79. An-Naazi'aat سُورَةُ النَّازِعَاتِ
Ali BulaçTa en derinden acıyla sökerek çıkaranlara andolsun
Diyanet İşleri MealiCanları boğarcasına şiddetle çekip alanlara and olsun
«والنازعات» الملائكة تنزع أرواح الكفار «غرقا» نزعا بشدة.
Ali BulaçYumuşacık çekip alanlara
Diyanet İşleri MealiCanları kolaylıkla alanlara and olsun
«والناشطات نشطا» الملائكة تنشط أرواح المؤمنين، أي تسلها برفق.
Ali BulaçYüzdükçe yüzerek gidenlere
Diyanet İşleri MealiYüzüp yüzüp gidenlere and olsun
«والسابحات سبحا» الملائكة تسبح من السماء بأمره تعالى، أي تنزل.
Ali BulaçÖncü olarak yarışıp geçenlere
Diyanet İşleri MealiYarıştıkça yarışan ve işleri yöneten meleklere and olsun
«فالسابقات سبقا» الملائكة تسبق بأرواح المؤمنين إلى الجنة.
Ali BulaçDerken işi bir düzen içinde evirip çevirenlere
Diyanet İşleri MealiYarıştıkça yarışan ve işleri yöneten meleklere and olsun
«فالمدبرات أمرا» الملائكة تدبر أمر الدنيا، أي تنزل بتدبيره، وجواب هذه الأقسام محذوف، أي لتبعثنَّ يا كفار مكة وهو عامل في.
Ali BulaçO sarsıntının sarsacağı gün
Diyanet İşleri MealiO gün bir sarsıntı sarsar
«يوم ترجف الراجفة» النفخة الأولى بها يرجف كل شيء، أي يتزلزل فوصفت بما يحدث منها.
Ali BulaçArkasından onu diğer bir sarsıntı izleyecek
Diyanet İşleri MealiPeşinden bir diğeri gelir
«تتبعها الرادفة» النفخة الثانية وبينهما أربعون سنة، والجملة حال من الراجفة، فاليوم واسع للنفختين وغيرهما فصح ظرفيته للبعث الواقع عقب الثانية.
Ali BulaçO gün yürekler (dehşet içinde) hoplayacak
Diyanet İşleri MealiO gün kalbler titrer
«قلوب يومئذٍ واجفة» خائفة قلقة.
Ali BulaçGözler zillet içinde düşecek
Diyanet İşleri Mealiİnsanların gözleri yere döner
«أبصارها خاشعة» ذليلة لهول ما ترى.
Ali BulaçDerler ki: "Biz çukurda iken, gerçekten biz mi yeniden (diriltilip) döndürüleceğiz
Diyanet İşleri MealiDerler ki: "Biz eski halimize mi döndürüleceğiz
«يقولون» أي أرباب القلوب والأبصار استهزاء وإنكارا للبعث «أئنا» بتحقيق الهمزتين وتسهيل الثانية وإدخال الف بينهما على الوجهين في الموضعين «لمردودون في الحافرة» أي أنرد بعد الموت إلى الحياة، والحافرة: اسم لأول الأمر، ومنه رجع فلان في حافرته: إذا رجع من حيث جاء.
Ali BulaçBiz çürüyüp dağılmış kemikler olduğumuz zaman mı
Diyanet İşleri MealiUfalanmış kemik olduğumuz zaman mı
«أئذا كنا عظاما نخرة» وفي قراءة ناخرة بالية متفتتة نحيا.
Ali BulaçDerler ki: "Şu durumda, zararına bir dönüştür bu
Diyanet İşleri MealiDerler ki: "O takdirde bu zararına bir dönüştür
«قالوا تلك» أي رجعتنا إلى الحياة «إذا» إن صحت «كرة» رجعة «خاسرة» ذات خسران قال تعالى:
Ali BulaçOysa bu, yalnızca tek bir haykırıştır
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bir tek çığlık yetecektir
«فإنما هي» أي الرادفة التي يعقبها البعث «زجرة» نفخة «واحدة» فإذا نفخت.
Ali BulaçBir de bakarsın ki, onlar, yerin üstündedirler
Diyanet İşleri MealiHepsi hemen bir düzlüğe dökülecektir
«فإذا هم» أي كل الخلائق «بالساهرة» بوجه الأرض أحياءً بعدما كانوا ببطنها أمواتا.
Ali BulaçMusa'nın haberi sana geldi mi
Diyanet İşleri MealiMusa'nın başından geçen olay sana geldi mi
«هل أتاك» يا محمد «حديث موسى» عامل في.
Ali BulaçHani Rabbi ona, kutsal vadi Tuva'da seslenmişti
Diyanet İşleri MealiTuva'da, kutsal bir vadide, Rabbi ona şöyle hitap etmişti
«إذ ناداه ربه بالوادِ المقدس طوىً» اسم الوادي بالتنوين وتركه، فقال:
Ali BulaçFiravun'a git; çünkü o, azdı
Diyanet İşleri MealiFiravun'a git; doğrusu o azmıştır
«اذهب إلى فرعون إنه طغى» تجاوز الحد في الكفر.
Ali BulaçOna de ki: “Temizlenmek ister misin
Diyanet İşleri MealiOna de ki: Arınmağa niyetin var mı
«فقل هل لك» أدعوك «إلى أن تزكى» وفي قراءة بتشديد الزاي بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تتطهر من الشرك بأن تشهد أن لا إله إلا الله.
Ali BulaçSeni Rabbine yönelteyim, böylece (O'ndan) korkmuş olursun
Diyanet İşleri MealiRabbine giden yolu göstereyim ki O'na saygı duyup korkasın
«وأهديك إلى ربك» أدلك على معرفته ببرهان «فتخشى» فتخافه.
Ali Bulaç(Musa) Ona büyük mucizeyi gösterdi
Diyanet İşleri MealiBunun üzerine ona en büyük mucizeyi gösterdi
«فأراه الآية الكبرى» من آياته السبع وهي اليد أو العصا.
Ali BulaçFakat o, yalanladı ve isyan etti
Diyanet İşleri MealiAma Firavun yalanladı ve baş kaldırdı
«فكذب» فرعون موسى «وعصى» الله تعالى.
Ali BulaçSonra (karşı yönde) çaba harcayıp sırtını döndü
Diyanet İşleri MealiGeri dönüp yürüdü
«ثم أدبر» عن الإيمان «يسعى» في الأرض بالفساد.
Ali BulaçSonunda (yardımcı güçlerini) topladı, seslendi
Diyanet İşleri MealiAdamlarını toplayıp seslendi
«فحشر» جمع السحرة وجنده «فنادى».
Ali BulaçDedi ki: "Sizin en yüce Rabbiniz benim
Diyanet İşleri MealiSizin en yüce rabbiniz benim" dedi
«فقال أنا ربكم الأعلى» لا رب فوقي.
Ali BulaçBöylelikle Allah onu, ahiret ve dünya azabıyla yakaladı
Diyanet İşleri MealiAllah bunun üzerine onu dünya ve ahiret azabına uğrattı
(فأخذه الله) أهلكه بالغرق (نكال) عقوبة (الآخرة) أي هذه الكلمة (والأولى) أي قوله قبلها: "" ما علمت لكم من إله غيري "" وكان بينهما أربعون سنة.
Ali BulaçGerçekten bunda 'içi titreyerek korkacak' kimse için elbette bir ibret (ders) vardır
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bunda Allah'tan korkan kimseye ders vardır
«إن في ذلك» المذكور «لعبرة لمن يخشى» الله تعالى.
Ali BulaçYaratmak bakımından siz mi daha güçsünüz yoksa gök mü? (Allah) Onu bina etti
Diyanet İşleri MealiSizi yaratmak mı daha zordur, yoksa göğü yaratmak mı? Ki onu Allah bina edip yükseltmiş ve ona şekil vermiştir
«أأنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفاً وتسهيلها وإدخال ألف بين المسهلة والأخرى وتركه، أي منكرو البعث «أشد خلقا أم السماء» أشد خلقا «بناها» بيان لكيفية خلقها.
Ali BulaçBoyunu yükseltti, ona belli bir düzen verdi
Diyanet İşleri MealiSizi yaratmak mı daha zordur, yoksa göğü yaratmak mı? Ki onu Allah bina edip yükseltmiş ve ona şekil vermiştir
«رفع سمكها» تفسير لكيفية البناء، أي جعل سمتها في جهة العلو رفيعا، وقيل سمكها سقفها «فسواها» جعلها مستوية بلا عيب.
Ali BulaçGecesini kararttı, kuşluğunu açığa-çıkardı
Diyanet İşleri MealiGecesini karanlık yapmış, gündüzünü aydınlatmıştır
«وأغطش ليلها» أظلمه «وأخرج ضحاها» أبرز نور شمسها وأضيف إليها الليل لأنه ظلها والشمس لأنها سراجها.
Ali BulaçBundan sonra yeryüzünü serip döşedi
Diyanet İşleri MealiArdından yeri düzenlemiştir
«والأرض بعد ذلك دحاها» بسطها وكانت مخلوقة قبل السماء من غير دحو.
Ali BulaçOndan da suyunu ve otlağını çıkardı
Diyanet İşleri MealiSuyunu ondan çıkarmış ve otlak yer meydana getirmiştir
«أخرج» حال بإضمار قد أي مخرجا «منها ماءها» بتفجير عيونها «ومرعاها» ما ترعاه النعم من الشجر والعشب وما يأكله الناس من الأقوات والثمار، وإطلاق المرعى عليه استعارة.
Ali BulaçDağlarını dikip-oturttu
Diyanet İşleri MealiDağları yerleştirmiştir
«والجبال أرساها» أثبتها على وجه الأرض لتسكن.
Ali BulaçSize ve hayvanlarınıza bir yarar (meta) olmak üzere
Diyanet İşleri MealiBunları sizin ve hayvanlarınızın geçinmesi için yapmıştır
«متاعا» مفعول له لمقدر، أي فعل ذلك متعة أو مصدر أي تمتيعا «لكم ولأنعامكم» جمع نعم وهي الإبل والبقر والغنم.
Ali BulaçAncak o, 'herşeyi batırıp gömen büyük-felaket’ (kıyamet) geldiği zaman
Diyanet İşleri MealiGüç yetirilemeyen en büyük baskın geldiği zaman, o gün, insan ne uğurda çalıştığını anlar
«فإذا جاءت الطامة الكبرى» النفخة الثانية.
Ali BulaçO gün, insan, neye çaba harcadığını düşünüp-anlar
Diyanet İşleri MealiGüç yetirilemeyen en büyük baskın geldiği zaman, o gün, insan ne uğurda çalıştığını anlar
«يوم يتذكر الإنسان» بدل من إذا «ما سعى» في الدنيا من خير وشر.
Ali BulaçGörebilenler için cehennem de sergilenmiştir
Diyanet İşleri MealiCehennem her bakanın göreceği şekilde gösterilir
«وبرزت» أظهرت «الجحيم» النار المحرقة «لمن يرى» لكل راءٍ وجواب إذا:
Ali BulaçArtık kim taşkınlık edip-azarsa
Diyanet İşleri Mealiİşte, azıp da dünya hayatını tercih edenin varacağı yer şüphesiz cehennemdir
«فأما من طغى» كفر.
Ali BulaçVe dünya hayatını seçerse
Diyanet İşleri Mealiİşte, azıp da dünya hayatını tercih edenin varacağı yer şüphesiz cehennemdir
«وآثر الحياة الدنيا» باتباع الشهوات.
Ali BulaçŞüphesiz cehennem, (onun için) bir barınma yeridir
Diyanet İşleri Mealiİşte, azıp da dünya hayatını tercih edenin varacağı yer şüphesiz cehennemdir
«فإن الجحيم هي المأوى» مأواه.
Ali BulaçKim Rabbinin makamından korkar ve nefsi heva (istek ve tutkular) dan sakındırırsa
Diyanet İşleri MealiAma kim Rabbinin azametinden korkup da kendini kötülükten alıkoymuşsa, varacağı yer şüphesiz cennettir
«وأما من خاف مقام ربه» قيامه بين يديه «ونهى النفس» الأمارة «عن الهوى» المردي باتباع الشهوات.
Ali BulaçArtık şüphesiz cennet, (onun için) bir barınma yeridir
Diyanet İşleri MealiAma kim Rabbinin azametinden korkup da kendini kötülükten alıkoymuşsa, varacağı yer şüphesiz cennettir
«فإن الجنة هي المأوى» وحاصل الجواب: فالعاصي في النار والمطيع في الجنة.
Ali BulaçO ne zaman demir atacak?" diye, sana kıyamet-saatini soruyorlar
Diyanet İşleri MealiSenden kıyametin ne zaman gelip çatacağını sorarlar
«يسَألونك» أي كفار مكة «عن الساعة أيان مرساها» متى وقوعها وقيامها.
Ali BulaçOnunla ilgili bilgi vermekten yana, sende ne var ki…
Diyanet İşleri MealiNerde senden onu anlatması
«فيم» في أي شيء «أنت من ذكراها» أي ليس عندك علمها حتى تذكرها.
Ali BulaçEn sonunda o (ve onunla ilgili bilgi), Rabbine aittir
Diyanet İşleri MealiOnun bilgisi Rabbine aittir
«إلى ربك منتهاها» منتهى علمها لا يعلمه غيره.
Ali BulaçSen, yalnızca ondan 'içi titreyerek korkanlar' için bir uyarıcısın
Diyanet İşleri MealiSen sadece kıyametten korkanı uyaransın
«إنما أنت منذر» إنما ينفع إنذارك «من يخشاها» يخافها.
Ali BulaçOnu gördükleri gün, sanki, bir akşam veya bir kuşluk-vaktinden başkasını yaşamamış gibidirler
Diyanet İşleri MealiKıyameti gördükleri gün dünyada ancak bir akşam yahut bir kuşluk vakti kadar kalmış olduklarını sanırlar
«كأنهم يوم يرونها لم يلبثوا» في قبورهم «إلا عشية أو ضحاها» عشية يوم أو بكرته وصح إضافة الضحى إلى العشية لما بينهما من الملابسة إذ هما طرفا النهار، وحسن الإضافة وقوع الكلمة فاصلة.