مثنوی معنوی › دفتر سوم › بخش ۵۸ - مثال رنجور شدن آدمی به‌وَهم تعظیم خلق و رغبت مشتریان به‌وی و حکایت معلم

کودکان مکتبی از اوستاد — رنج دیدند از ملال و اجتهاد

مشورت کردند در تعویق کار — تا معلم در فتد در اضطرار

چون نمی‌آید ورا رنجوریی — که بگیرد چند روز او دوریی

تا رهیم از حبس و تنگی و ز کار — هست او چون سنگ خارا بر قرار

آن یکی زیرکتر این تدبیر کرد — که بگوید اوستا چونی تو زرد

خیر باشد رنگ تو بر جای نیست — این اثر یا از هوا یا از تبیست

اندکی اندر خیال افتد ازین — تو برادر هم مدد کن این‌چنین

چون درآیی از در مکتب بگو — خیر باشد اوستا احوال تو

آن خیالش اندکی افزون شود — کز خیالی عاقلی مجنون شود

آن سوم و آن چارم و پنجم چنین — در پی ما غم نمایند و حنین

تا چو سی کودک تواتر این خبر — متفق گویند یابد مستقر

هر یکی گفتش که شاباش ای ذکی — باد بختت بر عنایت متکی

متفق گشتند در عهد وثیق — که نگرداند سخن را یک رفیق

بعد از آن سوگند داد او جمله را — تا که غمازی نگوید ماجرا

رای آن کودک به‌چربید از همه — عقل او در پیش می‌رفت از رمه

آن تفاوت هست در عقل بشر — که میان شاهدان اندر صور

زین قبل فرمود احمد در مقال — در زبان پنهان بود حسن رجال