مثنوی معنوی › دفتر دوم › بخش ۷۶ - فوت شدن دزد به آواز دادن آن شخص صاحب‌خانه را که نزدیک آمده بود که دزد را دریابد و بگیرد

این بدان ماند که شخصی دزد دید — در وثاق اندر پی او می‌دوید

تا دو سه میدان دوید اندر پیش — تا در افکند آن تعب اندر خویش

اندر آن حمله که نزدیک آمدش — تا بدو اندر جهد در یابدش

دزد دیگر بانگ کردش که بیا — تا ببینی این علامات بلا

زود باش و باز گرد ای مرد کار — تا ببینی حال اینجا زار زار

گفت باشد کان طرف دزدی بود — گر نگردم زود این بر من رود

در زن و فرزند من دستی زند — بستن این دزد سودم کی کند

این مسلمان از کرم می‌خواندم — گر نگردم زود پیش آید ندم

بر امید شفقت آن نیکخواه — دزد را بگذاشت باز آمد به راه

گفت ای یار نکو احوال چیست — این فغان و بانگ تو از دست کیست

گفت اینک بین نشان پای دزد — این طرف رفتست دزد زن‌بمزد

نک نشان پای دزد قلتبان — در پی او رو بدین نقش و نشان

گفت ای ابله چه می‌گویی مرا — من گرفته بودم آخر مر ورا

دزد را از بانگ تو بگذاشتم — من تو خر را آدمی پنداشتم

این چه ژاژست و چه هرزه ای فلان — من حقیقت یافتم چه بود نشان

گفت من از حق نشانت می‌دهم — این نشانست از حقیقت آگهم

گفت طراری تو یا خود ابلهی — بلک تو دزدی و زین حال آگهی

خصم خود را می‌کشیدم من کشان — تو رهانیدی ورا کاینک نشان

تو جهت‌گو من برونم از جهات — در وصال آیات کو یا بینات

صنع بیند مرد محجوب از صفات — در صفات آنست کو گم کرد ذات

واصلان چون غرق ذات‌اند ای پسر — کی کنند اندر صفات او نظر

چونک اندر قعر جو باشد سرت — کی به رنگ آب افتد منظرت

ور به رنگ آب باز آیی ز قعر — پس پلاسی بستدی دادی تو شعر

طاعت عامه گناه خاصگان — وصلت عامه حجاب خاص دان

مر وزیری را کند شه محتسب — شه عدو او بود نبود محب

هم گناهی کرده باشد آن وزیر — بی سبب نبود تغیر ناگزیر

آنک ز اول محتسب بد خود ورا — بخت و روزی آن بدست از ابتدا

لیک آنک اول وزیر شه بدست — محتسب کردن سبب فعل بدست

چون تو را شه ز آستانه پیش خواند — باز سوی آستانه باز راند

تو یقین می‌دان که جرمی کرده‌ای — جبر را از جهل پیش آورده‌ای

که مرا روزی و قسمت این بدست — پس چرا دی بودت آن دولت به دست

قسمت خود خود بریدی تو ز جهل — قسمت خود را فزاید مرد اهل