مثنوی معنوی › دفتر سوم › بخش ۱۷۲ - تشبیه نص با قیاس

نص وحی روح قدسی دان یقین — وان قیاس عقل جزوی تحت این

عقل از جان گشت با ادراک و فر — روح او را کی شود زیر نظر

لیک جان در عقل تاثیری کند — زان اثر آن عقل تدبیری کند

نوح‌وار ار صدقی زد در تو روح — کو یم و کشتی و کو طوفان نوح

عقل اثر را روح پندارد ولیک — نور خور از قرص خور دورست نیک

زان به قرصی سالکی خرسند شد — تا ز نورش سوی قرص افکند شد

زانک این نوری که اندر سافل است — نیست دایم روز و شب او آفل است

وانک اندر قرص دارد باش و جا — غرقهٔ آن نور باشد دایما

نه سحابش ره زند خود نه غروب — وا رهید او از فراق سینه کوب

این‌چنین کس اصلش از افلاک بود — یا مبدل گشت گر از خاک بود

زانک خاکی را نباشد تاب آن — که زند بر وی شعاعش جاودان

گر زند بر خاک دایم تاب خور — آنچنان سوزد که ناید زو ثمر

دایم اندر آب کار ماهی است — مار را با او کجا همراهی است

لیک در که مارهای پر فن‌اند — اندرین یم ماهییها می‌کنند

مکرشان گر خلق را شیدا کند — هم ز دریا تاسه‌شان رسوا کند

واندرین یم ماهیان پر فن‌اند — مار را از سحر ماهی می‌کنند

ماهیان قعر دریای جلال — بحرشان آموخته سحر حلال

بس محال از تاب ایشان حال شد — نحس آنجا رفت و نیکوفال شد

تا قیامت گر بگویم زین کلام — صد قیامت بگذرد وین ناتمام