79. An-Naazi'aat سُورَةُ النَّازِعَاتِ
Diyanet İşleri MealiCanları boğarcasına şiddetle çekip alanlara and olsun
Süleyman AteşAndolsun söküp çıkaranlara
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun şiddetle çekip çıkaranlara
Yusuf AliBy the (angels) who tear out (the souls of the wicked) with violence
«والنازعات» الملائكة تنزع أرواح الكفار «غرقا» نزعا بشدة.
Diyanet İşleri MealiCanları kolaylıkla alanlara and olsun
Süleyman AteşHemen çekip alanlara
Elmalılı Hamdi YazırUsulcacık çekenlere
Yusuf AliBy those who gently draw out (the souls of the blessed)
«والناشطات نشطا» الملائكة تنشط أرواح المؤمنين، أي تسلها برفق.
Diyanet İşleri MealiYüzüp yüzüp gidenlere and olsun
Süleyman AteşYüzüp gidenlere
Elmalılı Hamdi YazırYüzüp yüzüp gidenlere
Yusuf AliAnd by those who glide along (on errands of mercy)
«والسابحات سبحا» الملائكة تسبح من السماء بأمره تعالى، أي تنزل.
Diyanet İşleri MealiYarıştıkça yarışan ve işleri yöneten meleklere and olsun
Süleyman AteşYarışıp, geçenlere
Elmalılı Hamdi YazırYarışıp geçenlere
Yusuf AliThen press forward as in a race
«فالسابقات سبقا» الملائكة تسبق بأرواح المؤمنين إلى الجنة.
Diyanet İşleri MealiYarıştıkça yarışan ve işleri yöneten meleklere and olsun
Süleyman AteşDerken işi düzenleyenlere
Elmalılı Hamdi YazırDerken bir iş çevirenlere kasem olsun (ki kıyamet var)
Yusuf AliThen arrange to do (the Commands of their Lord)
«فالمدبرات أمرا» الملائكة تدبر أمر الدنيا، أي تنزل بتدبيره، وجواب هذه الأقسام محذوف، أي لتبعثنَّ يا كفار مكة وهو عامل في.
Diyanet İşleri MealiO gün bir sarsıntı sarsar
Süleyman AteşO gün o gürültü sarsar
Elmalılı Hamdi YazırO gün deprem sarsar
Yusuf AliOne Day everything that can be in commotion will be in violent commotion
«يوم ترجف الراجفة» النفخة الأولى بها يرجف كل شيء، أي يتزلزل فوصفت بما يحدث منها.
Diyanet İşleri MealiPeşinden bir diğeri gelir
Süleyman AteşArdından başka bir gürültü gelir
Elmalılı Hamdi YazırOnu ikinci bir sarsıntı izler
Yusuf AliFollowed by oft-repeated (commotions)
«تتبعها الرادفة» النفخة الثانية وبينهما أربعون سنة، والجملة حال من الراجفة، فاليوم واسع للنفختين وغيرهما فصح ظرفيته للبعث الواقع عقب الثانية.
Diyanet İşleri MealiO gün kalbler titrer
Süleyman AteşO gün bazı yürekler çarpar
Elmalılı Hamdi YazırYürekler vardır, o gün kaygıdan hoplar
Yusuf AliHearts that Day will be in agitation
«قلوب يومئذٍ واجفة» خائفة قلقة.
Diyanet İşleri Mealiİnsanların gözleri yere döner
Süleyman AteşGözleri (korkudan) aşağı kayar
Elmalılı Hamdi YazırGözler kalkmaz saygıdan
Yusuf AliCast down will be (their owners') eyes
«أبصارها خاشعة» ذليلة لهول ما ترى.
Diyanet İşleri MealiDerler ki: "Biz eski halimize mi döndürüleceğiz
Süleyman AteşDiyorlar ki: "Biz yine eski halimize döndürülecek miyiz
Elmalılı Hamdi YazırDiyorlar ki: "Biz tekrar eski halimize mi döndürülecekmişiz
Yusuf AliThey say (now): "What! shall we indeed be returned to (our) former state
«يقولون» أي أرباب القلوب والأبصار استهزاء وإنكارا للبعث «أئنا» بتحقيق الهمزتين وتسهيل الثانية وإدخال الف بينهما على الوجهين في الموضعين «لمردودون في الحافرة» أي أنرد بعد الموت إلى الحياة، والحافرة: اسم لأول الأمر، ومنه رجع فلان في حافرته: إذا رجع من حيث جاء.
Diyanet İşleri MealiUfalanmış kemik olduğumuz zaman mı
Süleyman AteşBiz çürümüş kemikler olduktan sonra ha
Elmalılı Hamdi YazırBiz, çürümüş kemikler olduktan sonra ha
Yusuf AliWhat! - when we shall have become rotten bones
«أئذا كنا عظاما نخرة» وفي قراءة ناخرة بالية متفتتة نحيا.
Diyanet İşleri MealiDerler ki: "O takdirde bu zararına bir dönüştür
Süleyman AteşÖyle ise bu, ziyanlı bir dönüştür! dediler
Elmalılı Hamdi YazırÖyleyse bu çok zararlı bir dönüştür." dediler
Yusuf AliThey say: "It would, in that case, be a return with loss
«قالوا تلك» أي رجعتنا إلى الحياة «إذا» إن صحت «كرة» رجعة «خاسرة» ذات خسران قال تعالى:
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bir tek çığlık yetecektir
Süleyman AteşO (olay zor değil) bir tek haykırış(a bakmakta)dır
Elmalılı Hamdi YazırFakat o bir tek haykırıştır
Yusuf AliBut verily, it will be but a single (Compelling) Cry
«فإنما هي» أي الرادفة التي يعقبها البعث «زجرة» نفخة «واحدة» فإذا نفخت.
Diyanet İşleri MealiHepsi hemen bir düzlüğe dökülecektir
Süleyman AteşHemen onlar uyanıklık alanındadırlar
Elmalılı Hamdi YazırBir de bakarsın hepsi meydandadır
Yusuf AliWhen, behold, they will be in the (full) awakening (to Judgment)
«فإذا هم» أي كل الخلائق «بالساهرة» بوجه الأرض أحياءً بعدما كانوا ببطنها أمواتا.
Diyanet İşleri MealiMusa'nın başından geçen olay sana geldi mi
Süleyman AteşMusa'nın haberi sana geldi mi
Elmalılı Hamdi YazırMusa'nın haberi sana geldi mi
Yusuf AliHas the story of Moses reached thee
«هل أتاك» يا محمد «حديث موسى» عامل في.
Diyanet İşleri MealiTuva'da, kutsal bir vadide, Rabbi ona şöyle hitap etmişti
Süleyman AteşHani Rabbi ona Kutsal Vadi'de, "Tuva"'da ünlemişti
Elmalılı Hamdi YazırHani Rabbi ona kutsal vaadi Tuva'da seslenmişti
Yusuf AliBehold, thy Lord did call to him in the sacred valley of Tuwa
«إذ ناداه ربه بالوادِ المقدس طوىً» اسم الوادي بالتنوين وتركه، فقال:
Diyanet İşleri MealiFiravun'a git; doğrusu o azmıştır
Süleyman AteşFir'avn'a git, çünkü o azdı
Elmalılı Hamdi YazırHaydi, demişti, git Firavun'a, çünkü o çok azdı
Yusuf AliGo thou to Pharaoh for he has indeed transgressed all bounds
«اذهب إلى فرعون إنه طغى» تجاوز الحد في الكفر.
Diyanet İşleri MealiOna de ki: Arınmağa niyetin var mı
Süleyman AteşDe ki: Arınmağa gönlün var mı
Elmalılı Hamdi YazırDe ki: İster misin arınasın
Yusuf AliAnd say to him, 'Wouldst thou that thou shouldst be purified (from sin)
«فقل هل لك» أدعوك «إلى أن تزكى» وفي قراءة بتشديد الزاي بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تتطهر من الشرك بأن تشهد أن لا إله إلا الله.
Diyanet İşleri MealiRabbine giden yolu göstereyim ki O'na saygı duyup korkasın
Süleyman AteşSeni Rabbin(in yolun)a ileteyim de O'ndan korkasın
Elmalılı Hamdi YazırSeni Rabbinin yoluna ileteyim de ondan korkasın
Yusuf AliAnd that I guide thee to thy Lord, so thou shouldst fear Him
«وأهديك إلى ربك» أدلك على معرفته ببرهان «فتخشى» فتخافه.
Diyanet İşleri MealiBunun üzerine ona en büyük mucizeyi gösterdi
Süleyman AteşOna büyük mu'cizeyi gösterdi
Elmalılı Hamdi YazırMusa Firavun'a o büyük mucizeyi gösterdi
Yusuf AliThen did (Moses) show him the Great Sign
«فأراه الآية الكبرى» من آياته السبع وهي اليد أو العصا.
Diyanet İşleri MealiAma Firavun yalanladı ve baş kaldırdı
Süleyman AteşFakat o yalanladı, karşı geldi
Elmalılı Hamdi YazırFakat Firavun yalanladı, karşı geldi
Yusuf AliBut (Pharaoh) rejected it and disobeyed (guidance)
«فكذب» فرعون موسى «وعصى» الله تعالى.
Diyanet İşleri MealiGeri dönüp yürüdü
Süleyman AteşSonra sırtını döndü; (Musa'nın getirdiklerini iptal etmek için) çalışmağa koyuldu
Elmalılı Hamdi YazırSonra koşarak dönüp gitti
Yusuf AliFurther, he turned his back, striving hard (against God)
«ثم أدبر» عن الإيمان «يسعى» في الأرض بالفساد.
Diyanet İşleri MealiAdamlarını toplayıp seslendi
Süleyman Ateş(Adamlarını) Topladı, (onlara) bağırdı
Elmalılı Hamdi YazırDerken adamlarını topladı da bağırdı
Yusuf AliThen he collected (his men) and made a proclamation
«فحشر» جمع السحرة وجنده «فنادى».
Diyanet İşleri MealiSizin en yüce rabbiniz benim" dedi
Süleyman AteşBen sizin en yüce Rabbinizim! dedi
Elmalılı Hamdi YazırBen sizin en yüce Rabbinizim" dedi
Yusuf AliSaying, "I am your Lord, Most High
«فقال أنا ربكم الأعلى» لا رب فوقي.
Diyanet İşleri MealiAllah bunun üzerine onu dünya ve ahiret azabına uğrattı
Süleyman AteşAllah da onu, sonun ve ilkin (ahiretin ve dünyanın) azabıyle cezalandırdı
Elmalılı Hamdi YazırAllah da onu tuttu, dünya ve ahiret azabıyla yakalayıverdi
Yusuf AliBut God did punish him, (and made an) example of him, - in the Hereafter, as in this life
(فأخذه الله) أهلكه بالغرق (نكال) عقوبة (الآخرة) أي هذه الكلمة (والأولى) أي قوله قبلها: "" ما علمت لكم من إله غيري "" وكان بينهما أربعون سنة.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bunda Allah'tan korkan kimseye ders vardır
Süleyman AteşŞüphesiz bunda (Allah'tan) korkacak kimse için ibret vardır
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz bunda, saygı duyacaklar için bir ibret vardır
Yusuf AliVerily in this is an instructive warning for whosoever feareth (God)
«إن في ذلك» المذكور «لعبرة لمن يخشى» الله تعالى.
Diyanet İşleri MealiSizi yaratmak mı daha zordur, yoksa göğü yaratmak mı? Ki onu Allah bina edip yükseltmiş ve ona şekil vermiştir
Süleyman AteşYaratılışça siz mi daha çetinsiniz, yoksa gök mü? (Allah) onu yaptı
Elmalılı Hamdi YazırYaratılışça siz mi daha çetinsiniz, yoksa gök mü? Onu Allah bina etti
Yusuf AliWhat! Are ye the more difficult to create or the heaven (above)? (God) hath constructed it
«أأنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفاً وتسهيلها وإدخال ألف بين المسهلة والأخرى وتركه، أي منكرو البعث «أشد خلقا أم السماء» أشد خلقا «بناها» بيان لكيفية خلقها.
Diyanet İşleri MealiSizi yaratmak mı daha zordur, yoksa göğü yaratmak mı? Ki onu Allah bina edip yükseltmiş ve ona şekil vermiştir
Süleyman AteşKalınlığını (tavanını) yükseltti, onu düzenledi
Elmalılı Hamdi YazırTavanını yükseltti, onu bir düzene koydu
Yusuf AliOn high hath He raised its canopy, and He hath given it order and perfection
«رفع سمكها» تفسير لكيفية البناء، أي جعل سمتها في جهة العلو رفيعا، وقيل سمكها سقفها «فسواها» جعلها مستوية بلا عيب.
Diyanet İşleri MealiGecesini karanlık yapmış, gündüzünü aydınlatmıştır
Süleyman AteşGecesini örtüp kararttı, kuşluğunu (güneşinin ışığını) açığa çıkardı
Elmalılı Hamdi YazırGecesini kararttı, kuşluğunu çıkardı
Yusuf AliIts night doth He endow with darkness, and its splendour doth He bring out (with light)
«وأغطش ليلها» أظلمه «وأخرج ضحاها» أبرز نور شمسها وأضيف إليها الليل لأنه ظلها والشمس لأنها سراجها.
Diyanet İşleri MealiArdından yeri düzenlemiştir
Süleyman AteşBundan sonra da yeri yayıp yuvarlattı
Elmalılı Hamdi YazırBundan sonra da yeryüzünü döşedi
Yusuf AliAnd the earth, moreover, hath He extended (to a wide expanse)
«والأرض بعد ذلك دحاها» بسطها وكانت مخلوقة قبل السماء من غير دحو.
Diyanet İşleri MealiSuyunu ondan çıkarmış ve otlak yer meydana getirmiştir
Süleyman AteşOndan suyunu ve otlağını çıkardı
Elmalılı Hamdi YazırOndan suyunu ve otlağını çıkardı
Yusuf AliHe draweth out therefrom its moisture and its pasture
«أخرج» حال بإضمار قد أي مخرجا «منها ماءها» بتفجير عيونها «ومرعاها» ما ترعاه النعم من الشجر والعشب وما يأكله الناس من الأقوات والثمار، وإطلاق المرعى عليه استعارة.
Diyanet İşleri MealiDağları yerleştirmiştir
Süleyman AteşDağları oturttu
Elmalılı Hamdi YazırDağlarını oturttu
Yusuf AliAnd the mountains hath He firmly fixed
«والجبال أرساها» أثبتها على وجه الأرض لتسكن.
Diyanet İşleri MealiBunları sizin ve hayvanlarınızın geçinmesi için yapmıştır
Süleyman AteşSizin ve hayvanlarınızın geçimi için
Elmalılı Hamdi YazırSizin ve hayvanlarınızın geçimi için
Yusuf AliFor use and convenience to you and your cattle
«متاعا» مفعول له لمقدر، أي فعل ذلك متعة أو مصدر أي تمتيعا «لكم ولأنعامكم» جمع نعم وهي الإبل والبقر والغنم.
Diyanet İşleri MealiGüç yetirilemeyen en büyük baskın geldiği zaman, o gün, insan ne uğurda çalıştığını anlar
Süleyman AteşHerşeyi bastıran o büyük felaket geldiği zaman
Elmalılı Hamdi YazırFakat o her şeyi bastıran büyük felaket geldiği vakit
Yusuf AliTherefore, when there comes the great, overwhelming (Event)
«فإذا جاءت الطامة الكبرى» النفخة الثانية.
Diyanet İşleri MealiGüç yetirilemeyen en büyük baskın geldiği zaman, o gün, insan ne uğurda çalıştığını anlar
Süleyman AteşO gün insan, neyin peşinde koşmuş olduğunu hatırlar
Elmalılı Hamdi YazırO, insanın neyin peşinde koştuğunu anladığı gün
Yusuf AliThe Day when man shall remember (all) that he strove for
«يوم يتذكر الإنسان» بدل من إذا «ما سعى» في الدنيا من خير وشر.
Diyanet İşleri MealiCehennem her bakanın göreceği şekilde gösterilir
Süleyman AteşGören kimseler için cehennem ortaya çıkarılmıştır
Elmalılı Hamdi YazırGören kimseler için cehennem hortlatıldığı vakit
Yusuf AliAnd Hell-Fire shall be placed in full view for (all) to see
«وبرزت» أظهرت «الجحيم» النار المحرقة «لمن يرى» لكل راءٍ وجواب إذا:
Diyanet İşleri Mealiİşte, azıp da dünya hayatını tercih edenin varacağı yer şüphesiz cehennemdir
Süleyman AteşArtık kim azmışsa
Elmalılı Hamdi YazırArtık her kim azgınlık etmiş
Yusuf AliThen, for such as had transgressed all bounds
«فأما من طغى» كفر.
Diyanet İşleri Mealiİşte, azıp da dünya hayatını tercih edenin varacağı yer şüphesiz cehennemdir
Süleyman AteşVe şu yakın hayatı yeğlemişse
Elmalılı Hamdi YazırVe dünya hayatını tercih etmişse
Yusuf AliAnd had preferred the life of this world
«وآثر الحياة الدنيا» باتباع الشهوات.
Diyanet İşleri Mealiİşte, azıp da dünya hayatını tercih edenin varacağı yer şüphesiz cehennemdir
Süleyman AteşOnun barınağı cehennemdir
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz onun varacağı yer cehennemdir
Yusuf AliThe Abode will be Hell-Fire
«فإن الجحيم هي المأوى» مأواه.
Diyanet İşleri MealiAma kim Rabbinin azametinden korkup da kendini kötülükten alıkoymuşsa, varacağı yer şüphesiz cennettir
Süleyman AteşAma kim Rabbinin divanında dur(up hesap ver)mekten korkmuş ve nefsi(ni) kötü heves(ler) den men'etmişse
Elmalılı Hamdi YazırKim de Rabbinin divanında durmaktan korkmuş, nefsini boş heveslerden menetmiş ise
Yusuf AliAnd for such as had entertained the fear of standing before their Lord's (tribunal) and had restrained (their) soul from lower desires
«وأما من خاف مقام ربه» قيامه بين يديه «ونهى النفس» الأمارة «عن الهوى» المردي باتباع الشهوات.
Diyanet İşleri MealiAma kim Rabbinin azametinden korkup da kendini kötülükten alıkoymuşsa, varacağı yer şüphesiz cennettir
Süleyman AteşOnun barınağı da cennettir
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz onun varacağı yer cennettir
Yusuf AliTheir abode will be the Garden
«فإن الجنة هي المأوى» وحاصل الجواب: فالعاصي في النار والمطيع في الجنة.
Diyanet İşleri MealiSenden kıyametin ne zaman gelip çatacağını sorarlar
Süleyman AteşSana sa'atden soruyorlar: Demir atması (gelip çatması) ne zaman diye
Elmalılı Hamdi YazırSana o kıyameti soruyorlar, ne zaman kopacak diye
Yusuf AliThey ask thee about the Hour,-'When will be its appointed time
«يسَألونك» أي كفار مكة «عن الساعة أيان مرساها» متى وقوعها وقيامها.
Diyanet İşleri MealiNerde senden onu anlatması
Süleyman AteşSen nerede, onun vaktini söylemek nerede
Elmalılı Hamdi YazırSen nerde, onu anlatmak nerde
Yusuf AliWherein art thou (concerned) with the declaration thereof
«فيم» في أي شيء «أنت من ذكراها» أي ليس عندك علمها حتى تذكرها.
Diyanet İşleri MealiOnun bilgisi Rabbine aittir
Süleyman AteşOnun bilgisi Rabbine aittir
Elmalılı Hamdi YazırOnun son ilmi Rabbine aittir
Yusuf AliWith thy Lord in the Limit fixed therefor
«إلى ربك منتهاها» منتهى علمها لا يعلمه غيره.
Diyanet İşleri MealiSen sadece kıyametten korkanı uyaransın
Süleyman AteşSen ancak, ondan korkacak olanları uyarıcısın
Elmalılı Hamdi YazırSen ancak ondan korkacak olanları uyarıcısın
Yusuf AliThou art but a Warner for such as fear it
«إنما أنت منذر» إنما ينفع إنذارك «من يخشاها» يخافها.
Diyanet İşleri MealiKıyameti gördükleri gün dünyada ancak bir akşam yahut bir kuşluk vakti kadar kalmış olduklarını sanırlar
Süleyman AteşOnlar onu gördükleri zaman sanki (dünyada) bir akşam veya onun kuşluk vaktinden fazla kalmamış gibi olurlar
Elmalılı Hamdi YazırOnlar o kıyameti görecekleri gün sanki dünyada bir akşam veya kuşluğundan başka durmamışa dönecekler
Yusuf AliThe Day they see it, (It will be) as if they had tarried but a single evening, or (at most till) the following morn
«كأنهم يوم يرونها لم يلبثوا» في قبورهم «إلا عشية أو ضحاها» عشية يوم أو بكرته وصح إضافة الضحى إلى العشية لما بينهما من الملابسة إذ هما طرفا النهار، وحسن الإضافة وقوع الكلمة فاصلة.