79. An-Naazi'aat سُورَةُ النَّازِعَاتِ
Süleyman AteşAndolsun söküp çıkaranlara
Ali BulaçTa en derinden acıyla sökerek çıkaranlara andolsun
Yusuf AliBy the (angels) who tear out (the souls of the wicked) with violence
«والنازعات» الملائكة تنزع أرواح الكفار «غرقا» نزعا بشدة.
Süleyman AteşHemen çekip alanlara
Ali BulaçYumuşacık çekip alanlara
Yusuf AliBy those who gently draw out (the souls of the blessed)
«والناشطات نشطا» الملائكة تنشط أرواح المؤمنين، أي تسلها برفق.
Süleyman AteşYüzüp gidenlere
Ali BulaçYüzdükçe yüzerek gidenlere
Yusuf AliAnd by those who glide along (on errands of mercy)
«والسابحات سبحا» الملائكة تسبح من السماء بأمره تعالى، أي تنزل.
Süleyman AteşYarışıp, geçenlere
Ali BulaçÖncü olarak yarışıp geçenlere
Yusuf AliThen press forward as in a race
«فالسابقات سبقا» الملائكة تسبق بأرواح المؤمنين إلى الجنة.
Süleyman AteşDerken işi düzenleyenlere
Ali BulaçDerken işi bir düzen içinde evirip çevirenlere
Yusuf AliThen arrange to do (the Commands of their Lord)
«فالمدبرات أمرا» الملائكة تدبر أمر الدنيا، أي تنزل بتدبيره، وجواب هذه الأقسام محذوف، أي لتبعثنَّ يا كفار مكة وهو عامل في.
Süleyman AteşO gün o gürültü sarsar
Ali BulaçO sarsıntının sarsacağı gün
Yusuf AliOne Day everything that can be in commotion will be in violent commotion
«يوم ترجف الراجفة» النفخة الأولى بها يرجف كل شيء، أي يتزلزل فوصفت بما يحدث منها.
Süleyman AteşArdından başka bir gürültü gelir
Ali BulaçArkasından onu diğer bir sarsıntı izleyecek
Yusuf AliFollowed by oft-repeated (commotions)
«تتبعها الرادفة» النفخة الثانية وبينهما أربعون سنة، والجملة حال من الراجفة، فاليوم واسع للنفختين وغيرهما فصح ظرفيته للبعث الواقع عقب الثانية.
Süleyman AteşO gün bazı yürekler çarpar
Ali BulaçO gün yürekler (dehşet içinde) hoplayacak
Yusuf AliHearts that Day will be in agitation
«قلوب يومئذٍ واجفة» خائفة قلقة.
Süleyman AteşGözleri (korkudan) aşağı kayar
Ali BulaçGözler zillet içinde düşecek
Yusuf AliCast down will be (their owners') eyes
«أبصارها خاشعة» ذليلة لهول ما ترى.
Süleyman AteşDiyorlar ki: "Biz yine eski halimize döndürülecek miyiz
Ali BulaçDerler ki: "Biz çukurda iken, gerçekten biz mi yeniden (diriltilip) döndürüleceğiz
Yusuf AliThey say (now): "What! shall we indeed be returned to (our) former state
«يقولون» أي أرباب القلوب والأبصار استهزاء وإنكارا للبعث «أئنا» بتحقيق الهمزتين وتسهيل الثانية وإدخال الف بينهما على الوجهين في الموضعين «لمردودون في الحافرة» أي أنرد بعد الموت إلى الحياة، والحافرة: اسم لأول الأمر، ومنه رجع فلان في حافرته: إذا رجع من حيث جاء.
Süleyman AteşBiz çürümüş kemikler olduktan sonra ha
Ali BulaçBiz çürüyüp dağılmış kemikler olduğumuz zaman mı
Yusuf AliWhat! - when we shall have become rotten bones
«أئذا كنا عظاما نخرة» وفي قراءة ناخرة بالية متفتتة نحيا.
Süleyman AteşÖyle ise bu, ziyanlı bir dönüştür! dediler
Ali BulaçDerler ki: "Şu durumda, zararına bir dönüştür bu
Yusuf AliThey say: "It would, in that case, be a return with loss
«قالوا تلك» أي رجعتنا إلى الحياة «إذا» إن صحت «كرة» رجعة «خاسرة» ذات خسران قال تعالى:
Süleyman AteşO (olay zor değil) bir tek haykırış(a bakmakta)dır
Ali BulaçOysa bu, yalnızca tek bir haykırıştır
Yusuf AliBut verily, it will be but a single (Compelling) Cry
«فإنما هي» أي الرادفة التي يعقبها البعث «زجرة» نفخة «واحدة» فإذا نفخت.
Süleyman AteşHemen onlar uyanıklık alanındadırlar
Ali BulaçBir de bakarsın ki, onlar, yerin üstündedirler
Yusuf AliWhen, behold, they will be in the (full) awakening (to Judgment)
«فإذا هم» أي كل الخلائق «بالساهرة» بوجه الأرض أحياءً بعدما كانوا ببطنها أمواتا.
Süleyman AteşMusa'nın haberi sana geldi mi
Ali BulaçMusa'nın haberi sana geldi mi
Yusuf AliHas the story of Moses reached thee
«هل أتاك» يا محمد «حديث موسى» عامل في.
Süleyman AteşHani Rabbi ona Kutsal Vadi'de, "Tuva"'da ünlemişti
Ali BulaçHani Rabbi ona, kutsal vadi Tuva'da seslenmişti
Yusuf AliBehold, thy Lord did call to him in the sacred valley of Tuwa
«إذ ناداه ربه بالوادِ المقدس طوىً» اسم الوادي بالتنوين وتركه، فقال:
Süleyman AteşFir'avn'a git, çünkü o azdı
Ali BulaçFiravun'a git; çünkü o, azdı
Yusuf AliGo thou to Pharaoh for he has indeed transgressed all bounds
«اذهب إلى فرعون إنه طغى» تجاوز الحد في الكفر.
Süleyman AteşDe ki: Arınmağa gönlün var mı
Ali BulaçOna de ki: “Temizlenmek ister misin
Yusuf AliAnd say to him, 'Wouldst thou that thou shouldst be purified (from sin)
«فقل هل لك» أدعوك «إلى أن تزكى» وفي قراءة بتشديد الزاي بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تتطهر من الشرك بأن تشهد أن لا إله إلا الله.
Süleyman AteşSeni Rabbin(in yolun)a ileteyim de O'ndan korkasın
Ali BulaçSeni Rabbine yönelteyim, böylece (O'ndan) korkmuş olursun
Yusuf AliAnd that I guide thee to thy Lord, so thou shouldst fear Him
«وأهديك إلى ربك» أدلك على معرفته ببرهان «فتخشى» فتخافه.
Süleyman AteşOna büyük mu'cizeyi gösterdi
Ali Bulaç(Musa) Ona büyük mucizeyi gösterdi
Yusuf AliThen did (Moses) show him the Great Sign
«فأراه الآية الكبرى» من آياته السبع وهي اليد أو العصا.
Süleyman AteşFakat o yalanladı, karşı geldi
Ali BulaçFakat o, yalanladı ve isyan etti
Yusuf AliBut (Pharaoh) rejected it and disobeyed (guidance)
«فكذب» فرعون موسى «وعصى» الله تعالى.
Süleyman AteşSonra sırtını döndü; (Musa'nın getirdiklerini iptal etmek için) çalışmağa koyuldu
Ali BulaçSonra (karşı yönde) çaba harcayıp sırtını döndü
Yusuf AliFurther, he turned his back, striving hard (against God)
«ثم أدبر» عن الإيمان «يسعى» في الأرض بالفساد.
Süleyman Ateş(Adamlarını) Topladı, (onlara) bağırdı
Ali BulaçSonunda (yardımcı güçlerini) topladı, seslendi
Yusuf AliThen he collected (his men) and made a proclamation
«فحشر» جمع السحرة وجنده «فنادى».
Süleyman AteşBen sizin en yüce Rabbinizim! dedi
Ali BulaçDedi ki: "Sizin en yüce Rabbiniz benim
Yusuf AliSaying, "I am your Lord, Most High
«فقال أنا ربكم الأعلى» لا رب فوقي.
Süleyman AteşAllah da onu, sonun ve ilkin (ahiretin ve dünyanın) azabıyle cezalandırdı
Ali BulaçBöylelikle Allah onu, ahiret ve dünya azabıyla yakaladı
Yusuf AliBut God did punish him, (and made an) example of him, - in the Hereafter, as in this life
(فأخذه الله) أهلكه بالغرق (نكال) عقوبة (الآخرة) أي هذه الكلمة (والأولى) أي قوله قبلها: "" ما علمت لكم من إله غيري "" وكان بينهما أربعون سنة.
Süleyman AteşŞüphesiz bunda (Allah'tan) korkacak kimse için ibret vardır
Ali BulaçGerçekten bunda 'içi titreyerek korkacak' kimse için elbette bir ibret (ders) vardır
Yusuf AliVerily in this is an instructive warning for whosoever feareth (God)
«إن في ذلك» المذكور «لعبرة لمن يخشى» الله تعالى.
Süleyman AteşYaratılışça siz mi daha çetinsiniz, yoksa gök mü? (Allah) onu yaptı
Ali BulaçYaratmak bakımından siz mi daha güçsünüz yoksa gök mü? (Allah) Onu bina etti
Yusuf AliWhat! Are ye the more difficult to create or the heaven (above)? (God) hath constructed it
«أأنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفاً وتسهيلها وإدخال ألف بين المسهلة والأخرى وتركه، أي منكرو البعث «أشد خلقا أم السماء» أشد خلقا «بناها» بيان لكيفية خلقها.
Süleyman AteşKalınlığını (tavanını) yükseltti, onu düzenledi
Ali BulaçBoyunu yükseltti, ona belli bir düzen verdi
Yusuf AliOn high hath He raised its canopy, and He hath given it order and perfection
«رفع سمكها» تفسير لكيفية البناء، أي جعل سمتها في جهة العلو رفيعا، وقيل سمكها سقفها «فسواها» جعلها مستوية بلا عيب.
Süleyman AteşGecesini örtüp kararttı, kuşluğunu (güneşinin ışığını) açığa çıkardı
Ali BulaçGecesini kararttı, kuşluğunu açığa-çıkardı
Yusuf AliIts night doth He endow with darkness, and its splendour doth He bring out (with light)
«وأغطش ليلها» أظلمه «وأخرج ضحاها» أبرز نور شمسها وأضيف إليها الليل لأنه ظلها والشمس لأنها سراجها.
Süleyman AteşBundan sonra da yeri yayıp yuvarlattı
Ali BulaçBundan sonra yeryüzünü serip döşedi
Yusuf AliAnd the earth, moreover, hath He extended (to a wide expanse)
«والأرض بعد ذلك دحاها» بسطها وكانت مخلوقة قبل السماء من غير دحو.
Süleyman AteşOndan suyunu ve otlağını çıkardı
Ali BulaçOndan da suyunu ve otlağını çıkardı
Yusuf AliHe draweth out therefrom its moisture and its pasture
«أخرج» حال بإضمار قد أي مخرجا «منها ماءها» بتفجير عيونها «ومرعاها» ما ترعاه النعم من الشجر والعشب وما يأكله الناس من الأقوات والثمار، وإطلاق المرعى عليه استعارة.
Süleyman AteşDağları oturttu
Ali BulaçDağlarını dikip-oturttu
Yusuf AliAnd the mountains hath He firmly fixed
«والجبال أرساها» أثبتها على وجه الأرض لتسكن.
Süleyman AteşSizin ve hayvanlarınızın geçimi için
Ali BulaçSize ve hayvanlarınıza bir yarar (meta) olmak üzere
Yusuf AliFor use and convenience to you and your cattle
«متاعا» مفعول له لمقدر، أي فعل ذلك متعة أو مصدر أي تمتيعا «لكم ولأنعامكم» جمع نعم وهي الإبل والبقر والغنم.
Süleyman AteşHerşeyi bastıran o büyük felaket geldiği zaman
Ali BulaçAncak o, 'herşeyi batırıp gömen büyük-felaket’ (kıyamet) geldiği zaman
Yusuf AliTherefore, when there comes the great, overwhelming (Event)
«فإذا جاءت الطامة الكبرى» النفخة الثانية.
Süleyman AteşO gün insan, neyin peşinde koşmuş olduğunu hatırlar
Ali BulaçO gün, insan, neye çaba harcadığını düşünüp-anlar
Yusuf AliThe Day when man shall remember (all) that he strove for
«يوم يتذكر الإنسان» بدل من إذا «ما سعى» في الدنيا من خير وشر.
Süleyman AteşGören kimseler için cehennem ortaya çıkarılmıştır
Ali BulaçGörebilenler için cehennem de sergilenmiştir
Yusuf AliAnd Hell-Fire shall be placed in full view for (all) to see
«وبرزت» أظهرت «الجحيم» النار المحرقة «لمن يرى» لكل راءٍ وجواب إذا:
Süleyman AteşArtık kim azmışsa
Ali BulaçArtık kim taşkınlık edip-azarsa
Yusuf AliThen, for such as had transgressed all bounds
«فأما من طغى» كفر.
Süleyman AteşVe şu yakın hayatı yeğlemişse
Ali BulaçVe dünya hayatını seçerse
Yusuf AliAnd had preferred the life of this world
«وآثر الحياة الدنيا» باتباع الشهوات.
Süleyman AteşOnun barınağı cehennemdir
Ali BulaçŞüphesiz cehennem, (onun için) bir barınma yeridir
Yusuf AliThe Abode will be Hell-Fire
«فإن الجحيم هي المأوى» مأواه.
Süleyman AteşAma kim Rabbinin divanında dur(up hesap ver)mekten korkmuş ve nefsi(ni) kötü heves(ler) den men'etmişse
Ali BulaçKim Rabbinin makamından korkar ve nefsi heva (istek ve tutkular) dan sakındırırsa
Yusuf AliAnd for such as had entertained the fear of standing before their Lord's (tribunal) and had restrained (their) soul from lower desires
«وأما من خاف مقام ربه» قيامه بين يديه «ونهى النفس» الأمارة «عن الهوى» المردي باتباع الشهوات.
Süleyman AteşOnun barınağı da cennettir
Ali BulaçArtık şüphesiz cennet, (onun için) bir barınma yeridir
Yusuf AliTheir abode will be the Garden
«فإن الجنة هي المأوى» وحاصل الجواب: فالعاصي في النار والمطيع في الجنة.
Süleyman AteşSana sa'atden soruyorlar: Demir atması (gelip çatması) ne zaman diye
Ali BulaçO ne zaman demir atacak?" diye, sana kıyamet-saatini soruyorlar
Yusuf AliThey ask thee about the Hour,-'When will be its appointed time
«يسَألونك» أي كفار مكة «عن الساعة أيان مرساها» متى وقوعها وقيامها.
Süleyman AteşSen nerede, onun vaktini söylemek nerede
Ali BulaçOnunla ilgili bilgi vermekten yana, sende ne var ki…
Yusuf AliWherein art thou (concerned) with the declaration thereof
«فيم» في أي شيء «أنت من ذكراها» أي ليس عندك علمها حتى تذكرها.
Süleyman AteşOnun bilgisi Rabbine aittir
Ali BulaçEn sonunda o (ve onunla ilgili bilgi), Rabbine aittir
Yusuf AliWith thy Lord in the Limit fixed therefor
«إلى ربك منتهاها» منتهى علمها لا يعلمه غيره.
Süleyman AteşSen ancak, ondan korkacak olanları uyarıcısın
Ali BulaçSen, yalnızca ondan 'içi titreyerek korkanlar' için bir uyarıcısın
Yusuf AliThou art but a Warner for such as fear it
«إنما أنت منذر» إنما ينفع إنذارك «من يخشاها» يخافها.
Süleyman AteşOnlar onu gördükleri zaman sanki (dünyada) bir akşam veya onun kuşluk vaktinden fazla kalmamış gibi olurlar
Ali BulaçOnu gördükleri gün, sanki, bir akşam veya bir kuşluk-vaktinden başkasını yaşamamış gibidirler
Yusuf AliThe Day they see it, (It will be) as if they had tarried but a single evening, or (at most till) the following morn
«كأنهم يوم يرونها لم يلبثوا» في قبورهم «إلا عشية أو ضحاها» عشية يوم أو بكرته وصح إضافة الضحى إلى العشية لما بينهما من الملابسة إذ هما طرفا النهار، وحسن الإضافة وقوع الكلمة فاصلة.