53. An-Najm سُورَةُ النَّجۡمِ
Yusuf AliBy the Star when it goes down
Ali BulaçBattığı zaman yıldıza andolsun
«والنَّجم» الثريا «إذا هوى» غاب.
Yusuf AliYour Companion is neither astray nor being misled
Ali BulaçSahibiniz (arkadaşınız olan peygamber) sapmadı ve azmadı
«ما ضل صاحبكم» محمد عليه الصلاة والسلام عن طريق الهداية «وما غوى» ما لابس الغي وهو جهل من اعتقاد فاسد.
Yusuf AliNor does he say (aught) of (his own) Desire
Ali BulaçO, hevadan (kendi istek, düşünce ve tutkularına göre) konuşmaz
«وما ينطق» بما يأتيكم به «عن الهوى» هوى نفسه.
Yusuf AliIt is no less than inspiration sent down to him
Ali BulaçO (söyledikleri), yalnızca vahyolunmakta olan bir vahiydir
«إن» ما «هو إلا وحي يوحى» إليه.
Yusuf AliHe was taught by one Mighty in Power
Ali BulaçOna (bu Kur'an'ı) üstün (oldukça çetin) bir güç sahibi (Cebrail) öğretmiştir
«علمه» إياه ملك «شديد القوى».
Yusuf AliEndued with Wisdom: for he appeared (in stately form)
Ali Bulaç(Ki O,) Görünümüyle çarpıcı bir güzelliğe sahiptir. Hemen doğruldu
«ذو مرة» قوة وشدة أو منظر حسن، أي جبريل عليه السلام «فاستوى» استقر.
Yusuf AliWhile he was in the highest part of the horizon
Ali BulaçO, en yüksek bir ufuktaydı
«وهو بالأفق الأعلى» أفق الشمس، أي عند مطلعها على صورته التي خلق عليها فرآه النبي صلى الله عليه وسلم وكان بحراء قد سد الأفق إلى المغرب فخر مغشيا عليه وكان قد سأله أن يريه نفسه على صورته التي خلق عليها فواعده بحراء فنزل جبريل له في سورة الآدميين.
Yusuf AliThen he approached and came closer
Ali BulaçSonra yaklaştı, derken sarkıverdi
«ثم دنا» قرب منه «فتدلى» زاد في القرب.
Yusuf AliAnd was at a distance of but two bow-lengths or (even) nearer
Ali BulaçNitekim (ikisi arasındaki uzaklık) iki yay kadar (oldu) veya daha yakınlaştı
«فكان» منه «قاب» قدر «قوسين أو أدنى» من ذلك حتى أفاق وسكن روعه.
Yusuf AliSo did (God) convey the inspiration to His Servant- (conveyed) what He (meant) to convey
Ali BulaçBöylece O'nun kuluna vahyettiğini vahyetti
«فأوحى» تعالى «إلى عبده» جبريل «ما أوحى» جبريل إلى النبي صلى الله عليه وسلم ولم يذكر الموحي تفخيما لشأنه.
Yusuf AliThe (Prophet's) (mind and) heart in no way falsified that which he saw
Ali BulaçOnun gördüğünü gönül yalanlamadı
«ما كذب» بالتخفيف والتشديد أنكر «الفؤاد» فؤاد النبي «ما رأى» ببصره من صورة جبريل.
Yusuf AliWill ye then dispute with him concerning what he saw
Ali BulaçYine de siz gördüğü (şey) üzerinde onunla tartışacak mısınız
«أفتمارونه» تجادلونه وتغلبونه «على ما يرى» خطاب للمشركين المنكرين رؤية النبي صلى الله عليه وسلم لجبريل.
Yusuf AliFor indeed he saw him at a second descent
Ali BulaçAndolsun, onu bir de diğer inişte görmüştü
«ولقد رآه» على صورته «نزلةً» مرة «أخرى».
Yusuf AliNear the Lote-tree beyond which none may pass
Ali BulaçSidretü'l-Münteha'nın yanında
«عند سدرة المنتهى» لما أسري به في السماوات، وهي شجرة نبق عن يمين العرش لا يتجاوزها أحد من الملائكة وغيرهم.
Yusuf AliNear it is the Garden of Abode
Ali BulaçKi Cennetü'l-Me'va onun yanındadır
«عندها جنة المأوى» تأوي إليها الملائكة وأرواح الشهداء والمتقين.
Yusuf AliBehold, the Lote-tree was shrouded (in mystery unspeakable)
Ali BulaçSidreyi örten örtmekte iken
«إذ» حين «يغشى السدرة ما يغشى» من طير وغيره، وإذ معمولة لرآه.
Yusuf Ali(His) sight never swerved, nor did it go wrong
Ali BulaçGöz kayıp-şaşmadı ve (sınırı) aşmadı
«ما زاغ البصر» من النبي صلى الله عليه وسلم «وما طغى» أي ما مال بصره عن مرئيه المقصود له ولا جاوزه تلك الليلة.
Yusuf AliFor truly did he see, of the Signs of his Lord, the Greatest
Ali BulaçAndolsun, o, Rabbinin en büyük ayetlerinden olanı gördü
«لقد رأى» فيها «من آيات ربه الكبرى» العظام، أي بعضها فرأى من عجائب الملكوت رفرفا أخضر سد أفق السماء وجبريل له ستمائة جناح.
Yusuf AliHave ye seen Lat. and 'Uzza
Ali BulaçGördünüz mü-haber verin; Lat ve Uzza'yı
«أفرأيتم اللات والعزى».
Yusuf AliAnd another, the third (goddess), Manat
Ali BulaçVe üçüncü (put) olan Menat'ı(n herhangi bir güçleri var mı)
«ومناة الثالثة» للتين قبلها «الأخرى» صفة ذم للثالثة وهي أصنام من حجارة كان المشركون يعبدونها ويزعمون أنها تشفع لهم عند الله، ومفعول أفرأيتم الأول اللات وما عطف عليه والثاني محذوف والمعنى أخبروني ألهذه الأصنام قدرة على شيء ما فتعبدونها دون الله القادر على ما تقدم ذكره، ولما زعموا أيضا أن الملائكة بنات الله مع كراهتهم البنات نزلت.
Yusuf AliWhat! for you the male sex, and for Him, the female
Ali BulaçErkek (evlat) sizin, dişi O'nun mu
«ألكم الذكر وله الأنثى».
Yusuf AliBehold, such would be indeed a division most unfair
Ali BulaçEğer böyleyse, bu, çarpık bir paylaşma
«تلك إذا قسمة ضيزى» جائزة من ضازه يضيزه إذا ظلمه وجار عليه.
Yusuf AliThese are nothing but names which ye have devised,- ye and your fathers,- for which God has sent down no authority (whatever). They follow nothing but conjecture and what their own souls desire!- Even though there has already come to them Guid ance from their Lord
Ali BulaçBu (putlar ise,) sizin ve atalarınızın (kendi istek ve öngörünüze göre) isimlendirdiğiniz (keyfi) isimlerden başkası değildir. Allah, onlarla ilgili 'hiçbir delil' indirmemiştir. Onlar, yalnızca zanna ve nefislerinin (alçak) heva (istek ve tutku) olarak arzu ettiklerine uyuyorlar. Oysa andolsun, onlara Rablerinden yol gösterici gelmiştir
«إن هي» أي ما المذكورات «إلا أسماء سميتموها» أي سميتم بها «أنتم وآباؤكم» أصناما تعبدونها «ما أنزل الله بها» أي بعبادتها «من سلطان» حجة وبرهان «إن» ما «يتبعون» في عبادتها «إلا الظن وما تهوى الأنفس» مما زين لهم الشيطان من أنها تشفع لهم عند الله تعالى «ولقد جاءهم من ربهم الهدى» على لسان النبي صلى الله عليه وسلم بالبرهان القاطع فلم يرجعوا عما هم عليه.
Yusuf AliNay, shall man have (just) anything he hankers after
Ali BulaçYoksa insana 'her arzu edip dilekte bulunduğu' şey mi var
«أم للإنسان» أي لكل إنسان منهم «ما تمنى» من أن الأصنام تشفع لهم؟ ليس الأمر كذلك.
Yusuf AliBut it is to God that the End and the Beginning (of all things) belong
Ali Bulaçİşte son da, ilk de (ahiret ve dünya) Allah'ındır
«فلله الآخرة والأولى» أي الدنيا فلا يقع فيهما إلا ما يريده تعالى.
Yusuf AliHow many-so-ever be the angels in the heavens, their intercession will avail nothing except after God has given leave for whom He pleases and that he is acceptable to Him
Ali BulaçGöklerde nice melekler vardır ki, onların şefaatleri hiçbir şeyle yarar sağlamaz; ancak Allah'ın dileyip razı olduğu kimseye izin verdikten sonra başka
(وكم من ملك) أي وكثير من الملائكة (في السماوات) وما أكرمهم عند الله (لا تغني شفاعتهم شيئا إلا من بعد أن يأذن الله) لهم فيها (لمن يشاء) من عباده (ويرضى) عنه لقوله "" ولا يشفعون إلا لمن ارتضى "" ومعلوم أنها لا توجد منهم إلا بعد الإذن فيها "" من ذا الذي يشفع عنده إلا بإذنه ".
Yusuf AliThose who believe not in the Hereafter, name the angels with female names
Ali BulaçGerçek şu ki, ahirete iman etmeyenler, melekleri dişi isimlerle isimlendiriyorlar
«إن الذين لا يؤمنون بالآخرة ليسمون الملائكة تسمية الأنثى» حيث قالوا: هم بنات الله.
Yusuf AliBut they have no knowledge therein. They follow nothing but conjecture; and conjecture avails nothing against Truth
Ali BulaçOysa onların bununla ilgili hiçbir bilgileri yoktur. Onlar, yalnızca zanna uymaktadırlar. Oysa gerçekte zan, haktan yana hiçbir yarar sağlamaz
«وما لهم به» بهذا القول «من علم إن» ما «يتبعون» فيه «إلا الظن» الذي تخيلوه «وإن الظن لا يغني من الحق شيئا» أي عن العلم فيما المطلوب فيه العلم.
Yusuf AliTherefore shun those who turn away from Our Message and desire nothing but the life of this world
Ali BulaçŞu halde sen, Bizim zikrimize sırt çeviren ve dünya hayatından başkasını istemeyenden yüz çevir
«فأعرض عن من تولى عن ذكرنا» أي القرآن «ولم يُرد إلا الحياة الدنيا» وهذا قبل الأمر بالجهاد.
Yusuf AliThat is as far as knowledge will reach them. Verily thy Lord knoweth best those who stray from His Path, and He knoweth best those who receive guidance
Ali Bulaçİşte onların ilimden yana ulaşabildikleri (son sınır) budur. Şüphesiz, senin Rabbin; Kendi yolundan sapanı en iyi bilen O'dur ve hidayet bulanı da en iyi bilen O'dur
«ذلك» أي طلب الدنيا «مبلغهم من العلم» أي نهاية علمهم أن آثروا الدنيا على الآخرة «إن ربك هو أعلم بمن ضل عن سبيله وهو أعلم بمن اهتدى» عالم بهما فيجازيهما.
Yusuf AliYea, to God belongs all that is in the heavens and on earth: so that He rewards those who do evil, according to their deeds, and He rewards those who do good, with what is best
Ali BulaçGöklerde ve yerde olanlar Allah'ındır; öyle ki, kötülükte bulunanları, yaptıkları dolayısıyla cezalandırır, güzel davranışta bulunanları da daha güzeliyle ödüllendirir
«ولله ما في السماوات وما في الأرض» هو مالك لذلك، ومنه الضال والمهتدي يُضل من يشاء ويهدي من يشاء «ليجزي الذين أساءوا بما عملوا» من الشرك وغيره «ويجزي الذين أحسنوا» بالتوحيد وغيره من الطاعات «بالحسنى» الجنة وبيَّن المحسنين بقوله.
Yusuf AliThose who avoid great sins and shameful deeds, only (falling into) small faults,- verily thy Lord is ample in forgiveness. He knows you well when He brings you out of the earth, And when ye are hidden in your mothers' wombs. Therefore justify not yourselves: He knows best who it is that guards against evil
Ali BulaçKi onlar, ufak tefek günahlar dışında, günahın büyük olanından ve çirkin utanmazlıklardan kaçınırlar. Şüphesiz senin Rabbin, mağfireti geniş olandır. O, sizi daha iyi bilendir; hem sizi topraktan inşa ettiği (yarattığı) ve siz daha annelerinizin karnında cenin halinde bulunduğunuz zaman da. Öyleyse kendinizi temize çıkarıp-durmayın. O, sakınanı daha iyi bilendir
«الذين يجتنبون كبائر الإثم والفواحش إلا الَّلمَمَ» هو صغار الذنوب كالنظرة والقبلة واللمسة فهو استثناء منقطع والمعنى لكن اللمم يغفر باجتناب الكبائر «إن ربك واسع المغفرة» بذلك وبقبول التوبة، ونزل فيمن كان يقول: صلاتنا صيامنا حجنا: «هو أعلم» أي عالم «بكم إذ أنشأكم من الأرض» أي خلق آباكم آدم من التراب «وإذ أنتم أجنة» جمع جنين «في بطون أمهاتكم فلا تزكوا أنفسكم» لا تمدحوها على سبيل الإعجاب أما على سبيل الاعتراف بالنعمة فحسن «هو أعلم» أي عالم «بمن اتقى».
Yusuf AliSeest thou one who turns back
Ali BulaçŞimdi, o yüz çevireni gördün mü
«أفرأيت الذي تولى» عن الإيمان ارتد لما عير به وقال إني خشيت عقاب الله فضمن له المعير له أن يحمل عنه عذاب الله إن رجع إلى شركه وأعطاه من ماله كذا فرجع.
Yusuf AliGives a little, then hardens (his heart)
Ali BulaçAzıcık verdi ve gerisini kaya gibi sımsıkı elinde tuttu
«وأعطى قليلا» من المال المسمى «وأكدى» منع الباقي مأخوذ من الكدية وهي أرض صلبة كالصخرة تمنع حافر البئر إذا وصل إليها من الحفر.
Yusuf AliWhat! Has he knowledge of the Unseen so that he can see
Ali BulaçGaybın ilmi onun yanında da o mu görüyor
«أعنده علم الغيب فهو يرى» يعلم جملته أن غيره يتحمل عنه عذاب الآخرة؟ لا، وهو الوليد بن المغيرة أو غيره، وجملة أعنده المفعول الثاني لرأيت بمعنى أخبرني.
Yusuf AliNay, is he not acquainted with what is in the Books of Moses
Ali BulaçYoksa Musa'nın sahifelerinde olan kendisine haber verilmedi mi
«أم» بل «لم ينبأ بما في صحف موسى» أسفار التوراة أو صحف قبلها.
Yusuf AliAnd of Abraham who fulfilled his engagements
Ali BulaçVe vefa eden İbrahim'in (sahifelerinde) olan
(و) صحف (إبراهيم الذي وفى) تمم ما أمر به نحو "" وإذ ابتلى إبراهيم ربه بكلمات فأتمهن "" وبيان ما:
Yusuf AliNamely, that no bearer of burdens can bear the burden of another
Ali BulaçDoğrusu, hiçbir günahkar, bir başkasının günah yükünü yüklenmez
«أ» ن «لا تزر وازرة وزر أخرى» إلخ وأن مخففة من الثقيلة، أي لا تحمل نفس ذنب غيرها.
Yusuf AliThat man can have nothing but what he strives for
Ali BulaçŞüphesiz insana kendi emeğinden başkası yoktur
«وأن» بأنه «ليس للإنسان إلا ما سعى» من خير فليس له من سعي غيره الخير شيء.
Yusuf AliThat (the fruit of) his striving will soon come in sight
Ali BulaçŞüphesiz kendi emeği (veya çabası) görülecektir
«وأن سعيه سوف يُرى» يبصر في الآخرة.
Yusuf AliThen will he be rewarded with a reward complete
Ali BulaçSonra ona en eksiksiz karşılık verilecektir
«ثم يجزاه الجزاء الأوفى» الأكمل يقال: جزيته سعيه وبسعيه.
Yusuf AliThat to thy Lord is the final Goal
Ali BulaçElbette son varış Rabbine olacaktır
«وأن» بالفتح عطفا وقرئ بالكسر استئنافا وكذا ما بعدها فلا يكون مضمون الجمل في الصحف على الثاني «إلى ربك المنتهى» المرجع والمصير بعد الموت فيجازيهم.
Yusuf AliThat it is He Who granteth Laughter and Tears
Ali BulaçDoğrusu, güldüren ve ağlatan O'dur
«وأنه هو أضحك» من شاء أفرحه «وأبكى» من شاء أحزنه.
Yusuf AliThat it is He Who granteth Death and Life
Ali BulaçDoğrusu, öldüren ve dirilten O'dur
«وأنه هو أمات» في الدنيا «وأحيا» للبعث.
Yusuf AliThat He did create in pairs,- male and female
Ali BulaçDoğrusu, çiftleri; erkek ve dişiyi, yaratan O'dur
«وأنه خلق الزوجين» الصنفين «الذكر والأنثى».
Yusuf AliFrom a seed when lodged (in its place)
Ali BulaçBir damla sudan (döl yatağına) meni döküldüğü zaman
«من نطفة» منيٍّ «إذا تُمنى» تصب في الرحم.
Yusuf AliThat He hath promised a Second Creation (Raising of the Dead)
Ali BulaçGerçek şu ki, diğer diriltme (yeniden neş'et) de O'na aittir
«وأن عليه النَّشآءَةَ» بالمد والقصر «الأخرى» الخلقة الأخرى للبعث بعد الخلقة الأولى.
Yusuf AliThat it is He Who giveth wealth and satisfaction
Ali BulaçDoğrusu, muhtaç olmaktan O kurtardı ve sermaye verip-hoşnut kıldı
«وأنه هو أغنى» الناس بالكفاية بالأموال «وأقنى» أعطى المال المتخذ قُنية.
Yusuf AliThat He is the Lord of Sirius (the Mighty Star)
Ali BulaçDoğrusu, 'Şi'ra (yıldızı)nın' Rabbi O'dur
«وأنه هو رب الشعرى» هي كوكب خلف الجوزاء كانت تعبد في الجاهلية.
Yusuf AliAnd that it is He Who destroyed the (powerful) ancient 'Ad (people)
Ali BulaçDoğrusu, önce gelen Ad (halkın)ı O yıkıma uğrattı
«وأنه أهلك عادا الأولى» وفي قراءة بإدغام التنوين في اللام وضمها بلا همزة وهي قوم عاد والأخرى قوم صالح.
Yusuf AliAnd the Thamud nor gave them a lease of perpetual life
Ali BulaçSemud'u da. Böylelikle (o halklardan kimseyi) bırakmadı
«وثمودا» بالصرف اسم للأب وبلا صرف للقبيلة وهو معطوف على عادا «فما أبقى» منهم أحدا.
Yusuf AliAnd before them, the people of Noah, for that they were (all) most unjust and most insolent transgressors
Ali BulaçDaha önce Nuh kavmini de. Çünkü onlar, daha zalim ve daha azgındılar
(وقوم نوح من قبل) أي قبل عاد وثمود أهلكناهم (إنهم كانوا هم أظلم وأطغى) من عاد وثمود لطول لبث نوح فيهم "" فلبث فيهم ألف سنة إلا خمسين عاما "" وهم مع عدم إيمانهم به يؤذونه ويضربونه.
Yusuf AliAnd He destroyed the Overthrown Cities (of Sodom and Gomorrah)
Ali BulaçAltı üstüne gelen (Lut kavminin) şehirlerini de O yerin dibine geçirdi
«والمؤتفكة» وهي قرى قوم لوط «أهوى» أسقطها بعد رفعها إلى السماء مقلوبة إلى الأرض بأمره جبريل بذلك.
Yusuf AliSo that (ruins unknown) have covered them up
Ali BulaçBöylece ona (o toplumun başına) sardırdığını sardırdı
«فغشاها» من الحجارة بعد ذلك «ما غشى» أبْهم تهويلا، وفي هود: (جعلنا عاليها سافلها وأمطرنا عليها حجارة من سجيل).
Yusuf AliThen which of the gifts of thy Lord, (O man,) wilt thou dispute about
Ali BulaçÖyleyse, Rabbinin hangi nimetlerinden şüphe ediyorsun
«فبأي آلاء ربك» أنعمه الدالة على وحدانيته وقدرته «تتمارى» تتشكك أيها الإنسان أو تكذب.
Yusuf AliThis is a Warner, of the (series of) Warners of old
Ali BulaçBu önceki uyarıcılardan bir uyarıcıdır
«هذا» محمد «نذير من النذر الأولى» من جنسهم، أي رسول كالرسل قبله أرسل إليكم كما أرسلوا إلى أقوامهم.
Yusuf AliThe (Judgment) ever approaching draws nigh
Ali BulaçO yaklaşmakta olan yaklaştı
«أزفت الآزفة» قربت القيامة.
Yusuf AliNo (soul) but God can lay it bare
Ali BulaçOnu Allah'ın dışında ortaya çıkaracak başka (hiçbir güç yoktur)
«ليس لها من دون الله» نفس «كاشفة» أي لا يكشفها ويظهرها إلا هو كقوله «لا يجليها لوقتها إلا هو».
Yusuf AliDo ye then wonder at this recital
Ali BulaçŞimdi siz, bu sözden mi şaşkınlığa düşüyorsunuz
«أفمن هذا الحديث» أي القرآن «تعجبون» تكذيبا.
Yusuf AliAnd will ye laugh and not weep
Ali Bulaç(Alayla) Gülüyorsunuz ve ağlamıyorsunuz
«وتضحكون» استهزاءً «ولا تبكون» لسماع وعده ووعيده.
Yusuf AliWasting your time in vanities
Ali BulaçVe şuursuzca baş kaldırıyorsunuz
«وأنتم سامدون» لاهون غافلون عما يطلب منكم.
Yusuf AliBut fall ye down in prostration to God, and adore (Him)
Ali BulaçHemen, Allah'a secde edin ve (yalnızca O'na) kulluk edin
«فاسجدوا لله» الذي خلقكم «واعبدوا» ولا تسجدوا للأصنام ولا تعبدوها.