مثنوی معنوی › دفتر چهارم › بخش ۱۳ - عذر خواستن آن عاشق از گناه خویش به تلبیس و روی پوش و فهم کردن معشوق آن را نیز

گفت عاشق امتحان کردم مگیر — تا ببینم تو حریفی یا ستیر

من همی دانستمت بی‌امتحان — لیک کی باشد خبر هم‌چون عیان

آفتابی نام تو مشهور و فاش — چه زیانست ار بکردم ابتلاش

تو منی من خویشتن را امتحان — می‌کنم هر روز در سود و زیان

انبیا را امتحان کرده عدات — تا شده ظاهر ازیشان معجزات

امتحان چشم خود کردم به نور — ای که چشم بد ز چشمان تو دور

این جهان هم‌چون خرابست و تو گنج — گر تفحص کردم از گنجت مرنج

زان چنین بی‌خردگی کردم گزاف — تا زنم با دشمنان هر بار لاف

تا زبانم چون ترا نامی نهد — چشم ازین دیده گواهیها دهد

گر شدم در راه حرمت راه‌زن — آمدم ای مه به شمشیر و کفن

جز به دست خود مبرم پا و سر — که ازین دستم نه از دست دگر

از جدایی باز می‌رانی سخن — هر چه خواهی کن ولیکن این مکن

در سخن آباد این دم راه شد — گفت امکان نیست چون بیگاه شد

پوستها گفتیم و مغز آمد دفین — گر بمانیم این نماند همچنین