79. An-Naazi'aat سُورَةُ النَّازِعَاتِ
Süleyman AteşAndolsun söküp çıkaranlara
Saheeh InternationalBy those [angels] who extract with violence
Ali BulaçTa en derinden acıyla sökerek çıkaranlara andolsun
«والنازعات» الملائكة تنزع أرواح الكفار «غرقا» نزعا بشدة.
Süleyman AteşHemen çekip alanlara
Saheeh InternationalAnd [by] those who remove with ease
Ali BulaçYumuşacık çekip alanlara
«والناشطات نشطا» الملائكة تنشط أرواح المؤمنين، أي تسلها برفق.
Süleyman AteşYüzüp gidenlere
Saheeh InternationalAnd [by] those who glide [as if] swimming
Ali BulaçYüzdükçe yüzerek gidenlere
«والسابحات سبحا» الملائكة تسبح من السماء بأمره تعالى، أي تنزل.
Süleyman AteşYarışıp, geçenlere
Saheeh InternationalAnd those who race each other in a race
Ali BulaçÖncü olarak yarışıp geçenlere
«فالسابقات سبقا» الملائكة تسبق بأرواح المؤمنين إلى الجنة.
Süleyman AteşDerken işi düzenleyenlere
Saheeh InternationalAnd those who arrange [each] matter
Ali BulaçDerken işi bir düzen içinde evirip çevirenlere
«فالمدبرات أمرا» الملائكة تدبر أمر الدنيا، أي تنزل بتدبيره، وجواب هذه الأقسام محذوف، أي لتبعثنَّ يا كفار مكة وهو عامل في.
Süleyman AteşO gün o gürültü sarsar
Saheeh InternationalOn the Day the blast [of the Horn] will convulse [creation]
Ali BulaçO sarsıntının sarsacağı gün
«يوم ترجف الراجفة» النفخة الأولى بها يرجف كل شيء، أي يتزلزل فوصفت بما يحدث منها.
Süleyman AteşArdından başka bir gürültü gelir
Saheeh InternationalThere will follow it the subsequent [one]
Ali BulaçArkasından onu diğer bir sarsıntı izleyecek
«تتبعها الرادفة» النفخة الثانية وبينهما أربعون سنة، والجملة حال من الراجفة، فاليوم واسع للنفختين وغيرهما فصح ظرفيته للبعث الواقع عقب الثانية.
Süleyman AteşO gün bazı yürekler çarpar
Saheeh InternationalHearts, that Day, will tremble
Ali BulaçO gün yürekler (dehşet içinde) hoplayacak
«قلوب يومئذٍ واجفة» خائفة قلقة.
Süleyman AteşGözleri (korkudan) aşağı kayar
Saheeh InternationalTheir eyes humbled
Ali BulaçGözler zillet içinde düşecek
«أبصارها خاشعة» ذليلة لهول ما ترى.
Süleyman AteşDiyorlar ki: "Biz yine eski halimize döndürülecek miyiz
Saheeh InternationalThey are [presently] saying, "Will we indeed be returned to [our] former state [of life]
Ali BulaçDerler ki: "Biz çukurda iken, gerçekten biz mi yeniden (diriltilip) döndürüleceğiz
«يقولون» أي أرباب القلوب والأبصار استهزاء وإنكارا للبعث «أئنا» بتحقيق الهمزتين وتسهيل الثانية وإدخال الف بينهما على الوجهين في الموضعين «لمردودون في الحافرة» أي أنرد بعد الموت إلى الحياة، والحافرة: اسم لأول الأمر، ومنه رجع فلان في حافرته: إذا رجع من حيث جاء.
Süleyman AteşBiz çürümüş kemikler olduktan sonra ha
Saheeh InternationalEven if we should be decayed bones
Ali BulaçBiz çürüyüp dağılmış kemikler olduğumuz zaman mı
«أئذا كنا عظاما نخرة» وفي قراءة ناخرة بالية متفتتة نحيا.
Süleyman AteşÖyle ise bu, ziyanlı bir dönüştür! dediler
Saheeh InternationalThey say, "That, then, would be a losing return
Ali BulaçDerler ki: "Şu durumda, zararına bir dönüştür bu
«قالوا تلك» أي رجعتنا إلى الحياة «إذا» إن صحت «كرة» رجعة «خاسرة» ذات خسران قال تعالى:
Süleyman AteşO (olay zor değil) bir tek haykırış(a bakmakta)dır
Saheeh InternationalIndeed, it will be but one shout
Ali BulaçOysa bu, yalnızca tek bir haykırıştır
«فإنما هي» أي الرادفة التي يعقبها البعث «زجرة» نفخة «واحدة» فإذا نفخت.
Süleyman AteşHemen onlar uyanıklık alanındadırlar
Saheeh InternationalAnd suddenly they will be [alert] upon the earth's surface
Ali BulaçBir de bakarsın ki, onlar, yerin üstündedirler
«فإذا هم» أي كل الخلائق «بالساهرة» بوجه الأرض أحياءً بعدما كانوا ببطنها أمواتا.
Süleyman AteşMusa'nın haberi sana geldi mi
Saheeh InternationalHas there reached you the story of Moses
Ali BulaçMusa'nın haberi sana geldi mi
«هل أتاك» يا محمد «حديث موسى» عامل في.
Süleyman AteşHani Rabbi ona Kutsal Vadi'de, "Tuva"'da ünlemişti
Saheeh InternationalWhen his Lord called to him in the sacred valley of Tuwa
Ali BulaçHani Rabbi ona, kutsal vadi Tuva'da seslenmişti
«إذ ناداه ربه بالوادِ المقدس طوىً» اسم الوادي بالتنوين وتركه، فقال:
Süleyman AteşFir'avn'a git, çünkü o azdı
Saheeh InternationalGo to Pharaoh. Indeed, he has transgressed
Ali BulaçFiravun'a git; çünkü o, azdı
«اذهب إلى فرعون إنه طغى» تجاوز الحد في الكفر.
Süleyman AteşDe ki: Arınmağa gönlün var mı
Saheeh InternationalAnd say to him, 'Would you [be willing to] purify yourself
Ali BulaçOna de ki: “Temizlenmek ister misin
«فقل هل لك» أدعوك «إلى أن تزكى» وفي قراءة بتشديد الزاي بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تتطهر من الشرك بأن تشهد أن لا إله إلا الله.
Süleyman AteşSeni Rabbin(in yolun)a ileteyim de O'ndan korkasın
Saheeh InternationalAnd let me guide you to your Lord so you would fear [Him]
Ali BulaçSeni Rabbine yönelteyim, böylece (O'ndan) korkmuş olursun
«وأهديك إلى ربك» أدلك على معرفته ببرهان «فتخشى» فتخافه.
Süleyman AteşOna büyük mu'cizeyi gösterdi
Saheeh InternationalAnd he showed him the greatest sign
Ali Bulaç(Musa) Ona büyük mucizeyi gösterdi
«فأراه الآية الكبرى» من آياته السبع وهي اليد أو العصا.
Süleyman AteşFakat o yalanladı, karşı geldi
Saheeh InternationalBut Pharaoh denied and disobeyed
Ali BulaçFakat o, yalanladı ve isyan etti
«فكذب» فرعون موسى «وعصى» الله تعالى.
Süleyman AteşSonra sırtını döndü; (Musa'nın getirdiklerini iptal etmek için) çalışmağa koyuldu
Saheeh InternationalThen he turned his back, striving
Ali BulaçSonra (karşı yönde) çaba harcayıp sırtını döndü
«ثم أدبر» عن الإيمان «يسعى» في الأرض بالفساد.
Süleyman Ateş(Adamlarını) Topladı, (onlara) bağırdı
Saheeh InternationalAnd he gathered [his people] and called out
Ali BulaçSonunda (yardımcı güçlerini) topladı, seslendi
«فحشر» جمع السحرة وجنده «فنادى».
Süleyman AteşBen sizin en yüce Rabbinizim! dedi
Saheeh InternationalAnd said, "I am your most exalted lord
Ali BulaçDedi ki: "Sizin en yüce Rabbiniz benim
«فقال أنا ربكم الأعلى» لا رب فوقي.
Süleyman AteşAllah da onu, sonun ve ilkin (ahiretin ve dünyanın) azabıyle cezalandırdı
Saheeh InternationalSo Allah seized him in exemplary punishment for the last and the first [transgression]
Ali BulaçBöylelikle Allah onu, ahiret ve dünya azabıyla yakaladı
(فأخذه الله) أهلكه بالغرق (نكال) عقوبة (الآخرة) أي هذه الكلمة (والأولى) أي قوله قبلها: "" ما علمت لكم من إله غيري "" وكان بينهما أربعون سنة.
Süleyman AteşŞüphesiz bunda (Allah'tan) korkacak kimse için ibret vardır
Saheeh InternationalIndeed in that is a warning for whoever would fear [Allah]
Ali BulaçGerçekten bunda 'içi titreyerek korkacak' kimse için elbette bir ibret (ders) vardır
«إن في ذلك» المذكور «لعبرة لمن يخشى» الله تعالى.
Süleyman AteşYaratılışça siz mi daha çetinsiniz, yoksa gök mü? (Allah) onu yaptı
Saheeh InternationalAre you a more difficult creation or is the heaven? Allah constructed it
Ali BulaçYaratmak bakımından siz mi daha güçsünüz yoksa gök mü? (Allah) Onu bina etti
«أأنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفاً وتسهيلها وإدخال ألف بين المسهلة والأخرى وتركه، أي منكرو البعث «أشد خلقا أم السماء» أشد خلقا «بناها» بيان لكيفية خلقها.
Süleyman AteşKalınlığını (tavanını) yükseltti, onu düzenledi
Saheeh InternationalHe raised its ceiling and proportioned it
Ali BulaçBoyunu yükseltti, ona belli bir düzen verdi
«رفع سمكها» تفسير لكيفية البناء، أي جعل سمتها في جهة العلو رفيعا، وقيل سمكها سقفها «فسواها» جعلها مستوية بلا عيب.
Süleyman AteşGecesini örtüp kararttı, kuşluğunu (güneşinin ışığını) açığa çıkardı
Saheeh InternationalAnd He darkened its night and extracted its brightness
Ali BulaçGecesini kararttı, kuşluğunu açığa-çıkardı
«وأغطش ليلها» أظلمه «وأخرج ضحاها» أبرز نور شمسها وأضيف إليها الليل لأنه ظلها والشمس لأنها سراجها.
Süleyman AteşBundan sonra da yeri yayıp yuvarlattı
Saheeh InternationalAnd after that He spread the earth
Ali BulaçBundan sonra yeryüzünü serip döşedi
«والأرض بعد ذلك دحاها» بسطها وكانت مخلوقة قبل السماء من غير دحو.
Süleyman AteşOndan suyunu ve otlağını çıkardı
Saheeh InternationalHe extracted from it its water and its pasture
Ali BulaçOndan da suyunu ve otlağını çıkardı
«أخرج» حال بإضمار قد أي مخرجا «منها ماءها» بتفجير عيونها «ومرعاها» ما ترعاه النعم من الشجر والعشب وما يأكله الناس من الأقوات والثمار، وإطلاق المرعى عليه استعارة.
Süleyman AteşDağları oturttu
Saheeh InternationalAnd the mountains He set firmly
Ali BulaçDağlarını dikip-oturttu
«والجبال أرساها» أثبتها على وجه الأرض لتسكن.
Süleyman AteşSizin ve hayvanlarınızın geçimi için
Saheeh InternationalAs provision for you and your grazing livestock
Ali BulaçSize ve hayvanlarınıza bir yarar (meta) olmak üzere
«متاعا» مفعول له لمقدر، أي فعل ذلك متعة أو مصدر أي تمتيعا «لكم ولأنعامكم» جمع نعم وهي الإبل والبقر والغنم.
Süleyman AteşHerşeyi bastıran o büyük felaket geldiği zaman
Saheeh InternationalBut when there comes the greatest Overwhelming Calamity
Ali BulaçAncak o, 'herşeyi batırıp gömen büyük-felaket’ (kıyamet) geldiği zaman
«فإذا جاءت الطامة الكبرى» النفخة الثانية.
Süleyman AteşO gün insan, neyin peşinde koşmuş olduğunu hatırlar
Saheeh InternationalThe Day when man will remember that for which he strove
Ali BulaçO gün, insan, neye çaba harcadığını düşünüp-anlar
«يوم يتذكر الإنسان» بدل من إذا «ما سعى» في الدنيا من خير وشر.
Süleyman AteşGören kimseler için cehennem ortaya çıkarılmıştır
Saheeh InternationalAnd Hellfire will be exposed for [all] those who see
Ali BulaçGörebilenler için cehennem de sergilenmiştir
«وبرزت» أظهرت «الجحيم» النار المحرقة «لمن يرى» لكل راءٍ وجواب إذا:
Süleyman AteşArtık kim azmışsa
Saheeh InternationalSo as for he who transgressed
Ali BulaçArtık kim taşkınlık edip-azarsa
«فأما من طغى» كفر.
Süleyman AteşVe şu yakın hayatı yeğlemişse
Saheeh InternationalAnd preferred the life of the world
Ali BulaçVe dünya hayatını seçerse
«وآثر الحياة الدنيا» باتباع الشهوات.
Süleyman AteşOnun barınağı cehennemdir
Saheeh InternationalThen indeed, Hellfire will be [his] refuge
Ali BulaçŞüphesiz cehennem, (onun için) bir barınma yeridir
«فإن الجحيم هي المأوى» مأواه.
Süleyman AteşAma kim Rabbinin divanında dur(up hesap ver)mekten korkmuş ve nefsi(ni) kötü heves(ler) den men'etmişse
Saheeh InternationalBut as for he who feared the position of his Lord and prevented the soul from [unlawful] inclination
Ali BulaçKim Rabbinin makamından korkar ve nefsi heva (istek ve tutkular) dan sakındırırsa
«وأما من خاف مقام ربه» قيامه بين يديه «ونهى النفس» الأمارة «عن الهوى» المردي باتباع الشهوات.
Süleyman AteşOnun barınağı da cennettir
Saheeh InternationalThen indeed, Paradise will be [his] refuge
Ali BulaçArtık şüphesiz cennet, (onun için) bir barınma yeridir
«فإن الجنة هي المأوى» وحاصل الجواب: فالعاصي في النار والمطيع في الجنة.
Süleyman AteşSana sa'atden soruyorlar: Demir atması (gelip çatması) ne zaman diye
Saheeh InternationalThey ask you, [O Muhammad], about the Hour: when is its arrival
Ali BulaçO ne zaman demir atacak?" diye, sana kıyamet-saatini soruyorlar
«يسَألونك» أي كفار مكة «عن الساعة أيان مرساها» متى وقوعها وقيامها.
Süleyman AteşSen nerede, onun vaktini söylemek nerede
Saheeh InternationalIn what [position] are you that you should mention it
Ali BulaçOnunla ilgili bilgi vermekten yana, sende ne var ki…
«فيم» في أي شيء «أنت من ذكراها» أي ليس عندك علمها حتى تذكرها.
Süleyman AteşOnun bilgisi Rabbine aittir
Saheeh InternationalTo your Lord is its finality
Ali BulaçEn sonunda o (ve onunla ilgili bilgi), Rabbine aittir
«إلى ربك منتهاها» منتهى علمها لا يعلمه غيره.
Süleyman AteşSen ancak, ondan korkacak olanları uyarıcısın
Saheeh InternationalYou are only a warner for those who fear it
Ali BulaçSen, yalnızca ondan 'içi titreyerek korkanlar' için bir uyarıcısın
«إنما أنت منذر» إنما ينفع إنذارك «من يخشاها» يخافها.
Süleyman AteşOnlar onu gördükleri zaman sanki (dünyada) bir akşam veya onun kuşluk vaktinden fazla kalmamış gibi olurlar
Saheeh InternationalIt will be, on the Day they see it, as though they had not remained [in the world] except for an afternoon or a morning thereof
Ali BulaçOnu gördükleri gün, sanki, bir akşam veya bir kuşluk-vaktinden başkasını yaşamamış gibidirler
«كأنهم يوم يرونها لم يلبثوا» في قبورهم «إلا عشية أو ضحاها» عشية يوم أو بكرته وصح إضافة الضحى إلى العشية لما بينهما من الملابسة إذ هما طرفا النهار، وحسن الإضافة وقوع الكلمة فاصلة.