مثنوی معنوی › دفتر دوم › بخش ۵۷ - حمله بردن سگ بر کور گدا

یک سگی در کوی بر کور گدا — حمله می‌آورد چون شیر وغا

سگ کند آهنگ درویشان بخشم — در کشد مه خاک درویشان بچشم

کور عاجز شد ز بانگ و بیم سگ — اندر آمد کور در تعظیم سگ

کای امیر صید و ای شیر شکار — دست دست تست دست از من بدار

کز ضرورت دم خر را آن حکیم — کرد تعظیم و لقب دادش کریم

گفت او هم از ضرورت کای اسد — از چو من لاغر شکارت چه رسد

گور می‌گیرند یارانت به دشت — کور می‌گیری تو در کوچه بگشت

گور می‌جویند یارانت بصید — کور می‌جویی تو در کوچه بکید

آن سگ عالم شکار گور کرد — وین سگ بی‌مایه قصد کور کرد

علم چون آموخت سگ رست از ضلال — می‌کند در بیشه‌ها صید حلال

سگ چو عالم گشت شد چالاک زحف — سگ چو عارف گشت شد اصحاب کهف

سگ شناسا شد که میر صید کیست — ای خدا آن نور اشناسنده چیست

کور نشناسد نه از بی چشمی است — بلک این زانست کز جهلست مست

نیست خود بی‌چشم‌تر کور از زمین — این زمین از فضل حق شد خصم بین

نور موسی دید و موسی را نواخت — خسف قارون کرد و قارون را شناخت

رجف کرد اندر هلاک هر دعی — فهم کرد از حق که یاارض ابلعی

خاک و آب و باد و نار با شرر — بی‌خبر با ما و با حق با خبر

ما بعکس آن ز غیر حق خبیر — بی‌خبر از حق و از چندین نذیر

لاجرم اشفقن منها جمله‌شان — کند شد ز آمیز حیوان حمله‌شان

گفت بیزاریم جمله زین حیات — کو بود با خلق حی با حق موات

چون بماند از خلق گردد او یتیم — انس حق را قلب می‌باید سلیم

چون ز کوری دزد دزدد کاله‌ای — می‌کند آن کور عمیا ناله‌ای

تا نگوید دزد او را کان منم — کز تو دزدیدم که دزد پر فنم

کی شناسد کور دزد خویش را — چون ندارد نور چشم و آن ضیا

چون بگوید هم بگیر او را تو سخت — تا بگوید او علامتهای رخت

پس جهاد اکبر آمد عصر دزد — تا بگوید که چه برد آن زن بمزد

اولا دزدید کحل دیده‌ات — چون ستانی باز یابی تبصرت

کالهٔ حکمت که گم کردهٔ دلست — پیش اهل دل یقین آن حاصلست

کوردل با جان و با سمع و بصر — می‌نداند دزد شیطان را ز اثر

ز اهل دل جو از جماد آن را مجو — که جماد آمد خلایق پیش او

مشورت جوینده آمد نزد او — کای اب کودک شده رازی بگو

گفت رو زین حلقه کین در باز نیست — باز گرد امروز روز راز نیست

گر مکان را ره بدی در لامکان — همچو شیخان بودمی من بر دکان