مثنوی معنوی › دفتر سوم › بخش ۴ - بازگشتن به حکایت پیل

گفت ناصح بشنوید این پند من — تا دل و جانتان نگردد ممتحن

با گیاه و برگها قانع شوید — در شکار پیل‌بچگان کم روید

من برون کردم ز گردن وام نصح — جز سعادت کی بود انجام نصح

من به تبلیغ رسالت آمدم — تا رهانم مر شما را از ندم

هین مبادا که طمع رهتان زند — طمع برگ از بیخهاتان بر کند

این بگفت و خیربادی کرد و رفت — گشت قحط و جوعشان در راه زفت

ناگهان دیدند سوی جاده‌ای — پور پیلی فربهی نو زاده‌ای

اندر افتادند چون گرگان مست — پاک خوردندش فرو شستند دست

آن یکی همره نخورد و پند داد — که حدیث آن فقیرش بود یاد

از کبابش مانع آمد آن سخن — بخت نو بخشد تو را عقل کهن

پس بیفتادند و خفتند آن همه — وان گرسنه چون شبان اندر رمه

دید پیلی سهمناکی می‌رسید — اولاً آمد سوی حارس دوید

بوی می‌کرد آن دهانش را سه بار — هیچ بویی زو نیامد ناگوار

چند باری گرد او گشت و برفت — مر ورا نازرد آن شه‌پیل زفت

مر لب هر خفته‌ای را بوی کرد — بوی می‌آمد ورا زان خفته مرد

از کباب پیل‌زاده خورده بود — بر درانید و بکشتش پیل زود

در زمان او یک به یک را زان گروه — می‌درانید و نبودش زان شکوه

بر هوا انداخت هر یک را گزاف — تا همی‌زد بر زمین می‌شد شکاف

ای خورندهٔ خون خلق از راه برد — تا نه آرد خون ایشانت نبرد

مال ایشان خون ایشان دان یقین — زانک مال از زور آید در یمین

مادر آن پیل‌بچگان کین کَشد — پیل بچه‌خواره را کیفر کُشد

پیل‌بچه می‌خوری ای پاره‌خوار — هم بر آرد خصم پیل از تو دمار

بوی رسوا کرد مکر اندیش را — پیل داند بوی طفل خویش را

آنک یابد بوی حق را از یمن — چون نیابد بوی باطل را ز من

مصطفی چون برد بوی از راه دور — چون نیابد از دهان ما بخور

هم بیابد لیک پوشاند ز ما — بوی نیک و بد بر آید بر سما

تو همی‌خسپی و بوی آن حرام — می‌زند بر آسمانِ سبزفام

همره انفاس زشتت می‌شود — تا به بوگیران گردون می‌رود

بوی کبر و بوی حرص و بوی آز — در سخن گفتن بیاید چون پیاز

گر خوری سوگند من کی خورده‌ام — از پیاز و سیر تقوی کرده‌ام

آن دمِ سوگند، غمازی کند — بر دماغ همنشینان بر زند

پس دعاها رد شود از بوی آن — آن دل کژ می‌نماید در زبان

اخسؤا آید جواب آن دعا — چوب رد باشد جزای هر دغا

گر حدیثت کژ بود معنیت راست — آن کژی لفظ مقبول خداست