79. An-Naazi'aat سُورَةُ النَّازِعَاتِ
Diyanet İşleri MealiCanları boğarcasına şiddetle çekip alanlara and olsun
Süleyman AteşAndolsun söküp çıkaranlara
Ali BulaçTa en derinden acıyla sökerek çıkaranlara andolsun
«والنازعات» الملائكة تنزع أرواح الكفار «غرقا» نزعا بشدة.
Diyanet İşleri MealiCanları kolaylıkla alanlara and olsun
Süleyman AteşHemen çekip alanlara
Ali BulaçYumuşacık çekip alanlara
«والناشطات نشطا» الملائكة تنشط أرواح المؤمنين، أي تسلها برفق.
Diyanet İşleri MealiYüzüp yüzüp gidenlere and olsun
Süleyman AteşYüzüp gidenlere
Ali BulaçYüzdükçe yüzerek gidenlere
«والسابحات سبحا» الملائكة تسبح من السماء بأمره تعالى، أي تنزل.
Diyanet İşleri MealiYarıştıkça yarışan ve işleri yöneten meleklere and olsun
Süleyman AteşYarışıp, geçenlere
Ali BulaçÖncü olarak yarışıp geçenlere
«فالسابقات سبقا» الملائكة تسبق بأرواح المؤمنين إلى الجنة.
Diyanet İşleri MealiYarıştıkça yarışan ve işleri yöneten meleklere and olsun
Süleyman AteşDerken işi düzenleyenlere
Ali BulaçDerken işi bir düzen içinde evirip çevirenlere
«فالمدبرات أمرا» الملائكة تدبر أمر الدنيا، أي تنزل بتدبيره، وجواب هذه الأقسام محذوف، أي لتبعثنَّ يا كفار مكة وهو عامل في.
Diyanet İşleri MealiO gün bir sarsıntı sarsar
Süleyman AteşO gün o gürültü sarsar
Ali BulaçO sarsıntının sarsacağı gün
«يوم ترجف الراجفة» النفخة الأولى بها يرجف كل شيء، أي يتزلزل فوصفت بما يحدث منها.
Diyanet İşleri MealiPeşinden bir diğeri gelir
Süleyman AteşArdından başka bir gürültü gelir
Ali BulaçArkasından onu diğer bir sarsıntı izleyecek
«تتبعها الرادفة» النفخة الثانية وبينهما أربعون سنة، والجملة حال من الراجفة، فاليوم واسع للنفختين وغيرهما فصح ظرفيته للبعث الواقع عقب الثانية.
Diyanet İşleri MealiO gün kalbler titrer
Süleyman AteşO gün bazı yürekler çarpar
Ali BulaçO gün yürekler (dehşet içinde) hoplayacak
«قلوب يومئذٍ واجفة» خائفة قلقة.
Diyanet İşleri Mealiİnsanların gözleri yere döner
Süleyman AteşGözleri (korkudan) aşağı kayar
Ali BulaçGözler zillet içinde düşecek
«أبصارها خاشعة» ذليلة لهول ما ترى.
Diyanet İşleri MealiDerler ki: "Biz eski halimize mi döndürüleceğiz
Süleyman AteşDiyorlar ki: "Biz yine eski halimize döndürülecek miyiz
Ali BulaçDerler ki: "Biz çukurda iken, gerçekten biz mi yeniden (diriltilip) döndürüleceğiz
«يقولون» أي أرباب القلوب والأبصار استهزاء وإنكارا للبعث «أئنا» بتحقيق الهمزتين وتسهيل الثانية وإدخال الف بينهما على الوجهين في الموضعين «لمردودون في الحافرة» أي أنرد بعد الموت إلى الحياة، والحافرة: اسم لأول الأمر، ومنه رجع فلان في حافرته: إذا رجع من حيث جاء.
Diyanet İşleri MealiUfalanmış kemik olduğumuz zaman mı
Süleyman AteşBiz çürümüş kemikler olduktan sonra ha
Ali BulaçBiz çürüyüp dağılmış kemikler olduğumuz zaman mı
«أئذا كنا عظاما نخرة» وفي قراءة ناخرة بالية متفتتة نحيا.
Diyanet İşleri MealiDerler ki: "O takdirde bu zararına bir dönüştür
Süleyman AteşÖyle ise bu, ziyanlı bir dönüştür! dediler
Ali BulaçDerler ki: "Şu durumda, zararına bir dönüştür bu
«قالوا تلك» أي رجعتنا إلى الحياة «إذا» إن صحت «كرة» رجعة «خاسرة» ذات خسران قال تعالى:
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bir tek çığlık yetecektir
Süleyman AteşO (olay zor değil) bir tek haykırış(a bakmakta)dır
Ali BulaçOysa bu, yalnızca tek bir haykırıştır
«فإنما هي» أي الرادفة التي يعقبها البعث «زجرة» نفخة «واحدة» فإذا نفخت.
Diyanet İşleri MealiHepsi hemen bir düzlüğe dökülecektir
Süleyman AteşHemen onlar uyanıklık alanındadırlar
Ali BulaçBir de bakarsın ki, onlar, yerin üstündedirler
«فإذا هم» أي كل الخلائق «بالساهرة» بوجه الأرض أحياءً بعدما كانوا ببطنها أمواتا.
Diyanet İşleri MealiMusa'nın başından geçen olay sana geldi mi
Süleyman AteşMusa'nın haberi sana geldi mi
Ali BulaçMusa'nın haberi sana geldi mi
«هل أتاك» يا محمد «حديث موسى» عامل في.
Diyanet İşleri MealiTuva'da, kutsal bir vadide, Rabbi ona şöyle hitap etmişti
Süleyman AteşHani Rabbi ona Kutsal Vadi'de, "Tuva"'da ünlemişti
Ali BulaçHani Rabbi ona, kutsal vadi Tuva'da seslenmişti
«إذ ناداه ربه بالوادِ المقدس طوىً» اسم الوادي بالتنوين وتركه، فقال:
Diyanet İşleri MealiFiravun'a git; doğrusu o azmıştır
Süleyman AteşFir'avn'a git, çünkü o azdı
Ali BulaçFiravun'a git; çünkü o, azdı
«اذهب إلى فرعون إنه طغى» تجاوز الحد في الكفر.
Diyanet İşleri MealiOna de ki: Arınmağa niyetin var mı
Süleyman AteşDe ki: Arınmağa gönlün var mı
Ali BulaçOna de ki: “Temizlenmek ister misin
«فقل هل لك» أدعوك «إلى أن تزكى» وفي قراءة بتشديد الزاي بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تتطهر من الشرك بأن تشهد أن لا إله إلا الله.
Diyanet İşleri MealiRabbine giden yolu göstereyim ki O'na saygı duyup korkasın
Süleyman AteşSeni Rabbin(in yolun)a ileteyim de O'ndan korkasın
Ali BulaçSeni Rabbine yönelteyim, böylece (O'ndan) korkmuş olursun
«وأهديك إلى ربك» أدلك على معرفته ببرهان «فتخشى» فتخافه.
Diyanet İşleri MealiBunun üzerine ona en büyük mucizeyi gösterdi
Süleyman AteşOna büyük mu'cizeyi gösterdi
Ali Bulaç(Musa) Ona büyük mucizeyi gösterdi
«فأراه الآية الكبرى» من آياته السبع وهي اليد أو العصا.
Diyanet İşleri MealiAma Firavun yalanladı ve baş kaldırdı
Süleyman AteşFakat o yalanladı, karşı geldi
Ali BulaçFakat o, yalanladı ve isyan etti
«فكذب» فرعون موسى «وعصى» الله تعالى.
Diyanet İşleri MealiGeri dönüp yürüdü
Süleyman AteşSonra sırtını döndü; (Musa'nın getirdiklerini iptal etmek için) çalışmağa koyuldu
Ali BulaçSonra (karşı yönde) çaba harcayıp sırtını döndü
«ثم أدبر» عن الإيمان «يسعى» في الأرض بالفساد.
Diyanet İşleri MealiAdamlarını toplayıp seslendi
Süleyman Ateş(Adamlarını) Topladı, (onlara) bağırdı
Ali BulaçSonunda (yardımcı güçlerini) topladı, seslendi
«فحشر» جمع السحرة وجنده «فنادى».
Diyanet İşleri MealiSizin en yüce rabbiniz benim" dedi
Süleyman AteşBen sizin en yüce Rabbinizim! dedi
Ali BulaçDedi ki: "Sizin en yüce Rabbiniz benim
«فقال أنا ربكم الأعلى» لا رب فوقي.
Diyanet İşleri MealiAllah bunun üzerine onu dünya ve ahiret azabına uğrattı
Süleyman AteşAllah da onu, sonun ve ilkin (ahiretin ve dünyanın) azabıyle cezalandırdı
Ali BulaçBöylelikle Allah onu, ahiret ve dünya azabıyla yakaladı
(فأخذه الله) أهلكه بالغرق (نكال) عقوبة (الآخرة) أي هذه الكلمة (والأولى) أي قوله قبلها: "" ما علمت لكم من إله غيري "" وكان بينهما أربعون سنة.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bunda Allah'tan korkan kimseye ders vardır
Süleyman AteşŞüphesiz bunda (Allah'tan) korkacak kimse için ibret vardır
Ali BulaçGerçekten bunda 'içi titreyerek korkacak' kimse için elbette bir ibret (ders) vardır
«إن في ذلك» المذكور «لعبرة لمن يخشى» الله تعالى.
Diyanet İşleri MealiSizi yaratmak mı daha zordur, yoksa göğü yaratmak mı? Ki onu Allah bina edip yükseltmiş ve ona şekil vermiştir
Süleyman AteşYaratılışça siz mi daha çetinsiniz, yoksa gök mü? (Allah) onu yaptı
Ali BulaçYaratmak bakımından siz mi daha güçsünüz yoksa gök mü? (Allah) Onu bina etti
«أأنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفاً وتسهيلها وإدخال ألف بين المسهلة والأخرى وتركه، أي منكرو البعث «أشد خلقا أم السماء» أشد خلقا «بناها» بيان لكيفية خلقها.
Diyanet İşleri MealiSizi yaratmak mı daha zordur, yoksa göğü yaratmak mı? Ki onu Allah bina edip yükseltmiş ve ona şekil vermiştir
Süleyman AteşKalınlığını (tavanını) yükseltti, onu düzenledi
Ali BulaçBoyunu yükseltti, ona belli bir düzen verdi
«رفع سمكها» تفسير لكيفية البناء، أي جعل سمتها في جهة العلو رفيعا، وقيل سمكها سقفها «فسواها» جعلها مستوية بلا عيب.
Diyanet İşleri MealiGecesini karanlık yapmış, gündüzünü aydınlatmıştır
Süleyman AteşGecesini örtüp kararttı, kuşluğunu (güneşinin ışığını) açığa çıkardı
Ali BulaçGecesini kararttı, kuşluğunu açığa-çıkardı
«وأغطش ليلها» أظلمه «وأخرج ضحاها» أبرز نور شمسها وأضيف إليها الليل لأنه ظلها والشمس لأنها سراجها.
Diyanet İşleri MealiArdından yeri düzenlemiştir
Süleyman AteşBundan sonra da yeri yayıp yuvarlattı
Ali BulaçBundan sonra yeryüzünü serip döşedi
«والأرض بعد ذلك دحاها» بسطها وكانت مخلوقة قبل السماء من غير دحو.
Diyanet İşleri MealiSuyunu ondan çıkarmış ve otlak yer meydana getirmiştir
Süleyman AteşOndan suyunu ve otlağını çıkardı
Ali BulaçOndan da suyunu ve otlağını çıkardı
«أخرج» حال بإضمار قد أي مخرجا «منها ماءها» بتفجير عيونها «ومرعاها» ما ترعاه النعم من الشجر والعشب وما يأكله الناس من الأقوات والثمار، وإطلاق المرعى عليه استعارة.
Diyanet İşleri MealiDağları yerleştirmiştir
Süleyman AteşDağları oturttu
Ali BulaçDağlarını dikip-oturttu
«والجبال أرساها» أثبتها على وجه الأرض لتسكن.
Diyanet İşleri MealiBunları sizin ve hayvanlarınızın geçinmesi için yapmıştır
Süleyman AteşSizin ve hayvanlarınızın geçimi için
Ali BulaçSize ve hayvanlarınıza bir yarar (meta) olmak üzere
«متاعا» مفعول له لمقدر، أي فعل ذلك متعة أو مصدر أي تمتيعا «لكم ولأنعامكم» جمع نعم وهي الإبل والبقر والغنم.
Diyanet İşleri MealiGüç yetirilemeyen en büyük baskın geldiği zaman, o gün, insan ne uğurda çalıştığını anlar
Süleyman AteşHerşeyi bastıran o büyük felaket geldiği zaman
Ali BulaçAncak o, 'herşeyi batırıp gömen büyük-felaket’ (kıyamet) geldiği zaman
«فإذا جاءت الطامة الكبرى» النفخة الثانية.
Diyanet İşleri MealiGüç yetirilemeyen en büyük baskın geldiği zaman, o gün, insan ne uğurda çalıştığını anlar
Süleyman AteşO gün insan, neyin peşinde koşmuş olduğunu hatırlar
Ali BulaçO gün, insan, neye çaba harcadığını düşünüp-anlar
«يوم يتذكر الإنسان» بدل من إذا «ما سعى» في الدنيا من خير وشر.
Diyanet İşleri MealiCehennem her bakanın göreceği şekilde gösterilir
Süleyman AteşGören kimseler için cehennem ortaya çıkarılmıştır
Ali BulaçGörebilenler için cehennem de sergilenmiştir
«وبرزت» أظهرت «الجحيم» النار المحرقة «لمن يرى» لكل راءٍ وجواب إذا:
Diyanet İşleri Mealiİşte, azıp da dünya hayatını tercih edenin varacağı yer şüphesiz cehennemdir
Süleyman AteşArtık kim azmışsa
Ali BulaçArtık kim taşkınlık edip-azarsa
«فأما من طغى» كفر.
Diyanet İşleri Mealiİşte, azıp da dünya hayatını tercih edenin varacağı yer şüphesiz cehennemdir
Süleyman AteşVe şu yakın hayatı yeğlemişse
Ali BulaçVe dünya hayatını seçerse
«وآثر الحياة الدنيا» باتباع الشهوات.
Diyanet İşleri Mealiİşte, azıp da dünya hayatını tercih edenin varacağı yer şüphesiz cehennemdir
Süleyman AteşOnun barınağı cehennemdir
Ali BulaçŞüphesiz cehennem, (onun için) bir barınma yeridir
«فإن الجحيم هي المأوى» مأواه.
Diyanet İşleri MealiAma kim Rabbinin azametinden korkup da kendini kötülükten alıkoymuşsa, varacağı yer şüphesiz cennettir
Süleyman AteşAma kim Rabbinin divanında dur(up hesap ver)mekten korkmuş ve nefsi(ni) kötü heves(ler) den men'etmişse
Ali BulaçKim Rabbinin makamından korkar ve nefsi heva (istek ve tutkular) dan sakındırırsa
«وأما من خاف مقام ربه» قيامه بين يديه «ونهى النفس» الأمارة «عن الهوى» المردي باتباع الشهوات.
Diyanet İşleri MealiAma kim Rabbinin azametinden korkup da kendini kötülükten alıkoymuşsa, varacağı yer şüphesiz cennettir
Süleyman AteşOnun barınağı da cennettir
Ali BulaçArtık şüphesiz cennet, (onun için) bir barınma yeridir
«فإن الجنة هي المأوى» وحاصل الجواب: فالعاصي في النار والمطيع في الجنة.
Diyanet İşleri MealiSenden kıyametin ne zaman gelip çatacağını sorarlar
Süleyman AteşSana sa'atden soruyorlar: Demir atması (gelip çatması) ne zaman diye
Ali BulaçO ne zaman demir atacak?" diye, sana kıyamet-saatini soruyorlar
«يسَألونك» أي كفار مكة «عن الساعة أيان مرساها» متى وقوعها وقيامها.
Diyanet İşleri MealiNerde senden onu anlatması
Süleyman AteşSen nerede, onun vaktini söylemek nerede
Ali BulaçOnunla ilgili bilgi vermekten yana, sende ne var ki…
«فيم» في أي شيء «أنت من ذكراها» أي ليس عندك علمها حتى تذكرها.
Diyanet İşleri MealiOnun bilgisi Rabbine aittir
Süleyman AteşOnun bilgisi Rabbine aittir
Ali BulaçEn sonunda o (ve onunla ilgili bilgi), Rabbine aittir
«إلى ربك منتهاها» منتهى علمها لا يعلمه غيره.
Diyanet İşleri MealiSen sadece kıyametten korkanı uyaransın
Süleyman AteşSen ancak, ondan korkacak olanları uyarıcısın
Ali BulaçSen, yalnızca ondan 'içi titreyerek korkanlar' için bir uyarıcısın
«إنما أنت منذر» إنما ينفع إنذارك «من يخشاها» يخافها.
Diyanet İşleri MealiKıyameti gördükleri gün dünyada ancak bir akşam yahut bir kuşluk vakti kadar kalmış olduklarını sanırlar
Süleyman AteşOnlar onu gördükleri zaman sanki (dünyada) bir akşam veya onun kuşluk vaktinden fazla kalmamış gibi olurlar
Ali BulaçOnu gördükleri gün, sanki, bir akşam veya bir kuşluk-vaktinden başkasını yaşamamış gibidirler
«كأنهم يوم يرونها لم يلبثوا» في قبورهم «إلا عشية أو ضحاها» عشية يوم أو بكرته وصح إضافة الضحى إلى العشية لما بينهما من الملابسة إذ هما طرفا النهار، وحسن الإضافة وقوع الكلمة فاصلة.