مثنوی معنوی › دفتر چهارم › بخش ۱۲۰ - اختیار کردن پادشاه دختر درویش زاهدی را از جهت پسر و اعتراض کردن اهل حرم و ننگ داشتن ایشان از پیوندی درویش

مادر شه‌زاده گفت از نقص عقل — شرط کفویت بود در عقل نقل

تو ز شح و بخل خواهی وز دها — تا ببندی پور ما را بر گدا

گفت صالح را گدا گفتن خطاست — کو غنی القلب از داد خداست

در قناعت می‌گریزد از تقی — نه از لیمی و کسل هم‌چون گدا

قلتی کان از قناعت وز تقاست — آن ز فقر و قلت دونان جداست

حبه‌ای آن گر بیابد سر نهد — وین ز گنج زر به همت می‌جهد

شه که او از حرص قصد هر حرام — می‌کند او را گدا گوید همام

گفت کو شهر و قلاع او را جهاز — یا نثار گوهر و دینار ریز

گفت رو هر که غم دین برگزید — باقی غمها خدا از وی برید

غالب آمد شاه و دادش دختری — از نژاد صالحی خوش جوهری

در ملاحت خود نظیر خود نداشت — چهره‌اش تابان‌تر از خورشید چاشت

حسن دختر این خصالش آنچنان — کز نکویی می‌نگنجد در بیان

صید دین کن تا رسد اندر تبع — حسن و مال و جاه و بخت منتفع

آخرت قطار اشتر دان به ملک — در تبع دنیاش هم‌چون پشم و پشک

پشم بگزینی شتر نبود ترا — ور بود اشتر چه قیمت پشم را

چون بر آمد این نکاح آن شاه را — با نژاد صالحان بی مرا

از قضا کمپیرکی جادو که بود — عاشق شه‌زادهٔ با حسن و جود

جادوی کردش عجوزهٔ کابلی — کی برد زان رشک سحر بابلی

شه بچه شد عاشق کمپیر زشت — تا عروس و آن عروسی را بهشت

یک سیه دیوی و کابولی زنی — گشت به شه‌زاده ناگه ره‌زنی

آن نودساله عجوزی گنده کس — نه خرد هشت آن ملک را و نه نس

تا به سالی بود شه‌زاده اسیر — بوسه‌جایش نعل کفش گنده پیر

صحبت کمپیر او را می‌درود — تا ز کاهش نیم‌جانی مانده بود

دیگران از ضعف وی با درد سر — او ز سکر سحر از خود بی‌خبر

این جهان بر شاه چون زندان شده — وین پسر بر گریه‌شان خندان شده

شاه بس بیچاره شد در برد و مات — روز و شب می‌کرد قربان و زکات

زانک هر چاره که می‌کرد آن پدر — عشق کمپیرک همی‌شد بیشتر

پس یقین گشتش که مطلق آن سریست — چاره او را بعد از این لابه گریست

سجده می‌کرد او که هم فرمان تراست — غیر حق بر ملک حق فرمان کراست

لیک این مسکین همی‌سوزد چو عود — دست گیرش ای رحیم و ای ودود

تا ز یا رب یا رب و افغان شاه — ساحری استاد پیش آمد ز راه