79. An-Naazi'aat سُورَةُ النَّازِعَاتِ
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun şiddetle çekip çıkaranlara
Saheeh InternationalBy those [angels] who extract with violence
Süleyman AteşAndolsun söküp çıkaranlara
«والنازعات» الملائكة تنزع أرواح الكفار «غرقا» نزعا بشدة.
Elmalılı Hamdi YazırUsulcacık çekenlere
Saheeh InternationalAnd [by] those who remove with ease
Süleyman AteşHemen çekip alanlara
«والناشطات نشطا» الملائكة تنشط أرواح المؤمنين، أي تسلها برفق.
Elmalılı Hamdi YazırYüzüp yüzüp gidenlere
Saheeh InternationalAnd [by] those who glide [as if] swimming
Süleyman AteşYüzüp gidenlere
«والسابحات سبحا» الملائكة تسبح من السماء بأمره تعالى، أي تنزل.
Elmalılı Hamdi YazırYarışıp geçenlere
Saheeh InternationalAnd those who race each other in a race
Süleyman AteşYarışıp, geçenlere
«فالسابقات سبقا» الملائكة تسبق بأرواح المؤمنين إلى الجنة.
Elmalılı Hamdi YazırDerken bir iş çevirenlere kasem olsun (ki kıyamet var)
Saheeh InternationalAnd those who arrange [each] matter
Süleyman AteşDerken işi düzenleyenlere
«فالمدبرات أمرا» الملائكة تدبر أمر الدنيا، أي تنزل بتدبيره، وجواب هذه الأقسام محذوف، أي لتبعثنَّ يا كفار مكة وهو عامل في.
Elmalılı Hamdi YazırO gün deprem sarsar
Saheeh InternationalOn the Day the blast [of the Horn] will convulse [creation]
Süleyman AteşO gün o gürültü sarsar
«يوم ترجف الراجفة» النفخة الأولى بها يرجف كل شيء، أي يتزلزل فوصفت بما يحدث منها.
Elmalılı Hamdi YazırOnu ikinci bir sarsıntı izler
Saheeh InternationalThere will follow it the subsequent [one]
Süleyman AteşArdından başka bir gürültü gelir
«تتبعها الرادفة» النفخة الثانية وبينهما أربعون سنة، والجملة حال من الراجفة، فاليوم واسع للنفختين وغيرهما فصح ظرفيته للبعث الواقع عقب الثانية.
Elmalılı Hamdi YazırYürekler vardır, o gün kaygıdan hoplar
Saheeh InternationalHearts, that Day, will tremble
Süleyman AteşO gün bazı yürekler çarpar
«قلوب يومئذٍ واجفة» خائفة قلقة.
Elmalılı Hamdi YazırGözler kalkmaz saygıdan
Saheeh InternationalTheir eyes humbled
Süleyman AteşGözleri (korkudan) aşağı kayar
«أبصارها خاشعة» ذليلة لهول ما ترى.
Elmalılı Hamdi YazırDiyorlar ki: "Biz tekrar eski halimize mi döndürülecekmişiz
Saheeh InternationalThey are [presently] saying, "Will we indeed be returned to [our] former state [of life]
Süleyman AteşDiyorlar ki: "Biz yine eski halimize döndürülecek miyiz
«يقولون» أي أرباب القلوب والأبصار استهزاء وإنكارا للبعث «أئنا» بتحقيق الهمزتين وتسهيل الثانية وإدخال الف بينهما على الوجهين في الموضعين «لمردودون في الحافرة» أي أنرد بعد الموت إلى الحياة، والحافرة: اسم لأول الأمر، ومنه رجع فلان في حافرته: إذا رجع من حيث جاء.
Elmalılı Hamdi YazırBiz, çürümüş kemikler olduktan sonra ha
Saheeh InternationalEven if we should be decayed bones
Süleyman AteşBiz çürümüş kemikler olduktan sonra ha
«أئذا كنا عظاما نخرة» وفي قراءة ناخرة بالية متفتتة نحيا.
Elmalılı Hamdi YazırÖyleyse bu çok zararlı bir dönüştür." dediler
Saheeh InternationalThey say, "That, then, would be a losing return
Süleyman AteşÖyle ise bu, ziyanlı bir dönüştür! dediler
«قالوا تلك» أي رجعتنا إلى الحياة «إذا» إن صحت «كرة» رجعة «خاسرة» ذات خسران قال تعالى:
Elmalılı Hamdi YazırFakat o bir tek haykırıştır
Saheeh InternationalIndeed, it will be but one shout
Süleyman AteşO (olay zor değil) bir tek haykırış(a bakmakta)dır
«فإنما هي» أي الرادفة التي يعقبها البعث «زجرة» نفخة «واحدة» فإذا نفخت.
Elmalılı Hamdi YazırBir de bakarsın hepsi meydandadır
Saheeh InternationalAnd suddenly they will be [alert] upon the earth's surface
Süleyman AteşHemen onlar uyanıklık alanındadırlar
«فإذا هم» أي كل الخلائق «بالساهرة» بوجه الأرض أحياءً بعدما كانوا ببطنها أمواتا.
Elmalılı Hamdi YazırMusa'nın haberi sana geldi mi
Saheeh InternationalHas there reached you the story of Moses
Süleyman AteşMusa'nın haberi sana geldi mi
«هل أتاك» يا محمد «حديث موسى» عامل في.
Elmalılı Hamdi YazırHani Rabbi ona kutsal vaadi Tuva'da seslenmişti
Saheeh InternationalWhen his Lord called to him in the sacred valley of Tuwa
Süleyman AteşHani Rabbi ona Kutsal Vadi'de, "Tuva"'da ünlemişti
«إذ ناداه ربه بالوادِ المقدس طوىً» اسم الوادي بالتنوين وتركه، فقال:
Elmalılı Hamdi YazırHaydi, demişti, git Firavun'a, çünkü o çok azdı
Saheeh InternationalGo to Pharaoh. Indeed, he has transgressed
Süleyman AteşFir'avn'a git, çünkü o azdı
«اذهب إلى فرعون إنه طغى» تجاوز الحد في الكفر.
Elmalılı Hamdi YazırDe ki: İster misin arınasın
Saheeh InternationalAnd say to him, 'Would you [be willing to] purify yourself
Süleyman AteşDe ki: Arınmağa gönlün var mı
«فقل هل لك» أدعوك «إلى أن تزكى» وفي قراءة بتشديد الزاي بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تتطهر من الشرك بأن تشهد أن لا إله إلا الله.
Elmalılı Hamdi YazırSeni Rabbinin yoluna ileteyim de ondan korkasın
Saheeh InternationalAnd let me guide you to your Lord so you would fear [Him]
Süleyman AteşSeni Rabbin(in yolun)a ileteyim de O'ndan korkasın
«وأهديك إلى ربك» أدلك على معرفته ببرهان «فتخشى» فتخافه.
Elmalılı Hamdi YazırMusa Firavun'a o büyük mucizeyi gösterdi
Saheeh InternationalAnd he showed him the greatest sign
Süleyman AteşOna büyük mu'cizeyi gösterdi
«فأراه الآية الكبرى» من آياته السبع وهي اليد أو العصا.
Elmalılı Hamdi YazırFakat Firavun yalanladı, karşı geldi
Saheeh InternationalBut Pharaoh denied and disobeyed
Süleyman AteşFakat o yalanladı, karşı geldi
«فكذب» فرعون موسى «وعصى» الله تعالى.
Elmalılı Hamdi YazırSonra koşarak dönüp gitti
Saheeh InternationalThen he turned his back, striving
Süleyman AteşSonra sırtını döndü; (Musa'nın getirdiklerini iptal etmek için) çalışmağa koyuldu
«ثم أدبر» عن الإيمان «يسعى» في الأرض بالفساد.
Elmalılı Hamdi YazırDerken adamlarını topladı da bağırdı
Saheeh InternationalAnd he gathered [his people] and called out
Süleyman Ateş(Adamlarını) Topladı, (onlara) bağırdı
«فحشر» جمع السحرة وجنده «فنادى».
Elmalılı Hamdi YazırBen sizin en yüce Rabbinizim" dedi
Saheeh InternationalAnd said, "I am your most exalted lord
Süleyman AteşBen sizin en yüce Rabbinizim! dedi
«فقال أنا ربكم الأعلى» لا رب فوقي.
Elmalılı Hamdi YazırAllah da onu tuttu, dünya ve ahiret azabıyla yakalayıverdi
Saheeh InternationalSo Allah seized him in exemplary punishment for the last and the first [transgression]
Süleyman AteşAllah da onu, sonun ve ilkin (ahiretin ve dünyanın) azabıyle cezalandırdı
(فأخذه الله) أهلكه بالغرق (نكال) عقوبة (الآخرة) أي هذه الكلمة (والأولى) أي قوله قبلها: "" ما علمت لكم من إله غيري "" وكان بينهما أربعون سنة.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz bunda, saygı duyacaklar için bir ibret vardır
Saheeh InternationalIndeed in that is a warning for whoever would fear [Allah]
Süleyman AteşŞüphesiz bunda (Allah'tan) korkacak kimse için ibret vardır
«إن في ذلك» المذكور «لعبرة لمن يخشى» الله تعالى.
Elmalılı Hamdi YazırYaratılışça siz mi daha çetinsiniz, yoksa gök mü? Onu Allah bina etti
Saheeh InternationalAre you a more difficult creation or is the heaven? Allah constructed it
Süleyman AteşYaratılışça siz mi daha çetinsiniz, yoksa gök mü? (Allah) onu yaptı
«أأنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفاً وتسهيلها وإدخال ألف بين المسهلة والأخرى وتركه، أي منكرو البعث «أشد خلقا أم السماء» أشد خلقا «بناها» بيان لكيفية خلقها.
Elmalılı Hamdi YazırTavanını yükseltti, onu bir düzene koydu
Saheeh InternationalHe raised its ceiling and proportioned it
Süleyman AteşKalınlığını (tavanını) yükseltti, onu düzenledi
«رفع سمكها» تفسير لكيفية البناء، أي جعل سمتها في جهة العلو رفيعا، وقيل سمكها سقفها «فسواها» جعلها مستوية بلا عيب.
Elmalılı Hamdi YazırGecesini kararttı, kuşluğunu çıkardı
Saheeh InternationalAnd He darkened its night and extracted its brightness
Süleyman AteşGecesini örtüp kararttı, kuşluğunu (güneşinin ışığını) açığa çıkardı
«وأغطش ليلها» أظلمه «وأخرج ضحاها» أبرز نور شمسها وأضيف إليها الليل لأنه ظلها والشمس لأنها سراجها.
Elmalılı Hamdi YazırBundan sonra da yeryüzünü döşedi
Saheeh InternationalAnd after that He spread the earth
Süleyman AteşBundan sonra da yeri yayıp yuvarlattı
«والأرض بعد ذلك دحاها» بسطها وكانت مخلوقة قبل السماء من غير دحو.
Elmalılı Hamdi YazırOndan suyunu ve otlağını çıkardı
Saheeh InternationalHe extracted from it its water and its pasture
Süleyman AteşOndan suyunu ve otlağını çıkardı
«أخرج» حال بإضمار قد أي مخرجا «منها ماءها» بتفجير عيونها «ومرعاها» ما ترعاه النعم من الشجر والعشب وما يأكله الناس من الأقوات والثمار، وإطلاق المرعى عليه استعارة.
Elmalılı Hamdi YazırDağlarını oturttu
Saheeh InternationalAnd the mountains He set firmly
Süleyman AteşDağları oturttu
«والجبال أرساها» أثبتها على وجه الأرض لتسكن.
Elmalılı Hamdi YazırSizin ve hayvanlarınızın geçimi için
Saheeh InternationalAs provision for you and your grazing livestock
Süleyman AteşSizin ve hayvanlarınızın geçimi için
«متاعا» مفعول له لمقدر، أي فعل ذلك متعة أو مصدر أي تمتيعا «لكم ولأنعامكم» جمع نعم وهي الإبل والبقر والغنم.
Elmalılı Hamdi YazırFakat o her şeyi bastıran büyük felaket geldiği vakit
Saheeh InternationalBut when there comes the greatest Overwhelming Calamity
Süleyman AteşHerşeyi bastıran o büyük felaket geldiği zaman
«فإذا جاءت الطامة الكبرى» النفخة الثانية.
Elmalılı Hamdi YazırO, insanın neyin peşinde koştuğunu anladığı gün
Saheeh InternationalThe Day when man will remember that for which he strove
Süleyman AteşO gün insan, neyin peşinde koşmuş olduğunu hatırlar
«يوم يتذكر الإنسان» بدل من إذا «ما سعى» في الدنيا من خير وشر.
Elmalılı Hamdi YazırGören kimseler için cehennem hortlatıldığı vakit
Saheeh InternationalAnd Hellfire will be exposed for [all] those who see
Süleyman AteşGören kimseler için cehennem ortaya çıkarılmıştır
«وبرزت» أظهرت «الجحيم» النار المحرقة «لمن يرى» لكل راءٍ وجواب إذا:
Elmalılı Hamdi YazırArtık her kim azgınlık etmiş
Saheeh InternationalSo as for he who transgressed
Süleyman AteşArtık kim azmışsa
«فأما من طغى» كفر.
Elmalılı Hamdi YazırVe dünya hayatını tercih etmişse
Saheeh InternationalAnd preferred the life of the world
Süleyman AteşVe şu yakın hayatı yeğlemişse
«وآثر الحياة الدنيا» باتباع الشهوات.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz onun varacağı yer cehennemdir
Saheeh InternationalThen indeed, Hellfire will be [his] refuge
Süleyman AteşOnun barınağı cehennemdir
«فإن الجحيم هي المأوى» مأواه.
Elmalılı Hamdi YazırKim de Rabbinin divanında durmaktan korkmuş, nefsini boş heveslerden menetmiş ise
Saheeh InternationalBut as for he who feared the position of his Lord and prevented the soul from [unlawful] inclination
Süleyman AteşAma kim Rabbinin divanında dur(up hesap ver)mekten korkmuş ve nefsi(ni) kötü heves(ler) den men'etmişse
«وأما من خاف مقام ربه» قيامه بين يديه «ونهى النفس» الأمارة «عن الهوى» المردي باتباع الشهوات.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz onun varacağı yer cennettir
Saheeh InternationalThen indeed, Paradise will be [his] refuge
Süleyman AteşOnun barınağı da cennettir
«فإن الجنة هي المأوى» وحاصل الجواب: فالعاصي في النار والمطيع في الجنة.
Elmalılı Hamdi YazırSana o kıyameti soruyorlar, ne zaman kopacak diye
Saheeh InternationalThey ask you, [O Muhammad], about the Hour: when is its arrival
Süleyman AteşSana sa'atden soruyorlar: Demir atması (gelip çatması) ne zaman diye
«يسَألونك» أي كفار مكة «عن الساعة أيان مرساها» متى وقوعها وقيامها.
Elmalılı Hamdi YazırSen nerde, onu anlatmak nerde
Saheeh InternationalIn what [position] are you that you should mention it
Süleyman AteşSen nerede, onun vaktini söylemek nerede
«فيم» في أي شيء «أنت من ذكراها» أي ليس عندك علمها حتى تذكرها.
Elmalılı Hamdi YazırOnun son ilmi Rabbine aittir
Saheeh InternationalTo your Lord is its finality
Süleyman AteşOnun bilgisi Rabbine aittir
«إلى ربك منتهاها» منتهى علمها لا يعلمه غيره.
Elmalılı Hamdi YazırSen ancak ondan korkacak olanları uyarıcısın
Saheeh InternationalYou are only a warner for those who fear it
Süleyman AteşSen ancak, ondan korkacak olanları uyarıcısın
«إنما أنت منذر» إنما ينفع إنذارك «من يخشاها» يخافها.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar o kıyameti görecekleri gün sanki dünyada bir akşam veya kuşluğundan başka durmamışa dönecekler
Saheeh InternationalIt will be, on the Day they see it, as though they had not remained [in the world] except for an afternoon or a morning thereof
Süleyman AteşOnlar onu gördükleri zaman sanki (dünyada) bir akşam veya onun kuşluk vaktinden fazla kalmamış gibi olurlar
«كأنهم يوم يرونها لم يلبثوا» في قبورهم «إلا عشية أو ضحاها» عشية يوم أو بكرته وصح إضافة الضحى إلى العشية لما بينهما من الملابسة إذ هما طرفا النهار، وحسن الإضافة وقوع الكلمة فاصلة.