSonra yıldızlara bir göz attı
Süleyman AteşYıldızlara bir göz attı
Yusuf AliThen did he cast a glance at the Stars
«فنظر نظرة في النجوم» إيهاما لهم أنه يعتمد عليها ليعتمدوه.
Ali Bulaç“Ben, doğrusu hastayım” dedi
Süleyman AteşBen hastayım, dedi
Yusuf AliAnd he said, "I am indeed sick (at heart)
«فقال إني سقيم» عليل أي سأسقم.
Ali BulaçBöylelikle arkalarını çevirip ondan kaçmaya başladılar
Süleyman AteşBunun üzerine arkalarını dönüp ondan kaçtılar
Yusuf AliSo they turned away from him, and departed
«فتولوا عنه» إلى عيدهم «مدبرين».
Ali BulaçBunun üzerine onların ilahlarına sokulup: “Yemek yemiyor musunuz?” dedi
Süleyman AteşO da gizlice onların tanrılarına sokuldu: "Yemez misini?" dedi
Yusuf AliThen did he turn to their gods and said, "will ye not eat (of the offerings before you)
«فراغ» مال في خفية «إلى آلهتهم» وهي الأصنام وعندها الطعام «فقال» استهزاءً «ألا تأكلون» فلم ينطقوا.
Ali Bulaç“Size ne oluyor ki konuşmuyorsunuz?”
Süleyman AteşNeyiniz var ki konuşmuyorsunuz
Yusuf AliWhat is the matter with you that ye speak not (intelligently)
فقال «ما لكم لا تنطقون» فلم يجب.
Ali BulaçDerken onların üstüne yürüyüp sağ eliyle bir darbe indirdi
Süleyman AteşVe gizlice üzerlerine yürüyüp sağ eliyle onlara kuvvetli bir darbe indirdi
Yusuf AliThen did he turn upon them, striking (them) with the right hand
«فراغ عليهم ضربا باليمين» بالقوة فكسرها فبلغ قومه ممن رآه.
Ali BulaçÇok geçmeden (halkı) birbirine girmiş durumda kendisine yönelip geldiler
Süleyman Ateş(Puta, tapanlar, döndüklerinde putlarını kırılmış görünce) Hemen koşarak ona gittiler
Yusuf AliThen came (the worshippers) with hurried steps, and faced (him)
«فأقبلوا إليه يزفون» أي يسرعون المشي فقالوا له: نحن نعبدها وأنت تكسرها.
Ali BulaçDedi ki: “Yontmakta olduğunuz şeylere mi tapıyorsunuz?”
Süleyman Ateş(Elinizle) Yonttuğunuz şeylere mi tapıyorsunuz? dedi
Yusuf AliHe said: "Worship ye that which ye have (yourselves) carved
«قال» لهم موبخا «أتعبدون ما تنحتون» من الحجارة وغيرها أصناما.
Ali Bulaç“Oysa sizi de, yapmakta olduklarınızı da Allah yaratmıştır.”
Süleyman AteşOysa sizi de, yaptığınız(bu şeyler)i de Allah yaratmıştır
Yusuf AliBut God has created you and your handwork
«والله خلقكم وما تعملون» من نحتكم ومنحوتكم فاعبدوه وحده، وما مصدرية وقيل موصولة وقيل موصوفة.
Ali BulaçDediler ki: “Onun için (yüksekçe) bir bina inşa edin de onu çılgınca yanan ateşin içine atın.”
Süleyman AteşOnun için bir bina yapın da onu (o binada) ateşe atın dediler
Yusuf AliThey said, "Build him a furnace, and throw him into the blazing fire
«قالوا» بينهم «ابنوا له بنيانا» فاملئوه حطبا وأضرموه بالنار فإذا التهب «فألقوه في الجحيم» النار الشديدة.
Ali BulaçBöylelikle ona bir tuzak hazırlamak istediler. Oysa Biz, onları alçaltılmışlar kıldık
Süleyman AteşOna bir tuzak kurmak istediler, biz de (onların tuzaklarını boşa çıkardık), onları alçak düşürdük
Yusuf Ali(This failing), they then sought a stratagem against him, but We made them the ones most humiliated
«فأرادوا به كيدا» بإلقائه في النار لتهلكه «فجعلناهم الأسفلين» المقهورين فخرج من النار سالما.
Ali Bulaç(İbrahim) Dedi ki: “Şüphesiz ben, Rabbime gidiciyim; O, beni hidayete erdirecektir.”
Süleyman Ateş(İbrahim) Dedi ki: "Ben Rabbime gideceğim, O, beni doğru yola iletecek
Yusuf AliHe said: "I will go to my Lord! He will surely guide me
«وقال إني ذاهب إلى ربي» مهاجر إليه من دار الكفر «سيهدين» إلى حيث أمرني ربي بالمصير إليه وهو الشام فلما وصل إلى الأرض المقدسة قال.
Ali Bulaç“Rabbim, bana salihlerden (olan bir çocuk) armağan et.”
Süleyman AteşRabbim, bana iyilerden (bir çocuk) lutfet
Yusuf AliO my Lord! Grant me a righteous (son)
«رب هب لي» ولدا «من الصالحين».
Ali BulaçBiz de onu halim bir çocukla müjdeledik
Süleyman AteşOna halim bir erkek çocuk müjdeledik
Yusuf AliSo We gave him the good news of a boy ready to suffer and forbear
«فبشرناه بغلام حليم» أي ذي حلم كثير.
Ali BulaçBöylece (çocuk) onun yanında koşabilecek çağa erişince (İbrahim ona): “Oğlum” dedi. “Gerçekten ben seni rüyamda boğazlıyorken gördüm. Bir bak, sen ne düşünüyorsun.” (Oğlu İsmail) Dedi ki: “Babacığım, emrolunduğun şeyi yap. İnşaAllah, beni sabredenlerden bulacaksın.”
Süleyman Ateş(Çocuk) Onun yanında koşma çağına erişince (İbrahim ona): "Yavrum, dedi, ben uykuda görüyorum ki ben seni kesiyorum; (düşün) bak, ne dersin?" (Çocuk): "Babacığım, sana emredileni yap, inşallah beni sabredenlerden bulacaksın." dedi
Yusuf AliThen, when (the son) reached (the age of) (serious) work with him, he said: "O my son! I see in vision that I offer thee in sacrifice: Now see what is thy view!" (The son) said: "O my father! Do as thou art commanded: thou will find me, if God so wills one practising Patience and Constancy
«فلما بلغ معه السعي» أي أن يسعى معه ويعينه قيل بلغ سبع سنين وقيل ثلاث عشرة سنة «قال يا بنيَّ إني أرى» أي رأيت «في المنام أني أذبحك» ورؤيا الأنبياء حق وأفعالهم بأمر الله تعالى «فانظر ماذا ترى» من الرأي شاوره ليأنس بالذبح وينقاد للأمر به «قال يا أبت» التاء عوض عن ياء الإضافة «افعل ما تؤمر» به «ستجدني إن شاء الله من الصابرين» على ذلك.
Ali BulaçSonunda ikisi de (Allah’ın emrine ve takdirine) teslim olup (babası, İsmail’i kurban etmek için) onu alnı üzerine yatırdı
Süleyman Ateşİkisi de böylece (Allah'ın emrine) teslim olup (İbrahim, kurban etmek için) çocuğu alnı üzerine yıkınca
Yusuf AliSo when they had both submitted their wills (to God), and he had laid him prostrate on his forehead (for sacrifice)
«فلما أسلما» خضعا وانقادا لأمر الله تعالى «وتله للجبين» صرعه عليه، ولكل إنسان جبينان بينهما الجبهة وكان ذلك بمنى، وأمرَّ السكين على حلقه فلم تعمل شيئا بمانع من القدرة الإلهية.
Ali BulaçBiz ona: “Ey İbrahim” diye seslendik
Süleyman AteşBiz ona: "İbrahim!" diye ünledik
Yusuf AliWe called out to him "O Abraham
«وناديناه أن يا إبراهيم».
Ali Bulaç“Gerçekten sen, rüyayı doğruladın. Şüphesiz Biz, ihsanda bulunanları böyle ödüllendiririz.”
Süleyman AteşSen rüyayı doğruladın, işte biz, güzel davrananları böyle mükafatlandırırız
Yusuf AliThou hast already fulfilled the vision!" - thus indeed do We reward those who do right
«قد صدقت الرؤيا» بما أتيت به مما أمكنك من أمر الذبح: أي يكفيك ذلك فجملة ناديناه جواب لما بزيادة الواو «إنا كذلك» كما جزيناك «نجزي المحسنين» لأنفسهم بامتثال الأمر بإفراج الشدة عنهم.
Ali BulaçDoğrusu bu, apaçık bir imtihandı
Süleyman AteşGerçekten bu, apaçık bir sınav idi
Yusuf AliFor this was obviously a trial
«إن هذا» الذبح المأمور به «لهو البلاء المبين» أي الاختبار الظاهر.
Ali BulaçVe ona büyük bir kurbanı fidye olarak verdik
Süleyman AteşVe fidye olarak ona büyük bir kurbanlık verdik
Yusuf AliAnd We ransomed him with a momentous sacrifice
«وفديناه» أي المأمور بذبحه، وهو إسماعيل أو إسحاق قولان «بذبح» بكبش «عظيم» من الجنة وهو الذي قربه هابيل جاء به جبريل عليه السلام فذبحه السيد إبراهيم مكبرا.
Ali BulaçSonra gelenler arasında ona (hayırlı ve şerefli bir isim) bıraktık
Süleyman AteşSonra gelenler arasında ona (iyi bir ün) bıraktık
Yusuf AliAnd We left (this blessing) for him among generations (to come) in later times
«وتركنا» أبقينا «عليه في الآخرين» ثناءً حسنا.
Ali Bulaçİbrahim’e selam olsun
Süleyman Ateş(İleride gelecek nesiller): "İbrahim'e selam olsun!" (diyeceklerdi)
Yusuf AliPeace and salutation to Abraham
«سلام» منا «على إبراهيم».
Ali BulaçBiz, ihsanda bulunanları böyle ödüllendiririz
Süleyman Ateşİşte biz güzel davrananları böyle mükafatlandırırız
Yusuf AliThus indeed do We reward those who do right
«كذلك» كما جزيناه «نجزي المحسنين» لأنفسهم.
Ali BulaçŞüphesiz o, Bizim mü’min olan kullarımızdandır
Süleyman AteşÇünkü o bizim mü'min kullarımızdandı
Yusuf AliFor he was one of our believing Servants
«إنه من عبادنا المؤمنين».
Ali BulaçBiz ona, salihlerden bir peygamber olarak İshak’ı da müjdeledik
Süleyman AteşBiz ona İshak'ı, iyilerden bir peygamber olarak müjdeledik
Yusuf AliAnd We gave him the good news of Isaac - a prophet,- one of the Righteous
«وبشرناه بإسحاق» استدلَّ بذلك على أن الذبح غيره «نبيا» حال مقدرة: أي يوجد مقدرا نبوته «من الصالحين».
Ali BulaçOna ve İshak’a bereketler verdik. İkisinin soyundan, ihsanda bulunan (muhsin olan) da var, açıkça kendi nefsine zulmeden de
Süleyman AteşKendisine de, İshak'a da bereketler verdik. Onların neslinden (gelenler arasında) iyi hareket eden de var, açıkça kendisine zulmeden de
Yusuf AliWe blessed him and Isaac: but of their progeny are (some) that do right, and (some) that obviously do wrong, to their own souls
«وباركنا عليه» بكثير ذريته «وعلى إسحاق» ولده بجعلنا أكثر الأنبياء من نسله «ومن ذريتهما محسن» مؤمن «وظالم لنفسه» كافر «مبين» بيَّن الكفر.
Ali BulaçAndolsun, Biz Musa’ya ve Harun’a lütufta bulunduk
Süleyman AteşAndolsun Musa'ya ve Harun'a da lutuflarda bulunduk
Yusuf AliAgain (of old) We bestowed Our favour on Moses and Aaron
«ولقد مننا على موسى وهارون» بالنبوة.
Ali BulaçOnları ve kavimlerini o büyük üzüntüden kurtardık
Süleyman AteşOnları ve kavimlerini büyük sıkıntıdan kurtardık
Yusuf AliAnd We delivered them and their people from (their) Great Calamity
«ونجيناهما وقومهما» بني إسرائيل «من الكرب العظيم» أي استعباد فرعون إياهم.
Ali BulaçOnlara yardım ettik, böylece üstün gelenler oldular
Süleyman AteşOnlara yardım ettik de üstün gelenler kendileri oldular
Yusuf AliAnd We helped them, so they overcame (their troubles)
«ونصرناهم» على القبط «فكانوا هم الغالبين».
Ali BulaçVe ikisine anlatımı-açık kitabı verdik
Süleyman AteşOnlara açık ifadeli Kitabı verdik
Yusuf AliAnd We gave them the Book which helps to make things clear
«وآتيناهما الكتاب المستبين» البليغ البيان فيما أتى به من الحدود والأحكام وغيرها وهو التوراة.
Ali BulaçOnları dosdoğru yola yöneltip-ilettik
Süleyman AteşVe onları doğru yola ilettik
Yusuf AliAnd We guided them to the Straight Way
«وهديناهما الصراط» الطريق «المستقيم».
Ali BulaçSonra gelenler arasında da ikisine (hayırlı ve şerefli bir isim) bıraktık
Süleyman AteşVe sonra gelenler arasında onlara (iyi bir ün) bıraktık
Yusuf AliAnd We left (this blessing) for them among generations (to come) in later times
«وتركنا» أبقينا «عليهما في الآخرين» ثناءً حسنا.
Ali BulaçMusa’ya ve Harun’a selam olsun
Süleyman Ateş(Hep): "Musa'ya ve Harun'a selam olsun!" (diyeceklerdi)
Yusuf AliPeace and salutation to Moses and Aaron
«سلام» منا «على موسى وهارون».
Ali BulaçŞüphesiz Biz, ihsanda bulunanları böyle ödüllendiririz
Süleyman Ateşİşte biz güzel davrananları böyle mükafatlandırırız
Yusuf AliThus indeed do We reward those who do right
«إنا كذلك» كما جزيناهما «نجزي المحسنين».
Ali BulaçŞüphesiz ikisi, Bizim mü’min olan kullarımızdandılar
Süleyman AteşÇünkü ikisi de bizim inanan kullarımızdandı
Yusuf AliFor they were two of our believing Servants
«إنهما من عبادنا المؤمنين».
Ali BulaçGerçekten İlyas da, gönderilmiş (peygamber)lerdendi
Süleyman Ateşİlyas da elçilerdendi
Yusuf AliSo also was Elias among those sent (by Us)
«وإن إلياس» بالهمزة أوله وتركه «لمن المرسلين» قيل هو ابن أخي هارون أخي موسى، وقيل غيره أرسل إلى قوم ببعلبك ونواحيها.
Ali BulaçHani kendi kavmine demişti ki: “Siz korkup sakınmaz mısınız?”
Süleyman AteşKavmine demişti ki: "(Allah'ın azabından) Korunmaz mısınız
Yusuf AliBehold, he said to his people, "Will ye not fear (God)
«إذ» منصوب باذكر مقدرا «قال لقومه ألا تتقون» الله.
Ali Bulaç“Siz Ba’le tapıp da Yaratıcıların en güzeli (olan Allah’ı) mı bırakıyorsunuz?”
Süleyman AteşBa'l'e yalvarıyorsunuz da, bırakıyor musunuz, yaratıcıların en güzelini
Yusuf AliWill ye call upon Baal and forsake the Best of Creators
«أتدعون بعلا» اسم صنم لهم من ذهب، وبه سمي البلد أيضا مضافا إلى بك: أي أتعبدونه «وتذرون» تتركون «أحسن الخالقين» فلا تعبدونه.
Ali Bulaç“Allah ki, sizin de Rabbiniz, önceki atalarınızın da Rabbidir.”
Süleyman AteşSizin Rabbiniz ve önceki atalarınızın Rabbi olan Allah'ı
Yusuf AliGod, your Lord and Cherisher and the Lord and Cherisher of your fathers of old
«اللهُ ربُّكم وربُّ آبائكم الأولين» برفع الثلاثة على إضمار هو، وبنصبها على البدل من أحسن.
Ali BulaçFakat onu yalanladılar; bundan dolayı gerçekten onlar, (azap için getirilip) hazır bulundurulacak olanlardır
Süleyman AteşOnu yalanladılar, bundan dolayı onlar (azaba) getirileceklerdir
Yusuf AliBut they rejected him, and they will certainly be called up (for punishment)
«فكذبوه فإنهم لمحضرون» في النار.
Ali BulaçAncak, muhlis olan kullar başka
Süleyman AteşYalnız Allah'ın halis kulları azab dışındadırlar
Yusuf AliExcept the sincere and devoted Servants of God (among them)
«إلا عباد الله المخلصين» أي المؤمنين منهم فإنهم نجوا منها.
Ali BulaçSonra gelenler arasında ona (hayırlı ve şerefli bir isim) bıraktık
Süleyman AteşBiz, sonra gelenler arasında ona (İlyas'a da iyi bir ün) bıraktık
Yusuf AliAnd We left (this blessing) for him among generations (to come) in later times
«وتركنا عليه في الآخرين» ثناءً حسنا.
Ali Bulaçİlyas’a selam olsun
Süleyman Ateşİlyas'a selam olsun
Yusuf AliPeace and salutation to such as Elias
«سلام» منا «على إلْ ياسين» قيل هو إلياس المتقدم ذكره، وقيل هو ومن آمن معه فجمعوا معه تغليبا كقولهم للمهلب وقومه المهلبون وعلى قراءة آل ياسين بالمد، أي أهله المراد به إلياس أيضا.
Ali BulaçŞüphesiz Biz, ihsanda bulunanları böyle ödüllendiririz
Süleyman Ateşİşte biz güzel davrananları böyle mükafatlandırırız
Yusuf AliThus indeed do We reward those who do right
«إنا كذلك» كما جزيناه «نجزي المحسنين».
Ali BulaçŞüphesiz o, Bizim mü’min olan kullarımızdandı
Süleyman AteşÇünkü o bizim mü'min kullarımızdandı
Yusuf AliFor he was one of our believing Servants
«إنه من عبادنا المؤمنين».
Ali BulaçGerçekten Lût da gönderilmiş (elçi)lerdendi
Süleyman AteşLut da gönderilen elçilerdendi
Yusuf AliSo also was Lut among those sent (by Us)
«وإن لوطا لمن المرسلين».
Ali BulaçHani Biz onu ve ailesini topluca kurtarmıştık
Süleyman AteşOnu ve ailesini kurtardık
Yusuf AliBehold, We delivered him and his adherents, all
اذكر «إذ نجيناه وأهله أجمعين».
Ali BulaçGeride bırakılanlar arasında bir yaşlı kadın dışında
Süleyman AteşYalnız (azabda) kalacaklar arasında bulunan acuze bir kadın hariç
Yusuf AliExcept an old woman who was among those who lagged behind
«إلا عجوزا في الغابرين» أي الباقين في العذاب.
Ali BulaçSonra geride kalanları yerle bir ettik
Süleyman AteşSonra ötekileri kırdık (geçirdik)
Yusuf AliThen We destroyed the rest
«ثم دمرنا» أهلكنا «الآخرين» كفار قومه.
Ali BulaçSiz onların üstünden muhakkak geçip gidiyorsunuz; sabah vakti
Süleyman AteşSiz onların yanlarından geçip gidiyorsunuz; sabahleyin
Yusuf AliVerily, ye pass by their (sites), by day
«وإنكم لتمرون عليهم» على آثارهم ومنازلهم في أسفاركم «مصبحين» أي وقت الصباح يعني بالنهار.
Ali BulaçVe geceleyin. Yine de akıllanmayacak mısınız
Süleyman AteşVe geceleyin. Düşünmüyor musunuz
Yusuf AliAnd by night: will ye not understand
«وبالليل أفلا تعقلون» يا أهل مكة ما حل بهم فتعتبرون به.
Ali BulaçŞüphesiz Yunus da gönderilmiş (elçi)lerdendi
Süleyman AteşYunus da gönderilen elçilerdendi
Yusuf AliSo also was Jonah among those sent (by Us)
«وإن يونس لمن المرسلين».
Ali BulaçHani o, dolu bir gemiye kaçmıştı
Süleyman AteşDolu gemiye kaçmıştı
Yusuf AliWhen he ran away (like a slave from captivity) to the ship (fully) laden
«إذْ أبق» هرب «إلى الفلك المشحون» السفينة المملوءة حين غاضب قومه لما لم ينزل بهم العذاب الذي وعدهم به فركب السفينة فوقفت في لجة البحر، فقال الملاحون هنا عبد أبق من سيده تظهره القرعة.
Ali BulaçBöylece kur’aya katılmıştı da, kaybedenlerden olmuştu
Süleyman Ateş(Yükü fazla oluğundan gemi taşıyamamış, yolculardan birini denize atmak gerekmişti. Birini atmak üzere gemidekilerle) Kur'a çekti. (Yunus) Yenilenlerden oldu. (Kur'a kendisine isabet etti)
Yusuf AliHe (agreed to) cast lots, and he was condemned
«فساهم» قارع أهل السفينة «فكان من المدحضين» المغلوبين بالقرعة فألقوه في البحر.
Ali BulaçDerken onu balık yutmuştu, oysa o kınanmıştı
Süleyman Ateş(Yunus, Rabbinden izinsiz olarak kavminden ayrıldığı için) Kendi kendisini kınarken (denize attılar) balık onu yuttu
Yusuf AliThen the big Fish did swallow him, and he had done acts worthy of blame
«فالتقمه الحوت» ابتلعه «وهو مليم» أي آت بما يلام عليه من ذهابه إلى البحر وركوبه السفينة بلا إذن من ربه.
Ali BulaçEğer (Allah’ı çokça) tesbih edenlerden olmasaydı
Süleyman AteşEğer tesbih edenlerden olmasaydı
Yusuf AliHad it not been that he (repented and) glorified God
(فلولا أنه كان من المسبحين) الذاكرين بقوله كثيرا في بطن الحوت "" لا إله إلا أنت سبحانك إني كنت من الظالمين "".
Ali BulaçOnun karnında (insanların) dirilip-kaldırılacakları güne kadar kalakalmıştı
Süleyman Ateş(İnsanların) Yeniden diriltilecekleri güne kadar balığın karnında kalırdı
Yusuf AliHe would certainly have remained inside the Fish till the Day of Resurrection
«للبث في بطنه إلى يوم يبعثون» لصار بطن الحوت قبرا له إلى يوم القيامة.
Ali BulaçSonunda o hasta bir durumdayken çıplak bir yere (sahile) attık
Süleyman Ateş(Ama balığın karnında bizi andı, tesbih etti, biz de) Onu hasta bir halde ağaçsız, çıplak bir yere attık
Yusuf AliBut We cast him forth on the naked shore in a state of sickness
«فنبذناه» أي ألقيناه من بطن الحوت «بالعراء» بوجه الأرض: أي بالساحل من يومه أو بعد ثلاثة أو سبعة أيام أو عشرين أو أربعين يوما «وهو سقيم» العليل كالفرخ الممعط.
Ali BulaçVe üzerine, sık-geniş yaprakla (kabağa benzer) türden bir ağaç bitirdik
Süleyman AteşVe üzerine (gölge yapması için) Bir asma kabak ağacı bitirdik
Yusuf AliAnd We caused to grow, over him, a spreading plant of the gourd kind
«وأنبتنا عليه شجرة من يقطين» وهي القرع تظله بساق على خلاف العادة في القرع معجزة له، وكانت تأتيه وعلة صباحا ومساء يشرب من لبنها حتى قوي.
Ali BulaçOnu yüzbin veya (sayısı) daha da artan (bir topluluk)a (peygamber olarak) gönderdik
Süleyman AteşVe onu yüz bin insana, ya da daha fazla olanlara elçi gönderdik
Yusuf AliAnd We sent him (on a mission) to a hundred thousand (men) or more
«وأرسلناه» بعد ذلك كقبله إلى قوم بنينوى من أرض الموصل «إلى مائة ألف أو» بل «يزيدون» عشرين أو ثلاثين أو سبعين ألفا.
Ali BulaçSonunda ona iman ettiler, Biz de onları bir süreye kadar yararlandırdık
Süleyman Ateşİnandılar, biz de onları bir süreye kadar geçindirdik
Yusuf AliAnd they believed; so We permitted them to enjoy (their life) for a while
«فآمنوا» عند معاينة العذاب الموعودين به «فمتعناهم» أبقيناهم ممتعين بمالهم «إلى حين» تنقضي آجالهم فيه.
Ali BulaçŞimdi sen onlara sor: -Kızlar senin Rabbinin, erkek çocuklar onların mı
Süleyman AteşŞimdi onlara sor: Rabbine kızlar, onlara da oğlanlar mı
Yusuf AliNow ask them their opinion: Is it that thy Lord has (only) daughters, and they have sons
«فاستفتهم» استخبر كفار مكة توبيخا لهم «ألربك البنات» بزعمهم أن الملائكة بنات الله «ولهم البنون» فيختصون بالأسنى.
Ali BulaçYoksa onlar, şahidlik etmekteyken Biz melekleri dişiler olarak mı yarattık
Süleyman AteşYoksa biz melekleri, onların gözleri önünde dişi mi yarattık (ki meleklerin dişi olduğunu söylüyorlar)
Yusuf AliOr that We created the angels female, and they are witnesses (thereto)
«أم خلقنا الملائكة إناثا وهم شاهدون» خلقنا فيقولون ذلك.
Ali BulaçDikkat edin; gerçekten onlar, düzdükleri yalanlardan dolayı derler ki
Süleyman Ateşİyi bilin, onlar iftiraları yüzünden diyorlar ki
Yusuf AliIs it not that they say, from their own invention
«ألا أنهم من إفكهم» كذبهم «ليقولون» بقولهم الملائكة بنات الله.
Ali Bulaç“Allah doğurdu.” Onlar, hiç şüphesiz, muhakkak yalan söyleyenlerdir
Süleyman AteşAllah doğurdu. Onlar elbette yalancıdırlar
Yusuf AliGod has begotten children"? but they are liars
«ولد الله» بقولهم الملائكة بنات الله «وإنهم لكاذبون» فيه.
Ali Bulaç(Allah,) Kızları, erkek çocuklara tercih mi etmiş
Süleyman Ateş(Allah) Kızları seçip oğlanlara tercih mi etmiş
Yusuf AliDid He (then) choose daughters rather than sons
«أصطفى» بفتح الهمزة للاستفهام واستغني بها عن همزة الوصل فحذفت، أي أختار «البنات على البنين».
Ali BulaçSize ne oluyor, nasıl hüküm veriyorsunuz
Süleyman AteşSize ne oldu, nasıl hüküm veriyorsunuz
Yusuf AliWhat is the matter with you? How judge ye
«ما لكم كيف تحكمون» هذا الحكم الفاسد.
Ali BulaçHiç mi öğüt alıp-düşünmüyorsunuz
Süleyman AteşHiç mi düşünmüyorsunuz
Yusuf AliWill ye not then receive admonition
«أفلا تذَّكرون» بإدغام التاء في الذال، أنه سبحانه وتعالى منزه عن الولد.
Ali BulaçYoksa sizin apaçık olan bir deliliniz mi var
Süleyman AteşYoksa sizin, (meleklerin, Allah'ın kızları oldukları hakkında) açık bir deliliniz mi var
Yusuf AliOr have ye an authority manifest
«أم لكم سلطان مبين» حجة واضحة أن لله ولدا.
Ali BulaçEğer doğru söylüyorsanız, öyleyse getirin kitabınızı
Süleyman AteşEğer doğru iseniz Kitabınızı getirin
Yusuf AliThen bring ye your Book (of authority) if ye be truthful
«فأتوا بكتابكم» التوراة فأروني ذلك فيه «إن كنتم صادقين» في قولكم ذلك.
Ali BulaçOnlar, Kendisi'yle (Allah ile) cinler arasında bir soy-bağı kurdular. Oysa andolsun, cinler de onların gerçekten (azap için getirilip) hazır bulundurulacaklarını bilmişlerdir
Süleyman AteşAllah ile cinler arasında bir nesep, (bir soy bağlantısı) uydurdular. Oysa cinler de kendilerinin (yüce divana) getirileceklerini bilmişlerdir
Yusuf AliAnd they have invented a blood-relationship between Him and the Jinns: but the Jinns know (quite well) that they have indeed to appear (before his Judgment- Seat)
«وجعلوا» أي المشركون «بينه» تعالى «وبين الجنة» أي الملائكة لاجتنانهم عن الأبصار «نسبا» بقولهم إنها بنات الله «ولقد علمت الجنَّة إنهم» أي قائلي ذلك «لمحضرون» للنار يعذبون فيها.
Ali BulaçOnların nitelendirdiklerinden Allah Yücedir
Süleyman AteşHaşa Allah, onların taktıkları sıfatlardan (münezzehtir), yücedir
Yusuf AliGlory to God! (He is free) from the things they ascribe (to Him)
«سبحان الله» تنزيها له «عما يصفون» بأن لله ولدا.
Ali BulaçAncak muhlis olan kullar başka
Süleyman AteşFakat Allah'ın temiz kulları hariç (onlar azaba sokulmayacaklardır)
Yusuf AliNot (so do) the Servants of God, sincere and devoted
«إلا عباد الله المخلصين» أي المؤمنين استثناء منقطع أي فإنهم ينزهون الله تعالى عما يصفه هؤلاء.
Ali BulaçArtık siz de, tapmakta olduklarınız da
Süleyman Ateş(Ey inkarcılar) Ne siz, ne de taptıklarınız
Yusuf AliFor, verily, neither ye nor those ye worship
«فإنكم وما تعبدون» من الأصنام.
Ali BulaçO’na karşı kimseyi fitneye sürükleyecek değilsiniz
Süleyman AteşKandırıp Allah'ın yolundan çıkaramazsınız
Yusuf AliCan lead (any) into temptation concerning God
«ما أنتم عليه» أي على معبودكم عليه متعلق بقوله «بفاتنين» أي أحدا.
Ali BulaçAncak kendisi çılgınca yanan ateşe girecek olan başka (onu sürüklersiniz)
Süleyman AteşCehenneme girecek olandan başkasını
Yusuf AliExcept such as are (themselves) going to the blazing Fire
«إلا من هو صال الجحيم» في علم الله تعالى.
Ali Bulaç(Melekler der ki:) “Bizden her birimiz için belli bir makam vardır.”
Süleyman AteşBizden herkesin belli bir makamı vardır
Yusuf Ali(Those ranged in ranks say): "Not one of us but has a place appointed
قال جبريل للنبي صلى الله عليه وسلم «وما منا» معشر الملائكة أحد «إلا له مقام معلوم» في السماوات يعبد الله فيه لا يتجاوزه.
Ali Bulaç“Biziz, o saflar halinde dizilmiş olanlar, gerçekten biziz.”
Süleyman AteşBiziz, o saf saf dizilenler, biz
Yusuf AliAnd we are verily ranged in ranks (for service)
«وإنا لنحن الصَّافون» أقدامنا في الصلاة.
Ali Bulaç“Biziz, o tesbih edenler de, gerçekten biziz.”
Süleyman AteşBiziz, o tesbih edenler, biz
Yusuf AliAnd we are verily those who declare (God's) glory
«وإنا لنحن المسبحون» المنزهون الله عما لا يليق به.
Ali BulaçOnlar (putatapıcılar), her ne kadar şöyle diyor idiyseler de
Süleyman AteşGerçi o(ortakkoşa)nlar şöyle diyorlardı
Yusuf AliAnd there were those who said
«وإن» مخففة من الثقيلة «كانوا» أي كفار مكة «ليقولون».
Ali Bulaç”Eğer yanımızda öncekilerden bir zikir (kitap) bulunmuş olsaydı.”
Süleyman AteşEğer yanımızda öncekiler(e gelen Kitap'lar)dan bir uyarı olsaydı
Yusuf AliIf only we had had before us a Message from those of old
«لو أن عندنا ذكرا» كتابا «من الأولين» أي من كتب الأمم الماضية.
Ali Bulaç“Gerçekten bizler de, Allah’ın muhlis olan kullarından olurduk.”
Süleyman AteşElbette biz, Allah'ın halis kulları olurduk
Yusuf AliWe should certainly have been Servants of God, sincere (and devoted)
«لكنا عباد الله المخلصين» العابدة له.
Ali BulaçFakat (kitap gelince) onu tanımayıp-küfrettiler; yakında bileceklerdir
Süleyman AteşAma o uyarıyı inkar ettiler, yakında (inkar etmelerinin sonunun nasıl olacağını) bileceklerdir
Yusuf AliBut (now that the Qur'an has come), they reject it: But soon will they know
قال تعالى: «فكفروا به» بالكتاب الذي جاءهم وهو القرآن الأشرف من ذلك الكتب «فسوف يعلمون» عاقبة كفرهم.
Ali BulaçAndolsun, (peygamber olarak) gönderilen kullarımıza (şu) sözümüz geçmiştir
Süleyman AteşGönderilen elçi kullarımıza şu sözümüz geçmişti
Yusuf AliAlready has Our Word been passed before (this) to our Servants sent (by Us)
(ولقد سبقت كلمتنا) بالنصر (لعبادنا المرسلين) وهي "" لأغلبن أنا ورسلي "".
Ali BulaçGerçekten onlar, muhakkak nusret (yardım ve zafer) bulacaklardır
Süleyman AteşMutlaka zafere ulaştırılanlar kendileri olacaktır
Yusuf AliThat they would certainly be assisted
أو هي قوله «إنهم لهم المنصورون».
Ali BulaçVe hiç şüphesiz; Bizim ordularımız, üstün gelecek olanlar onlardır
Süleyman AteşVe galip gelenler, mutlaka bizim ordumuz olacaktır
Yusuf AliAnd that Our forces,- they surely must conquer
«وإن جندنا» أي المؤمنين «لهم الغالبون» الكفار بالحجة والنصرة عليهم في الدنيا، وإن لم ينتصر بعض منهم في الدنيا ففي الآخرة.
Ali BulaçÖyleyse sen, bir süreye kadar onlardan yüz çevir
Süleyman AteşBir süreye kadar onlardan dön (onların sözlerine aldırış etme)
Yusuf AliSo turn thou away from them for a little while
«فتول عنهم» أي أعرض عن كفار مكة «حتى حين» تؤمر فيه بقتالهم.
Ali BulaçVe onları seyret; (azabı) yakında göreceklerdir
Süleyman AteşOnları gözetle. Yakında (başlarına neler geleceğini) göreceklerdir
Yusuf AliAnd watch them (how they fare), and they soon shall see (how thou farest)
«وأبصرهم» إذ نزل بهم العذاب «فسوف يبصرون» عاقبة كفرهم.
Ali BulaçŞimdi onlar, Bizim azabımızı mı acele istiyorlar
Süleyman AteşBizim azabımızı mı acele istiyorlar
Yusuf AliDo they wish (indeed) to hurry on our Punishment
فقالوا استهزاء: متى نزول هذا العذاب؟ قال تعالى تهديدا لهم: «أفبعذابنا يستعجلون».
Ali BulaçFakat (azap) onların sahasına indiği zaman uyarılıp-korkutulanların sabahı ne kötü olur
Süleyman AteşFakat o azab yurtlarına indiği zaman uyarılmış olanların sabahı ne kötü olur
Yusuf AliBut when it descends into the open space before them, evil will be the morning for those who were warned (and heeded not)
«فإذا نزل بساحتهم» بفنائهم قال الفراء: العرب تكتفي بذكر الساحة عن القوم «فَساء» بئس صباحا «صباح المنذَرين» فيه إقامة الظاهر مقام المضمر.
Ali BulaçSen bir süreye kadar onlardan yüz çevir
Süleyman AteşBir süreye kadar onları kendi hallerine bırak
Yusuf AliSo turn thou away from them for a little while
«وتول عنهم حتى حين».
Ali BulaçVe seyret; (azabı) yakında göreceklerdir
Süleyman AteşVe (bekle de) gör, onlar da göreceklerdir
Yusuf AliAnd watch (how they fare) and they soon shall see (how thou farest)
«وأبصر فسوف يبصرون» كرر تأكيدا لتهديدهم وتسلية له صلى الله عليه وسلم.
Ali BulaçÜstünlük ve güç (izzet) sahibi olan senin Rabbin, onların nitelendirdiklerinden Yücedir
Süleyman AteşKudret ve şeref sahibi Rabbin, onların nitelendirmelerinden yücedir
Yusuf AliGlory to thy Lord, the Lord of Honour and Power! (He is free) from what they ascribe (to Him)
«سبحان ربك رب العزة» الغلبة «عما يصفون» بأن له ولدا.
Ali BulaçGönderilmiş (peygamber)lere selam olsun
Süleyman AteşSelam, gönderilen elçilere
Yusuf AliAnd Peace on the apostles
«وسلام على المرسلين» المبلغين عن الله التوحيد والشرائع.
Ali BulaçVe alemlerin Rabbi olan Allah’a hamd olsun
Süleyman AteşHamd, alemlerin Rabbi Allah'a
Yusuf AliAnd Praise to God, the Lord and Cherisher of the Worlds
«والحمد لله رب العالمين» على نصرهم وهلاك الكافرين.