☪ Anlam Arayışı

37. As-Saaffaat سُورَةُ الصَّافَّاتِ

📕 Mushaf görünümünde aç

Kelime kelime meal🎨 Tecvid renkleri
Diyanet İşleri MealiElmalılı Hamdi YazırSüleyman AteşAli BulaçSaheeh InternationalYusuf Ali
Tefsir:YokTefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)Tefsîru'l-KurtubîTefsîru'l-Begavî
37:1
وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفࣰّ ا

Elmalılı Hamdi YazırAndolsun o saf bağlayıp duranlara

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«والصافات صفّا» الملائكة تصف نفوسها في العبادة أو أجنحتها في الهواء تنتظر ما تؤمر به.

37:2
فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجۡرࣰ ا

Elmalılı Hamdi YazırO haykırıp da sürenlere

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فالزاجرات زجرا» الملائكة تزجر السحاب أي تسوقه.

37:3
فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكۡرًا

Elmalılı Hamdi YazırVe o yolda zikir okuyanlara

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فالتاليات» أي قراء القرآن يتلونه «ذكرا» مصدر من معنى التاليات.

37:4
إِنَّ إِلَٰهَكُمۡ لَوَٰحِدࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırKi sizin ilâhınız birdir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إن إلهكم» يا أهل مكة «لواحد».

37:5
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَٰرِقِ

Elmalılı Hamdi YazırO, göklerin, yerin ve aralarındakilerin Rabbidir, bütün doğuların da Rabbidir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ربُّ السماوات والأرض وما بينهما وربُّ المشارق» أي والمغارب للشمس، لها كل يوم مشرق ومغرب.

37:6 📚 2
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ

Elmalılı Hamdi YazırGerçekten biz dünya göğünü (o yakın göğü) bir zinetle, yıldızlarla süsledik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنَّا زينا السماء الدنيا بزينة الكواكب» أي بضوئها أو بها، والإضافة للبيان كقراءة تنوين زينة المبينة بالكواكب.

37:7
وَحِفۡظࣰ ا مِّن كُلِّ شَيۡطَٰنࣲ مَّارِدࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırOnu her inatçı şeytandan koruduk

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وحفظا» منصوب بفعل مقدر: أي حفظناها بالشهب «من كل» متعلق بالمقدر «شيطان مارد» عاتٍ خارج عن الطاعة.

37:8 📚 1
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَيُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırOnlar yüksek (melekler) topluluğunu dinleyemezler. Her taraftan kovulup atılırlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«لا يسمعون» أي الشياطين مستأنف، وسماعهم هو في المعنى المحفوظ عنه «إلى الملأ الأعلى» الملائكة في السماء، وعدِّي السماع بإلى لتضمنه معنى الإصغاء وفي قراءة بتشديد الميم والسين أصله يتسمعون أدغمت التاء في السين «ويقذفون» أي الشياطين بالشهب «من كل جانب» من آفاق السماء.

37:9
دُحُورࣰ اۖ وَلَهُمۡ عَذَابࣱ وَاصِبٌ

Elmalılı Hamdi YazırUzaklaştırılırlar. Onlara ardı arkası kesilmez bir azab vardır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«دُحُورا» مصدر دحره: أي طرده وأبعده وهو مفعول له «ولهم» في الآخرة «عذاب واصب» دائم.

37:10 📚 1
إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابࣱ ثَاقِبࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırAncak kulak hırsızlığı yapanlar olur. Onu da yakıcı bir alev takip eder

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلا من خطف الخطفة» مصدر: أي المرة، والاستثناء من ضمير يسمعون: أي لا يسمع إلا الشيطان الذي سمع الكلمة من الملائكة فأخذها بسرعة «فأتبعه شهاب» كوكب مضيء «ثاقب» يثقبه أو يحرقه أو يخبله.

37:11 📚 2
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَآۚ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّن طِينࣲ لَّازِبِۭ

Elmalılı Hamdi YazırŞimdi onlara sor: "Yaradılışça kendileri mi daha çetin, yoksa bizim yarattıklarımız mı?" Gerçekten biz onları cıvık bir çamurdan yarattık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فاستفتهم» استخبر كفار مكة تقريرا أو توبيخا «أهم أشد خلقا أم من خلقنا» من الملائكة والسماوات والأرضين وما فيهما وفي الإتيان بمن تغليب العقلاء «إنا خلقناهم» أي أصلهم آدم «من طين لازب» لازم يلصق باليد: المعنى أن خلقهم ضعيف فلا يتكبروا بإنكار النبي والقرآن المؤدي إلى هلاكهم اليسير.

37:12 📚 2
بَلۡ عَجِبۡتَ وَيَسۡخَرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırFakat sen onlara şaşıyorsun, ama onlar (seninle) eğleniyorlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بل» للانتقال من غرض إلى آخر وهو الإخبار بحاله وحالهم «عجبتَ» بفتح التاء خطابا للنبي صلى الله عليه وسلم، أي من تكذيبهم إياك «و» هم «يسخرون» من تعجبك.

37:13
وَإِذَا ذُكِّرُواْ لَا يَذۡكُرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırKendilerine hatırlatıldığında da düşünmüyorlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإذا ذكروا» وعظوا بالقرآن «لا يذكرون» لا يتعظون.

37:14
وَإِذَا رَأَوۡاْ ءَايَةࣰ يَسۡتَسۡخِرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırBir mucize gördükleri zaman da eğlenceye alıyorlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإذا رأوْا آية» كانشقاق القمر «يستسخرون» يستهزئُون بها.

37:15
وَقَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرࣱ مُّبِينٌ

Elmalılı Hamdi YazırVe diyorlar ki: "Bu apaçık büyüden başka bir şey değildir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وقالوا» فيها «إن» ما «هذا إلا سحر مبين» بيّن وقالوا منكرين للبعث.

37:16
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابࣰ ا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ

Elmalılı Hamdi YazırÖldüğümüz ve bir toprakla bir yığın kemik olduğumuz zaman mı biz tekrar dirilecekmişiz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أئذا متنا وكنا ترابا وعظاما أئنا لمبعوثون» في الهمزتين في الموضوعين التحقيق وتسهيل الثانية وإدخال ألف بينهما على الوجهين.

37:17
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ

Elmalılı Hamdi YazırÖnceki atalarımız da mı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أوْ آباؤنا الأولون» بسكون الواو عطفا بأو، وبفتحها والهمزة للاستفهام والعطف بالواو والمعطوف عليه محل إن واسمها أو الضمير في لمبعوثون والفاصل همزة الاستفهام.

37:18
قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırDe ki: "Evet, hem de sizler çok aşağılanmış olarak (dirileceksiniz)

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«قل نعم» تبعثون «وأنتم داخرون» أي صاغرون.

37:19
فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةࣱ وَٰحِدَةࣱ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü O (sura üfürmek) zorlu bir kumandadan ibarettir ki, derhal onların gözleri açılıverir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فإنما هي» ضمير مبهم يفسره «زجرة» أي صيحة «واحدة فإذا هم» أي الخلائق أحياء «ينظرون» ما يفعل بهم.

37:20
وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ

Elmalılı Hamdi YazırEyvah bizlere! İşte bu hesap günüdür." derler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وقالوا» أي الكفار «يا» للتنبيه «ويْلنا» هلاكنا، وهو مصدر لا فعل له من لفظه وتقول لهم الملائكة: «هذا يوم الدين» يوم الحساب والجزاء.

37:21
هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Onlara): "İşte bu, sizin yalanlamakta olduğunuz (iyi ve kötüyü) ayırt etme günüdür" denir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«هذا يوم الفصل» بين الخلائق «الذي كنتم به تكذبون» ويقال للملائكة.

37:22
۞ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَعۡبُدُونَ

Elmalılı Hamdi YazırToplayın mahşere o zulmedenleri, eşlerini ve Allah'tan başka taptıkları şeyleri. Toplayın da götürün onları sırata (cehennem köprüsüne) doğru

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أُحشروا الذين ظلموا» أنفسهم بالشرك «وأزواجهم» قرناءهم من الشياطين «وما كانوا يعبدون».

37:23
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡجَحِيمِ

Elmalılı Hamdi YazırToplayın mahşere o zulmedenleri, eşlerini ve Allah'tan başka taptıkları şeyleri. Toplayın da götürün onları sırata (cehennem köprüsüne) doğru

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«من دون الله» أي غيره من الأوثان «فاهدوهم» دلوهم وسوقوهم «إلى صراط الجحيم» طريق النار.

37:24
وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسۡـُٔولُونَ

Elmalılı Hamdi YazırVe durdurun onları, çünkü sorguya çekilecekler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وقفوهم» احبسوهم عن الصراط «إنهم مسئولون» عن جميع أقوالهم، ويقال لهم توبيخا.

37:25 📚 1
مَا لَكُمۡ لَا تَنَاصَرُونَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Onlara): "Ne oldu sizlere de yardımlaşmıyorsunuz?" (denilir)

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ما لكم لا تناصرون» لا ينصر بعضكم بعضا كحالكم في الدنيا ويقال لهم.

37:26
بَلۡ هُمُ ٱلۡيَوۡمَ مُسۡتَسۡلِمُونَ

Elmalılı Hamdi YazırHayır, bugün onlar teslim olmuşlardır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بل هم اليوم مستسلمون» منقادون أذلاء.

37:27 📚 3
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲ يَتَسَآءَلُونَ

Elmalılı Hamdi YazırOnlar, birbirine dönmüş soruşuyorlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وأقبل بعضهم على بعض يتساءلون» يتلاومون ويتخاصمون.

37:28
قَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡيَمِينِ

Elmalılı Hamdi YazırOnlar: "Siz bize (uğurlu görünerek) sağdan gelir dururdunuz" derler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«قالوا» أي الأتباع منهم للمتبوعين «إنكم كنتم تأتوننا عن اليمين» عن الجهة التي كنا نأمنكم منها لحلفكم أنكم على الحق فصدقناكم واتبعناكم، المعنى أنكم أضللتمونا.

37:29
قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ

Elmalılı Hamdi Yazır(İleri gelenler de) derler ki: "Hayır, siz inanmamıştınız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«قالوا» أي المتبعون لهم «بل لم تكونوا مؤمنين» وإنما يصدق الإضلال منا أن لو كنتم مؤمنين فرجعتم عن الإيمان إلينا.

37:30
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنِۭۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمࣰ ا طَٰغِينَ

Elmalılı Hamdi YazırBizim de size karşı bir gücümüz yoktu. Fakat siz azmış bir kavimdiniz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وما كان لنا عليكم من سلطان» قوة وقدرة تقهركم على متابعتنا «بل كنتم قوما طاغين» ضالين مثلنا.

37:31
فَحَقَّ عَلَيۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ

Elmalılı Hamdi YazırOnun için üzerimize Rabbimizin azab sözü hak oldu. Şüphesiz azabımızı tadacağız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
(فحق) وجب (علينا) جميعا (قول ربنا) بالعذاب: أي قوله "" لأملأن جهنم من الجنة والناس أجمعين "" (إنا) جميعا (لذائقون) العذاب بذلك القول ونشأ عنه قولهم.

37:32
فَأَغۡوَيۡنَٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ

Elmalılı Hamdi YazırEvet biz, sizi kışkırttık. Çünkü biz azgındık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فأغويناكم» المعلل بقولهم «إنا كنا غاوين».

37:33
فَإِنَّهُمۡ يَوۡمَئِذࣲ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ

Elmalılı Hamdi YazırO halde hepsi o gün azabda ortaktırlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
قال تعالى «فإنهم يومئذ» يوم القيامة «في العذاب مشتركون» أي لاشتراكهم في الغواية.

37:34
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِينَ

Elmalılı Hamdi Yazırİşte biz günahkarlara böyle yaparız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنا كذلك» كما نفعل بهؤلاء «نفعل بالمجرمين» غير هؤلاء: أي نعذبهم التابع منهم والمتبوع.

37:35 📚 1
إِنَّهُمۡ كَانُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسۡتَكۡبِرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar, kendilerine: "Allah'tan başka ilâh yoktur" denildiği zaman kafa tutuyorlardı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنهم» أي هؤلاء بقرينة ما بعده «كانوا إذا قيل لهم لا إله إلا الله يستكبرون».

37:36
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرࣲ مَّجۡنُونِۭ

Elmalılı Hamdi YazırVe: "Biz, hiçbir mecnun (deli) şair için ilâhlarımızı bırakır mıyız?" diyorlardı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ويقولون أئنا» في همزتيه ما تقدم «لتاركوا آلهتنا لشاعر مجنون» أي لأجل محمد.

37:37
بَلۡ جَآءَ بِٱلۡحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Elmalılı Hamdi YazırHayır o, hak ile geldi ve bütün peygamberleri tasdik etti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
قال تعالى: «بل جاء بالحق وصدَّق المرسلين» الجائين به، وهو أن لا إله إلا الله.

37:38
إِنَّكُمۡ لَذَآئِقُواْ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَلِيمِ

Elmalılı Hamdi YazırElbette siz o acı azabı tadacaksınız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنكم» فيه التفات «لذائقوا العذاب الأليم».

37:39
وَمَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

Elmalılı Hamdi YazırBununla beraber başka değil, hep yaptığınız amellerinizle cezalandırılacaksınız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وما تجزوْن إلا» جزاء «ما كنتم تعملون».

37:40 📚 1
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Elmalılı Hamdi YazırSadece Allah'ın ihlaslı kulları müstesnadır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلا عباد الله المخلصين» أي المؤمنين استثناء منقطع، أي ذكر جزائهم في قوله.

37:41
أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ رِزۡقࣱ مَّعۡلُومࣱ‏

Elmalılı Hamdi Yazırİşte onlar için belli bir rızık vardır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أولئك لهم» في الجنة «رزق معلوم» بكرة وعشيا.

37:42
فَوَٰكِهُ وَهُم مُّكۡرَمُونَ

Elmalılı Hamdi YazırMeyveler (vardır), Naîm cennetlerinde onlara hep ikram edilir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فواكه» بدل أو بيان للرزق وهو ما يؤكل تلذذا لحفظ صحة لأن أهل الجنة مستغنون عن حفظها بخلق أجسامهم للأبد «وهم مكرمون» بثواب الله سبحانه وتعالى.

37:43
فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ

Elmalılı Hamdi YazırMeyveler (vardır), Naîm cennetlerinde onlara hep ikram edilir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«في جنات النعيم».

37:44
عَلَىٰ سُرُرࣲ مُّتَقَٰبِلِينَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Onlar) Karşılıklı tahtlar üzerindedirler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«على سرر متقابلين» لا يرى بعضهم قفا بعض.

37:45
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِكَأۡسࣲ مِّن مَّعِينِۭ

Elmalılı Hamdi Yazırİçenlere lezzet veren, pınardan doldurulmuş bembeyaz bir kadehle onların etrafında dolaşılır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«يطاف عليهم» على كل منهم «بكأس» هو الإناء بشرابه «من معين» من خمر يجري على وجه الأرض كأنهار الماء.

37:46
بَيۡضَآءَ لَذَّةࣲ لِّلشَّٰرِبِينَ

Elmalılı Hamdi Yazırİçenlere lezzet veren, pınardan doldurulmuş bembeyaz bir kadehle onların etrafında dolaşılır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بيضاء» أشد بياضا من اللبن «لذة» لذيذة «للشاربين» بخلاف خمر الدنيا فإنها كريهة عند الشرب.

37:47 📚 1
لَا فِيهَا غَوۡلࣱ وَلَا هُمۡ عَنۡهَا يُنزَفُونَ

Elmalılı Hamdi YazırOnda ne bir zararlı sonuç vardır, ne de sarhoşluk verir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«لا فيها غول» ما يغتال عقولهم «ولا هم عنها ينزَِفون» بفتح الزاي وكسرها من نزف الشارب وأنزف: أي يسكرون بخلاف خمر الدنيا.

37:48
وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِينࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırYanlarında iri gözlü, bakışlarını kocalarından başkalarına çevirmeyen hanımlar vardır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وعندهم قاصرات الطرْف» حابسات الأعين على أزواجهن لا ينظرن إلى غيرهم لحسنهم عندهن «عين» ضخام الأعين حسانها.

37:49 📚 3
كَأَنَّهُنَّ بَيۡضࣱ مَّكۡنُونࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırSanki onlar örtülüp saklanmış yumurta gibidirler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كأنهن» في اللون «بيض» للنعام «مكنون» مستور بريشه لا يصل إليه غبار، ولونه وهو البياض في صفرة، أحسن ألوان النساء.

37:50
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲ يَتَسَآءَلُونَ

Elmalılı Hamdi YazırDerken birbirine dönüp sorarlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فأقبل بعضهم» بعض أهل الجنة «على بعض يتساءلون» عما مر بهم في الدنيا.

37:51
قَالَ قَآئِلࣱ مِّنۡهُمۡ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينࣱ‏

Elmalılı Hamdi Yazırİçlerinden bir sözcü der ki: "Gerçekten benim bir arkadaşım vardı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«قال قائل منهم إني كان لي قرين» صاحب ينكر البعث.

37:52
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِينَ

Elmalılı Hamdi YazırDerdi ki: "Sen gerçekten inananlardan mısın

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«يقول» لي تبكيتا «أئنك لمن المصدقين» بالبعث.

37:53
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابࣰ ا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ

Elmalılı Hamdi YazırÖldüğümüz ve bir toprakla bir yığın kemik olduğumuz zaman biz hakikaten cezalanacak mıyız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أئذا متنا وكنا ترابا وعظاما أئنا» في الهمزتين في الثلاثة مواضع ما تقدم «لمدينون» مجزيون ومحاسبون؟ أنكر ذلك أيضا.

37:54
قَالَ هَلۡ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ

Elmalılı Hamdi YazırSiz onu tanır mısınız?" der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«قال» ذلك القائل لإخوانه: «هل أنتم مطلعون» معي إلى النار لننظر حاله؟ فيقولون: لا.

37:55
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ

Elmalılı Hamdi YazırDerken bakınır ve onu cehennemin ta ortasında görür

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فاطلع» ذلك القائلون من بعض كوى الجنة «فرآه» أي رأى قرينه «في سواء الجحيم» في وسط النار.

37:56
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِينِ

Elmalılı Hamdi YazırOna şöyle der: "Allah'a yemin ederim ki, doğrusu sen az daha beni helak edecektin

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«قال» له تشميتا «تالله إن» مخففة من الثقيلة «كدت» قاربت «لتردين» لتهلكني بإغوائك.

37:57 📚 1
وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırRabbimin nimeti olmasaydı, ben de bu tutuklananlardan olacaktım

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولو لا نعمة ربي» عليَّ بالإيمان «لكنت من المحضرين» معك في النار وتقول أهل الجنة.

37:58
أَفَمَا نَحۡنُ بِمَيِّتِينَ

Elmalılı Hamdi YazırNasılmış bak. Biz ilk ölümümüzden başka bir daha ölmeyecek miymişiz? Biz azaba uğratılmayacak mıymışız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أفما نحن بميتين».

37:59
إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ

Elmalılı Hamdi YazırNasılmış bak. Biz ilk ölümümüzden başka bir daha ölmeyecek miymişiz? Biz azaba uğratılmayacak mıymışız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلا موتتنا الأولى» أي التي في الدنيا «وما نحن بمعذبين» هو استفهام تلذذ وتحدُّث بنعمة الله تعالى من تأبيد الحياة وعدم التعذيب.

37:60
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ

Elmalılı Hamdi Yazırİşte bu büyük kurtuluştur

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إن هذا» الذي ذكرت لأهل الجنة «لهو الفوز العظيم».

37:61
لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ

Elmalılı Hamdi YazırÇalışanlar işte böyle bir kurtuluş için çalışsınlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«لمثل هذا فليعمل العاملون» قيل يقال لهم ذلك، وقيل هم يقولونه.

37:62
أَذَٰلِكَ خَيۡرࣱ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ

Elmalılı Hamdi YazırNasıl, bu mu daha hayırlı konukluk için, yoksa zakkum ağacı mı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أذلك» المذكور لهم «خير نزلا» وهو ما يعدّ للنازل من ضيف وغيره «أم شجرة الزقوم» المعدة لأهل النار وهي من أخبث الشجر المرّ بتهامة ينبتها الله في الجحيم كما سيأتي.

37:63
إِنَّا جَعَلۡنَٰهَا فِتۡنَةࣰ لِّلظَّٰلِمِينَ

Elmalılı Hamdi YazırGerçekten biz onu zalimler için bir fitne (imtihan) yaptık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنا جعلناها» بذلك «فتنة للظالمين» أي الكافرين من أهل مكة، إذ قالوا: النار تحرق الشجر فكيف تنبته.

37:64 📚 1
إِنَّهَا شَجَرَةࣱ تَخۡرُجُ فِيٓ أَصۡلِ ٱلۡجَحِيمِ

Elmalılı Hamdi YazırO bir ağaçtır ki cehennemin dibinde çıkar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنها شجرة تخرج في أصل الجحيم» أي قعر جهنم، وأغصانها ترتفع إلى دركاتها.

37:65
طَلۡعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ

Elmalılı Hamdi YazırTomurcukları şeytanların başları gibidir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«طلعها» المشبه بطلع النخل «كأنه رءوس الشياطين» الحيات القبيحة المنظر.

37:66
فَإِنَّهُمۡ لَأٓكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ

Elmalılı Hamdi YazırMutlaka onlar, ondan yiyecekler de karınlarını bundan dolduracaklardır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فإنهم» أي الكفار «لآكلون منها» مع قبحها لشدة جوعهم «فمالئون منها البطون».

37:67
ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَيۡهَا لَشَوۡبࣰ ا مِّنۡ حَمِيمࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırSonra üzerine onlar için kaynar bir içecek vardır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم إن لهم عليها لشوبا من حميم» أي ماء حار يشربونه فيختلط بالمأكول منها فيصير شوبا له.

37:68 📚 1
ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِيمِ

Elmalılı Hamdi YazırSonra da dönecekleri yer, şüphesiz cehennemdir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم إن مرجعهم لإلى الجحيم» يفيد أنهم يخرجون منها لشرب الحميم وأنه خارجها.

37:69
إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَآءَهُمۡ ضَآلِّينَ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar, atalarını sapıklıkta buldular

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنهم ألفوْا» وجدوا «آباءهم ضالين».

37:70
فَهُمۡ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ يُهۡرَعُونَ

Elmalılı Hamdi YazırŞimdi de kendileri onların izlerinde koşturuyorlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فهم على آثارهم يُهرعون» يزعجون إلى اتباعهم فيسرعون إليه.

37:71
وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Elmalılı Hamdi YazırAndolsun ki, onlardan öncekilerin çoğu sapıklıkta idiler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولقد ضل قبلهم أكثر الأولين» من الأمم الماضية.

37:72 📚 1
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırGerçekten biz onlara içlerinden uyarıcı peygamberler de gönderdik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولقد أرسلنا فيهم منذرين» من الرسل مخوِّفين.

37:73
فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırSonra da bak o uyarılanların sonu nasıl oldu

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فانظر كيف كان عاقبة المنذَرين» الكافرين: أي عاقبتهم العذاب.

37:74 📚 1
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Elmalılı Hamdi YazırAncak Allah'ın ihlas ile seçilen kulları başka

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلا عباد الله المخلصين» أي المؤمنين فإنهم نجوا من العذاب لإخلاصهم في العبادة، أو لأن الله أخلصهم لها على قراءة فتح اللام.

37:75
وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحࣱ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِيبُونَ

Elmalılı Hamdi YazırAndolsun ki Nuh bize seslenip dua etmişti de biz de ne güzel kabul etmiştik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
(ولقد نادانا نوح) بقوله "" رب إني مغلوب فانتصر "" (فلنعم المجيبون) له نحن: أي دعانا على قومه فأهلكناهم بالغرق.

37:76
وَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ

Elmalılı Hamdi YazırBiz hem onu, hem ailesini o büyük sıkıntıdan kurtardık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ونجيناه وأهله من الكرب العظيم» أي الغرق.

37:77 📚 2
وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ

Elmalılı Hamdi YazırHem onun neslini bâki kalanlar kıldık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وجعلنا ذريته هم الباقين» فالناس كلهم من نسله وكان له ثلاثة أولاد: سام وهو أبو العرب والفرس والروم، وحام وهو أبو السودان، ويافث وهو أبو الترك والخزر ويأجوج ومأجوج وما هنالك.

37:78 📚 2
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırHem de sonradan gelenler içinde güzel bir namını bıraktık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وتركنا» أبقينا «عليه» ثناء حسنا «في الآخرين» من الأنبياء والأمم إلى يوم القيامة.

37:79
سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحࣲ فِي ٱلۡعَٰلَمِينَ

Elmalılı Hamdi YazırBütün âlemler içinde Nuh'a selam olsun

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«سلام» منا «على نوح في العالمين».

37:80 📚 2
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Elmalılı Hamdi Yazırİşte biz iyilik yapanları böyle mükafatlandırırız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنا كذلك» كما جزيناهم «نجزي المحسنين».

37:81
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o bizim mümin kullarımızdandı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنه من عبادنا المؤمنين».

37:82
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırSonra diğerlerini suda boğduk

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم أغرقنا الآخرين» كفار قومه.

37:83
۞وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبۡرَٰهِيمَ

Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz ki İbrahim de onun kolundandı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإن من شيعته» أي ممن تابعه في أصل الدين «لإبراهيم» وإن طال الزمان بينهما وهو ألفان وستمائة وأربعون سنة وكان بينهما هود وصالح.

37:84 📚 1
إِذۡ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلۡبࣲ سَلِيمٍ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o, Rabbine tertemiz bir kalb ile gelmişti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إذ جاء ربهَّ» أي تابعه وقت مجيئه «بقلب سليم» من الشك وغيره.

37:85
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَاذَا تَعۡبُدُونَ

Elmalılı Hamdi YazırO babasına ve kavmine şöyle demişti: "Siz nelere tapıyorsunuz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إذ قال» في هذه الحالة المستمرة له «لأبيه وقومه» موبخا «ماذا» ما الذي «تعبدون».

37:86
أَئِفۡكًا ءَالِهَةࣰ دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ

Elmalılı Hamdi YazırYalancılık etmek için mi Allah'tan başka ilâhlar istiyorsunuz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أئفكا» في همزتيه ما تقدم «آلهة دون الله تريدون» وإفكا مفعول له، وآلهة مفعول به لتريدون والإفك: أسوأ الكذب، أي أتعبدون غير الله؟.

37:87
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Elmalılı Hamdi YazırSiz âlemlerin Rabbini ne zannediyorsunuz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فما ظنكم برب العالمين» إذ عبدتم غيره أنه يترككم بلا عقاب؟ لا، وكانوا نجامين، فخرجوا إلى عيد لهم وتركوا طعامهم عند أصنامهم زعموا التبرك عليه فإذا رجعوا أكلوه، وقالوا للسيد: اخرج معنا.

37:88 📚 1
فَنَظَرَ نَظۡرَةࣰ فِي ٱلنُّجُومِ

Elmalılı Hamdi YazırDerken yıldızlara bir baktı da: "Ben gerçekten hastayım" dedi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فنظر نظرة في النجوم» إيهاما لهم أنه يعتمد عليها ليعتمدوه.

37:89 📚 2
فَقَالَ إِنِّي سَقِيمࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırDerken yıldızlara bir baktı da: "Ben gerçekten hastayım" dedi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فقال إني سقيم» عليل أي سأسقم.

37:90
فَتَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ مُدۡبِرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırO zaman arkalarını dönerek başından kaçışıverdiler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فتولوا عنه» إلى عيدهم «مدبرين».

37:91
فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمۡ فَقَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ

Elmalılı Hamdi YazırDerken bir kurnazlıkla onların ilâhlarına vardı da, "Buyursanıza, yemez misiniz?" dedi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فراغ» مال في خفية «إلى آلهتهم» وهي الأصنام وعندها الطعام «فقال» استهزاءً «ألا تأكلون» فلم ينطقوا.

37:92 📚 1
مَا لَكُمۡ لَا تَنطِقُونَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Cevap vermediklerini görünce de): "Neyiniz var da konuşmuyorsunuz?" (dedi)

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
فقال «ما لكم لا تنطقون» فلم يجب.

37:93
فَرَاغَ عَلَيۡهِمۡ ضَرۡبَۢا بِٱلۡيَمِينِ

Elmalılı Hamdi YazırNihayet bir yolunu bulup onlara kuvvetli bir darbe indirdi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فراغ عليهم ضربا باليمين» بالقوة فكسرها فبلغ قومه ممن رآه.

37:94
فَأَقۡبَلُوٓاْ إِلَيۡهِ يَزِفُّونَ

Elmalılı Hamdi YazırBunun üzerine birbirlerine girerek ona yürüdüler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فأقبلوا إليه يزفون» أي يسرعون المشي فقالوا له: نحن نعبدها وأنت تكسرها.

37:95 📚 1
قَالَ أَتَعۡبُدُونَ مَا تَنۡحِتُونَ

Elmalılı Hamdi Yazırİbrahim dedi ki: "A, siz kendi yonttuğunuz şeylere mi tapıyorsunuz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«قال» لهم موبخا «أتعبدون ما تنحتون» من الحجارة وغيرها أصناما.

37:96 📚 8
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ

Elmalılı Hamdi YazırHalbuki sizi de yaptıklarınızı da Allah yaratmıştır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«والله خلقكم وما تعملون» من نحتكم ومنحوتكم فاعبدوه وحده، وما مصدرية وقيل موصولة وقيل موصوفة.

37:97
قَالُواْ ٱبۡنُواْ لَهُۥ بُنۡيَٰنࣰ ا فَأَلۡقُوهُ فِي ٱلۡجَحِيمِ

Elmalılı Hamdi YazırOnlar: "Haydin onun için bir yapı yapın da onu ateşe atın." dediler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«قالوا» بينهم «ابنوا له بنيانا» فاملئوه حطبا وأضرموه بالنار فإذا التهب «فألقوه في الجحيم» النار الشديدة.

37:98
فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدࣰ ا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِينَ

Elmalılı Hamdi YazırBöylece ona bir tuzak kurmak istediler. Biz de kendilerini daha alçak düşürdük

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فأرادوا به كيدا» بإلقائه في النار لتهلكه «فجعلناهم الأسفلين» المقهورين فخرج من النار سالما.

37:99 📚 1
وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهۡدِينِ

Elmalılı Hamdi YazırBir de dedi ki: "Ben Rabbime gidiyorum, o bana yolunu gösterir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وقال إني ذاهب إلى ربي» مهاجر إليه من دار الكفر «سيهدين» إلى حيث أمرني ربي بالمصير إليه وهو الشام فلما وصل إلى الأرض المقدسة قال.

37:100
رَبِّ هَبۡ لِي مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ

Elmalılı Hamdi YazırEy Rabbim! Bana salihlerden (bir oğul) ihsan et

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«رب هب لي» ولدا «من الصالحين».

37:101
فَبَشَّرۡنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırBiz de kendisine yumuşak huylu bir oğul müjdeledik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فبشرناه بغلام حليم» أي ذي حلم كثير.

37:102 📚 5
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعۡيَ قَالَ يَٰبُنَيَّ إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırOğlu, yanında koşacak çağa gelince: "Ey oğlum! Ben seni rüyamda boğazladığımı görüyorum. Artık bak, ne düşünürsün?" dedi. Çocuk da: "Babacığım sana ne emrediliyorsa yap, inşaallah beni sabredenlerden bulacaksın" dedi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فلما بلغ معه السعي» أي أن يسعى معه ويعينه قيل بلغ سبع سنين وقيل ثلاث عشرة سنة «قال يا بنيَّ إني أرى» أي رأيت «في المنام أني أذبحك» ورؤيا الأنبياء حق وأفعالهم بأمر الله تعالى «فانظر ماذا ترى» من الرأي شاوره ليأنس بالذبح وينقاد للأمر به «قال يا أبت» التاء عوض عن ياء الإضافة «افعل ما تؤمر» به «ستجدني إن شاء الله من الصابرين» على ذلك.

37:103 📚 3
فَلَمَّآ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِينِ

Elmalılı Hamdi YazırNe zaman ki ikisi de bu şekilde Allah'a teslim oldular, İbrahim oğlunu şakağı üzerine yatırdı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فلما أسلما» خضعا وانقادا لأمر الله تعالى «وتله للجبين» صرعه عليه، ولكل إنسان جبينان بينهما الجبهة وكان ذلك بمنى، وأمرَّ السكين على حلقه فلم تعمل شيئا بمانع من القدرة الإلهية.

37:104
وَنَٰدَيۡنَٰهُ أَن يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ

Elmalılı Hamdi YazırBiz de ona şöyle seslendik: "Ey İbrahim

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وناديناه أن يا إبراهيم».

37:105
قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Elmalılı Hamdi YazırRüyana gerçekten sadakat gösterdin, şüphesiz ki, biz iyilik yapanları böyle mükafatlandırırız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«قد صدقت الرؤيا» بما أتيت به مما أمكنك من أمر الذبح: أي يكفيك ذلك فجملة ناديناه جواب لما بزيادة الواو «إنا كذلك» كما جزيناك «نجزي المحسنين» لأنفسهم بامتثال الأمر بإفراج الشدة عنهم.

37:106
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡبَلَٰٓؤُاْ ٱلۡمُبِينُ

Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz ki bu apaçık bir imtihandı." (dedik)

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إن هذا» الذبح المأمور به «لهو البلاء المبين» أي الاختبار الظاهر.

37:107
وَفَدَيۡنَٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِيمࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırVe ona büyük bir kurbanlık fidye verdik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وفديناه» أي المأمور بذبحه، وهو إسماعيل أو إسحاق قولان «بذبح» بكبش «عظيم» من الجنة وهو الذي قربه هابيل جاء به جبريل عليه السلام فذبحه السيد إبراهيم مكبرا.

37:108 📚 2
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırKendisine sonradan gelenler içinde iyi bir nâm bıraktık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وتركنا» أبقينا «عليه في الآخرين» ثناءً حسنا.

37:109
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ

Elmalılı Hamdi YazırSelam olsun İbrahim'e

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«سلام» منا «على إبراهيم».

37:110 📚 2
كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Elmalılı Hamdi Yazırİşte biz iyilik yapanları böyle mükafatlandırırız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كذلك» كما جزيناه «نجزي المحسنين» لأنفسهم.

37:111
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o bizim mümin kullarımızdandı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنه من عبادنا المؤمنين».

37:112
وَبَشَّرۡنَٰهُ بِإِسۡحَٰقَ نَبِيࣰّ ا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ

Elmalılı Hamdi YazırOna bir de salihlerden bir peygamber olmak üzere İshak'ı müjdeledik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وبشرناه بإسحاق» استدلَّ بذلك على أن الذبح غيره «نبيا» حال مقدرة: أي يوجد مقدرا نبوته «من الصالحين».

37:113
وَبَٰرَكۡنَا عَلَيۡهِ وَعَلَىٰٓ إِسۡحَٰقَۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحۡسِنࣱ وَظَالِمࣱ لِّنَفۡسِهِۦ مُبِينࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırHem ona hem İshak'a bereketler verdik. Her ikisinin neslinden de hem iyilik yapanlar var, hem de açıkça kendi nefsine zulmedenler var

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وباركنا عليه» بكثير ذريته «وعلى إسحاق» ولده بجعلنا أكثر الأنبياء من نسله «ومن ذريتهما محسن» مؤمن «وظالم لنفسه» كافر «مبين» بيَّن الكفر.

37:114
وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırAndolsun ki biz Musa ile Harun'a da nimetler verdik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولقد مننا على موسى وهارون» بالنبوة.

37:115
وَنَجَّيۡنَٰهُمَا وَقَوۡمَهُمَا مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ

Elmalılı Hamdi YazırHem kendilerini ve kavimlerini o büyük sıkıntıdan kurtardık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ونجيناهما وقومهما» بني إسرائيل «من الكرب العظيم» أي استعباد فرعون إياهم.

37:116
وَنَصَرۡنَٰهُمۡ فَكَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ

Elmalılı Hamdi YazırHem yardım ettik onlara da, galip gelenler onlar oldular

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ونصرناهم» على القبط «فكانوا هم الغالبين».

37:117
وَءَاتَيۡنَٰهُمَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلۡمُسۡتَبِينَ

Elmalılı Hamdi YazırHem kendilerine o belli kitabı (Tevrat'ı) verdik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وآتيناهما الكتاب المستبين» البليغ البيان فيما أتى به من الحدود والأحكام وغيرها وهو التوراة.

37:118
وَهَدَيۡنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ

Elmalılı Hamdi YazırKendilerini doğru yola çıkardık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وهديناهما الصراط» الطريق «المستقيم».

37:119
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِمَا فِي ٱلۡأٓخِرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırSonrakiler içinde onlara iyi bir nam bıraktık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وتركنا» أبقينا «عليهما في الآخرين» ثناءً حسنا.

37:120
سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırSelam olsun, Musa ile Harun'a

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«سلام» منا «على موسى وهارون».

37:121 📚 2
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Elmalılı Hamdi Yazırİşte biz iyilik yapanları böyle mükafatlandırırız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنا كذلك» كما جزيناهما «نجزي المحسنين».

37:122
إِنَّهُمَا مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onların ikisi de bizim mümin kullarımızdandı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنهما من عبادنا المؤمنين».

37:123
وَإِنَّ إِلۡيَاسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz İlyas da gönderilen peygamberlerdendir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإن إلياس» بالهمزة أوله وتركه «لمن المرسلين» قيل هو ابن أخي هارون أخي موسى، وقيل غيره أرسل إلى قوم ببعلبك ونواحيها.

37:124
إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ

Elmalılı Hamdi YazırHani o kavmine: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız? Yaratanların en güzeli olan, sizin de Rabbiniz, daha önceki atalarınızın da Rabbi bulunan Allah'ı bırakıp da "Ba'l'e" (Ba'l ismindeki puta) mi yalvarıyorsunuz?" dedi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إذ» منصوب باذكر مقدرا «قال لقومه ألا تتقون» الله.

37:125
أَتَدۡعُونَ بَعۡلࣰ ا وَتَذَرُونَ أَحۡسَنَ ٱلۡخَٰلِقِينَ

Elmalılı Hamdi YazırHani o kavmine: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız? Yaratanların en güzeli olan, sizin de Rabbiniz, daha önceki atalarınızın da Rabbi bulunan Allah'ı bırakıp da "Ba'l'e" (Ba'l ismindeki puta) mi yalvarıyorsunuz?" dedi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أتدعون بعلا» اسم صنم لهم من ذهب، وبه سمي البلد أيضا مضافا إلى بك: أي أتعبدونه «وتذرون» تتركون «أحسن الخالقين» فلا تعبدونه.

37:126
ٱللَّهَ رَبَّكُمۡ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Elmalılı Hamdi YazırHani o kavmine: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız? Yaratanların en güzeli olan, sizin de Rabbiniz, daha önceki atalarınızın da Rabbi bulunan Allah'ı bırakıp da "Ba'l'e" (Ba'l ismindeki puta) mi yalvarıyorsunuz?" dedi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«اللهُ ربُّكم وربُّ آبائكم الأولين» برفع الثلاثة على إضمار هو، وبنصبها على البدل من أحسن.

37:127
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırFakat onlar, onu yalanladılar. Bu yüzden onlar mutlaka (cehennemde) hazır bulundurulacaklardır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فكذبوه فإنهم لمحضرون» في النار.

37:128 📚 1
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Elmalılı Hamdi YazırAncak Allah'ın ihlaslı kulları müstesna

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلا عباد الله المخلصين» أي المؤمنين منهم فإنهم نجوا منها.

37:129 📚 2
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırOna da sonrakiler içinde şunu bıraktık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وتركنا عليه في الآخرين» ثناءً حسنا.

37:130
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلۡ يَاسِينَ

Elmalılı Hamdi YazırSelam olsun İlyâsîn'e

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«سلام» منا «على إلْ ياسين» قيل هو إلياس المتقدم ذكره، وقيل هو ومن آمن معه فجمعوا معه تغليبا كقولهم للمهلب وقومه المهلبون وعلى قراءة آل ياسين بالمد، أي أهله المراد به إلياس أيضا.

37:131 📚 2
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Elmalılı Hamdi Yazırİşte biz iyilik yapanları böyle mükafatlandırırız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنا كذلك» كما جزيناه «نجزي المحسنين».

37:132
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o bizim mümin kullarımızdandı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إنه من عبادنا المؤمنين».

37:133
وَإِنَّ لُوطࣰ ا لَّمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz Lût da gönderilen peygamberlerdendir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإن لوطا لمن المرسلين».

37:134
إِذۡ نَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ

Elmalılı Hamdi YazırHani biz onu ve ailesinin tamamını kurtarmıştık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
اذكر «إذ نجيناه وأهله أجمعين».

37:135
إِلَّا عَجُوزࣰ ا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırAncak geride kalıp batanlar içinde kalan yaşlı bir kadın hariç

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلا عجوزا في الغابرين» أي الباقين في العذاب.

37:136
ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırSonra diğerlerini helak etmiştik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم دمرنا» أهلكنا «الآخرين» كفار قومه.

37:137 📚 3
وَإِنَّكُمۡ لَتَمُرُّونَ عَلَيۡهِم مُّصۡبِحِينَ

Elmalılı Hamdi YazırVe siz elbette sabahleyin ve geceleyin onlara uğrar ve üzerlerinden geçersiniz. Hâlâ akıl edip düşünmez misiniz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإنكم لتمرون عليهم» على آثارهم ومنازلهم في أسفاركم «مصبحين» أي وقت الصباح يعني بالنهار.

37:138
وَبِٱلَّيۡلِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

Elmalılı Hamdi YazırVe siz elbette sabahleyin ve geceleyin onlara uğrar ve üzerlerinden geçersiniz. Hâlâ akıl edip düşünmez misiniz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وبالليل أفلا تعقلون» يا أهل مكة ما حل بهم فتعتبرون به.

37:139 📚 2
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz Yunus da gönderilen peygamberlerdendir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإن يونس لمن المرسلين».

37:140 📚 2
إِذۡ أَبَقَ إِلَى ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ

Elmalılı Hamdi YazırHani o bir zaman dolu bir gemiye kaçmıştı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إذْ أبق» هرب «إلى الفلك المشحون» السفينة المملوءة حين غاضب قومه لما لم ينزل بهم العذاب الذي وعدهم به فركب السفينة فوقفت في لجة البحر، فقال الملاحون هنا عبد أبق من سيده تظهره القرعة.

37:141 📚 1
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُدۡحَضِينَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Oradakilerle) kur'a çekmiş de kaydırılanlardan (yenilenlerden) olmuştu

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فساهم» قارع أهل السفينة «فكان من المدحضين» المغلوبين بالقرعة فألقوه في البحر.

37:142
فَٱلۡتَقَمَهُ ٱلۡحُوتُ وَهُوَ مُلِيمࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırDerken (denize atılmış ve) kendisini balık yutmuştu. (Kendi nefsini) kınıyordu

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فالتقمه الحوت» ابتلعه «وهو مليم» أي آت بما يلام عليه من ذهابه إلى البحر وركوبه السفينة بلا إذن من ربه.

37:143 📚 8
فَلَوۡلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلۡمُسَبِّحِينَ

Elmalılı Hamdi YazırEğer çok tesbih edenlerden olmasaydı, yeniden dirilecekleri güne kadar onun karnında kalırdı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
(فلولا أنه كان من المسبحين) الذاكرين بقوله كثيرا في بطن الحوت "" لا إله إلا أنت سبحانك إني كنت من الظالمين "".

37:144 📚 2
لَلَبِثَ فِي بَطۡنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ

Elmalılı Hamdi YazırEğer çok tesbih edenlerden olmasaydı, yeniden dirilecekleri güne kadar onun karnında kalırdı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«للبث في بطنه إلى يوم يبعثون» لصار بطن الحوت قبرا له إلى يوم القيامة.

37:145
۞فَنَبَذۡنَٰهُ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırBiz onu hasta bir halde bir alana çıkardık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فنبذناه» أي ألقيناه من بطن الحوت «بالعراء» بوجه الأرض: أي بالساحل من يومه أو بعد ثلاثة أو سبعة أيام أو عشرين أو أربعين يوما «وهو سقيم» العليل كالفرخ الممعط.

37:146
وَأَنۢبَتۡنَا عَلَيۡهِ شَجَرَةࣰ مِّن يَقۡطِينࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırÜzerine kabak cinsinden bir ağaç bitirdik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وأنبتنا عليه شجرة من يقطين» وهي القرع تظله بساق على خلاف العادة في القرع معجزة له، وكانت تأتيه وعلة صباحا ومساء يشرب من لبنها حتى قوي.

37:147
وَأَرۡسَلۡنَٰهُ إِلَىٰ مِاْئَةِ أَلۡفٍ أَوۡ يَزِيدُونَ

Elmalılı Hamdi YazırBiz onu (Yunus'u) yüz bin veya daha çok insana peygamber olarak gönderdik

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وأرسلناه» بعد ذلك كقبله إلى قوم بنينوى من أرض الموصل «إلى مائة ألف أو» بل «يزيدون» عشرين أو ثلاثين أو سبعين ألفا.

37:148
فَـَٔامَنُواْ فَمَتَّعۡنَٰهُمۡ إِلَىٰ حِينࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırO zaman ona iman ettiler de biz onları bir zamana kadar yaşattık

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فآمنوا» عند معاينة العذاب الموعودين به «فمتعناهم» أبقيناهم ممتعين بمالهم «إلى حين» تنقضي آجالهم فيه.

37:149
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَلِرَبِّكَ ٱلۡبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلۡبَنُونَ

Elmalılı Hamdi YazırŞimdi sor o seninkilere: Kızlar, Rabbinin de, oğlanlar onların mı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فاستفتهم» استخبر كفار مكة توبيخا لهم «ألربك البنات» بزعمهم أن الملائكة بنات الله «ولهم البنون» فيختصون بالأسنى.

37:150
أَمۡ خَلَقۡنَا ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثࣰ ا وَهُمۡ شَٰهِدُونَ

Elmalılı Hamdi YazırYoksa biz melekleri dişi yaratmışız da onlar şahit mi bulunuyorlarmış

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أم خلقنا الملائكة إناثا وهم شاهدون» خلقنا فيقولون ذلك.

37:151
أَلَآ إِنَّهُم مِّنۡ إِفۡكِهِمۡ لَيَقُولُونَ

Elmalılı Hamdi YazırHa!.. Onlar, şüphesiz uydurdukları iftiralarından dolayı: "Allah doğurdu" derler. Hiç şüphesiz onlar, yalancıdırlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ألا أنهم من إفكهم» كذبهم «ليقولون» بقولهم الملائكة بنات الله.

37:152
وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ

Elmalılı Hamdi YazırHa!.. Onlar, şüphesiz uydurdukları iftiralarından dolayı: "Allah doğurdu" derler. Hiç şüphesiz onlar, yalancıdırlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولد الله» بقولهم الملائكة بنات الله «وإنهم لكاذبون» فيه.

37:153
أَصۡطَفَى ٱلۡبَنَاتِ عَلَى ٱلۡبَنِينَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Allah) kızları oğullara tercih mi etmiş

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أصطفى» بفتح الهمزة للاستفهام واستغني بها عن همزة الوصل فحذفت، أي أختار «البنات على البنين».

37:154 📚 2
مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ

Elmalılı Hamdi YazırSize ne oldu? Nasıl hükmediyorsunuz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ما لكم كيف تحكمون» هذا الحكم الفاسد.

37:155
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırHiç düşünmüyor musunuz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أفلا تذَّكرون» بإدغام التاء في الذال، أنه سبحانه وتعالى منزه عن الولد.

37:156
أَمۡ لَكُمۡ سُلۡطَٰنࣱ مُّبِينࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırYoksa sizin için açık bir delil mi var

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أم لكم سلطان مبين» حجة واضحة أن لله ولدا.

37:157
فَأۡتُواْ بِكِتَٰبِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

Elmalılı Hamdi YazırO halde, eğer doğru söylüyorsanız getirin kitabınızı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فأتوا بكتابكم» التوراة فأروني ذلك فيه «إن كنتم صادقين» في قولكم ذلك.

37:158
وَجَعَلُواْ بَيۡنَهُۥ وَبَيۡنَ ٱلۡجِنَّةِ نَسَبࣰ اۚ وَلَقَدۡ عَلِمَتِ ٱلۡجِنَّةُ إِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırOnlar, Allah ile cinler arasında bir neseb (hısımlık bağı) uydurdular. Oysa andolsun cinler bilirler ki, o yalancılar mutlaka cehenneme götürüleceklerdir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وجعلوا» أي المشركون «بينه» تعالى «وبين الجنة» أي الملائكة لاجتنانهم عن الأبصار «نسبا» بقولهم إنها بنات الله «ولقد علمت الجنَّة إنهم» أي قائلي ذلك «لمحضرون» للنار يعذبون فيها.

37:159
سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ

Elmalılı Hamdi YazırAllah, onların yakıştırdıkları vasıflardan münezzeh ve yücedir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«سبحان الله» تنزيها له «عما يصفون» بأن لله ولدا.

37:160 📚 1
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Elmalılı Hamdi YazırFakat Allah'ın ihlas ile seçilen kulları başka (onlar, Allah'ı böyle şirk ile vasıflamazlar)

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلا عباد الله المخلصين» أي المؤمنين استثناء منقطع أي فإنهم ينزهون الله تعالى عما يصفه هؤلاء.

37:161
فَإِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü siz ve taptıklarınız, kendiliğinden cehenneme saldıran kimseden başkasını, Allah'a karşı kandırıp, saptıramazsınız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فإنكم وما تعبدون» من الأصنام.

37:162
مَآ أَنتُمۡ عَلَيۡهِ بِفَٰتِنِينَ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü siz ve taptıklarınız, kendiliğinden cehenneme saldıran kimseden başkasını, Allah'a karşı kandırıp, saptıramazsınız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ما أنتم عليه» أي على معبودكم عليه متعلق بقوله «بفاتنين» أي أحدا.

37:163
إِلَّا مَنۡ هُوَ صَالِ ٱلۡجَحِيمِ

Elmalılı Hamdi YazırÇünkü siz ve taptıklarınız, kendiliğinden cehenneme saldıran kimseden başkasını, Allah'a karşı kandırıp, saptıramazsınız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلا من هو صال الجحيم» في علم الله تعالى.

37:164 📚 3
وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامࣱ مَّعۡلُومࣱ‏

Elmalılı Hamdi Yazır(Melekler): "Bizden her birimizin belli bir makamı vardır. Biziz o saf saf dizilenler, biziz! Biziz o tesbih edenler, biziz!" derler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
قال جبريل للنبي صلى الله عليه وسلم «وما منا» معشر الملائكة أحد «إلا له مقام معلوم» في السماوات يعبد الله فيه لا يتجاوزه.

37:165 📚 5
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلصَّآفُّونَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Melekler): "Bizden her birimizin belli bir makamı vardır. Biziz o saf saf dizilenler, biziz! Biziz o tesbih edenler, biziz!" derler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإنا لنحن الصَّافون» أقدامنا في الصلاة.

37:166 📚 4
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡمُسَبِّحُونَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Melekler): "Bizden her birimizin belli bir makamı vardır. Biziz o saf saf dizilenler, biziz! Biziz o tesbih edenler, biziz!" derler

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإنا لنحن المسبحون» المنزهون الله عما لا يليق به.

37:167
وَإِن كَانُواْ لَيَقُولُونَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Müşrikler) şöyle diyorlardı: "Eğer yanımızda önceki (ümmet)lerden bir kitap olsaydı, elbette biz de Allah'ın ihlas ile seçilmiş kullarından olurduk

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإن» مخففة من الثقيلة «كانوا» أي كفار مكة «ليقولون».

37:168
لَوۡ أَنَّ عِندَنَا ذِكۡرࣰ ا مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Müşrikler) şöyle diyorlardı: "Eğer yanımızda önceki (ümmet)lerden bir kitap olsaydı, elbette biz de Allah'ın ihlas ile seçilmiş kullarından olurduk

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«لو أن عندنا ذكرا» كتابا «من الأولين» أي من كتب الأمم الماضية.

37:169
لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Elmalılı Hamdi Yazır(Müşrikler) şöyle diyorlardı: "Eğer yanımızda önceki (ümmet)lerden bir kitap olsaydı, elbette biz de Allah'ın ihlas ile seçilmiş kullarından olurduk

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«لكنا عباد الله المخلصين» العابدة له.

37:170
فَكَفَرُواْ بِهِۦۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ

Elmalılı Hamdi YazırFakat şimdi onu inkâr ettiler. Ama ilerde bileceklerdir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
قال تعالى: «فكفروا به» بالكتاب الذي جاءهم وهو القرآن الأشرف من ذلك الكتب «فسوف يعلمون» عاقبة كفرهم.

37:171 📚 1
وَلَقَدۡ سَبَقَتۡ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Elmalılı Hamdi YazırAndolsun ki peygamberlikle gönderilen kullarımız hakkında şu sözümüz geçmiştir: "Onlar var ya, elbette onlar muzaffer olacaklardır ve elbette bizim ordularımız mutlaka galip geleceklerdir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
(ولقد سبقت كلمتنا) بالنصر (لعبادنا المرسلين) وهي "" لأغلبن أنا ورسلي "".

37:172
إِنَّهُمۡ لَهُمُ ٱلۡمَنصُورُونَ

Elmalılı Hamdi YazırAndolsun ki peygamberlikle gönderilen kullarımız hakkında şu sözümüz geçmiştir: "Onlar var ya, elbette onlar muzaffer olacaklardır ve elbette bizim ordularımız mutlaka galip geleceklerdir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
أو هي قوله «إنهم لهم المنصورون».

37:173
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ

Elmalılı Hamdi YazırAndolsun ki peygamberlikle gönderilen kullarımız hakkında şu sözümüz geçmiştir: "Onlar var ya, elbette onlar muzaffer olacaklardır ve elbette bizim ordularımız mutlaka galip geleceklerdir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وإن جندنا» أي المؤمنين «لهم الغالبون» الكفار بالحجة والنصرة عليهم في الدنيا، وإن لم ينتصر بعض منهم في الدنيا ففي الآخرة.

37:174
فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırOnun için sen, bir süreye kadar onlardan yüz çevir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فتول عنهم» أي أعرض عن كفار مكة «حتى حين» تؤمر فيه بقتالهم.

37:175
وَأَبۡصِرۡهُمۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ

Elmalılı Hamdi YazırOnlara (inecek azabı) gözetle. Yakında onlar da göreceklerdir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وأبصرهم» إذ نزل بهم العذاب «فسوف يبصرون» عاقبة كفرهم.

37:176
أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ

Elmalılı Hamdi YazırYa şimdi onlar, bizim azabımıza uğramakta acele mi ediyorlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
فقالوا استهزاء: متى نزول هذا العذاب؟ قال تعالى تهديدا لهم: «أفبعذابنا يستعجلون».

37:177 📚 1
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمۡ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلۡمُنذَرِينَ

Elmalılı Hamdi YazırFakat (azabımız) onların sahasına indiği zaman, (o acı sonuçla) uyarılanların sabahı ne kötüdür

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فإذا نزل بساحتهم» بفنائهم قال الفراء: العرب تكتفي بذكر الساحة عن القوم «فَساء» بئس صباحا «صباح المنذَرين» فيه إقامة الظاهر مقام المضمر.

37:178
وَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırYine sen, bir süreye kadar onlardan yüz çevir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وتول عنهم حتى حين».

37:179
وَأَبۡصِرۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ

Elmalılı Hamdi Yazır(İnecek azabı) gözetle! Yakında onlar da göreceklerdir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وأبصر فسوف يبصرون» كرر تأكيدا لتهديدهم وتسلية له صلى الله عليه وسلم.

37:180
سُبۡحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ

Elmalılı Hamdi YazırSenin güç ve kuvvet sahibi Rabbin, onların yakıştırdıkları vasıflardan münezzeh ve yücedir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«سبحان ربك رب العزة» الغلبة «عما يصفون» بأن له ولدا.

37:181
وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Elmalılı Hamdi YazırGönderilen bütün peygamberlere selam olsun

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وسلام على المرسلين» المبلغين عن الله التوحيد والشرائع.

37:182
وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Elmalılı Hamdi YazırHamd, âlemlerin Rabbi Allah'a mahsustur

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«والحمد لله رب العالمين» على نصرهم وهلاك الكافرين.

← Önceki Sonraki →

37. As-Saaffaat Suresi | Anlam Arayışı