مثنوی معنوی › دفتر سوم › بخش ۳ - بقیهٔ قصهٔ متعرضان پیل‌بچگان

هر دهان را پیل بویی می‌کند — گرد معدهٔ هر بشر بر می‌تند

تا کجا یابد کباب پور خویش — تا نماید انتقام و زور خویش

گوشت‌های بندگان حق خوری — غیبت ایشان کنی، کیفر بَری

هان که بویای دهانتان خالق است — کی بَرد جان غیر آن کاو صادق است؟

وای آن افسوسیی کش بوی‌گیر — باشد اندر گور منکر یا نکیر

نه دهان دزدیدن امکان زان مهان — نه دهان خوش کردن از دارو‌دهان

آب و روغن نیست مر روپوش را — راه حیلت نیست عقل و هوش را

چند کوبد زخم‌های گرزشان — بر سر هر ژاژخا و مرزشان

گرز عزرائیل را بنگر اثر — گر نبینی چوب و آهن در صور

هم به‌صورت می‌نماید گه‌گهی — زان همان رنجور باشد آگهی

گوید آن رنجور ای یاران من — چیست این شمشیر بر ساران من

ما نمی‌بینیم باشد این خیال — چه خیالست این که این هست ارتحال

چه خیالست این که این چرخ نگون — از نهیب این خیالی شد کنون

گرزها و تیغ‌ها محسوس شد — پیش بیمار و سرش منکوس شد

او همی‌بیند که آن از بهر اوست — چشم دشمن بسته زان و چشم دوست

حرص دنیا رفت و چشمش تیز شد — چشم او روشن گه خون‌ریز شد

مرغ بی‌هنگام شد آن چشم او — از نتیجهٔ کبر او و خشم او

سر بریدن واجب آید مرغ را — کاو به غیر وقت جنباند درا

هر زمان نزعی‌ست جزو جانت را — بنگر اندر نزع جان ایمانت را

عمر تو مانند همیان زر‌ست — روز و شب مانند دینار اشمر‌ست

می‌شمارد می‌دهد زر بی‌وقوف — تا که خالی گردد و آید خسوف

گر ز کُه بستانی و ننهی بجای — اندر آید کوه زان دادن ز پای

پس بنه بر جای هر دم را عوض — تا ز «واسجد واقترب» یابی غرض

در تمامی کارها چندین مکوش — جز به کاری که بود در دین مکوش

عاقبت تو رفت خواهی ناتمام — کارهاات ابتر و نان تو خام

وان عمارت کردن گور و لحد — نه به سنگست و به چوب و نه لبد

بلک خود را در صفا گوری کَنی — در منی‌ او کُنی دفن منی

خاک او گردی و مدفون غمش — تا دمت یابد مددها از دمش

گورخانه و قبه‌ها و کنگره — نبود از اصحاب معنی آن سَره

بنگر اکنون زنده اطلس‌پوش را — هیچ اطلس دست گیرد هوش را؟

در عذاب منکرست آن جان او — گزدُم غم در دل غمدان او

از برون بر ظاهرش نقش و نگار — وز درون ز اندیشه‌ها او زار زار

و آن یکی بینی در آن دلق کهن — چون نبات اندیشه و شکر سخن