53. An-Najm سُورَةُ النَّجۡمِ
Yusuf AliBy the Star when it goes down
Süleyman AteşAşağı kayan yıldıza andolsun ki
«والنَّجم» الثريا «إذا هوى» غاب.
Yusuf AliYour Companion is neither astray nor being misled
Süleyman AteşArkadaşınız sapmadı, azmadı
«ما ضل صاحبكم» محمد عليه الصلاة والسلام عن طريق الهداية «وما غوى» ما لابس الغي وهو جهل من اعتقاد فاسد.
Yusuf AliNor does he say (aught) of (his own) Desire
Süleyman AteşO heva'dan konuşmaz
«وما ينطق» بما يأتيكم به «عن الهوى» هوى نفسه.
Yusuf AliIt is no less than inspiration sent down to him
Süleyman AteşO(nun okuduğu Kur'an) kendisine vahyedilen vahiyden başka bir şey değildir
«إن» ما «هو إلا وحي يوحى» إليه.
Yusuf AliHe was taught by one Mighty in Power
Süleyman AteşOnu, mühtiş kuvvetleri olan biri öğretti
«علمه» إياه ملك «شديد القوى».
Yusuf AliEndued with Wisdom: for he appeared (in stately form)
Süleyman AteşÜstün akıl sahibi (melek). Doğruldu
«ذو مرة» قوة وشدة أو منظر حسن، أي جبريل عليه السلام «فاستوى» استقر.
Yusuf AliWhile he was in the highest part of the horizon
Süleyman AteşKendisi yüksek ufukta iken
«وهو بالأفق الأعلى» أفق الشمس، أي عند مطلعها على صورته التي خلق عليها فرآه النبي صلى الله عليه وسلم وكان بحراء قد سد الأفق إلى المغرب فخر مغشيا عليه وكان قد سأله أن يريه نفسه على صورته التي خلق عليها فواعده بحراء فنزل جبريل له في سورة الآدميين.
Yusuf AliThen he approached and came closer
Süleyman AteşSonra yaklaştı, (yere doğru) sarktı
«ثم دنا» قرب منه «فتدلى» زاد في القرب.
Yusuf AliAnd was at a distance of but two bow-lengths or (even) nearer
Süleyman Ateş(Muhammed ile arasındaki mesafe) İki yay uzunluğu kadar, yahut daha az kaldı
«فكان» منه «قاب» قدر «قوسين أو أدنى» من ذلك حتى أفاق وسكن روعه.
Yusuf AliSo did (God) convey the inspiration to His Servant- (conveyed) what He (meant) to convey
Süleyman AteşKuluna, vahyettiğini vahyetti
«فأوحى» تعالى «إلى عبده» جبريل «ما أوحى» جبريل إلى النبي صلى الله عليه وسلم ولم يذكر الموحي تفخيما لشأنه.
Yusuf AliThe (Prophet's) (mind and) heart in no way falsified that which he saw
Süleyman AteşGönül gördüğünde yanılmadı (yalan söylemedi, gerçeği gördü)
«ما كذب» بالتخفيف والتشديد أنكر «الفؤاد» فؤاد النبي «ما رأى» ببصره من صورة جبريل.
Yusuf AliWill ye then dispute with him concerning what he saw
Süleyman AteşOnun gördüğünden kuşku mu duyuyorsunuz
«أفتمارونه» تجادلونه وتغلبونه «على ما يرى» خطاب للمشركين المنكرين رؤية النبي صلى الله عليه وسلم لجبريل.
Yusuf AliFor indeed he saw him at a second descent
Süleyman AteşAndolsun, onu bir inişinde daha görmüştü
«ولقد رآه» على صورته «نزلةً» مرة «أخرى».
Yusuf AliNear the Lote-tree beyond which none may pass
Süleyman AteşSidretü'l-Münteha(uzak ağaç)ın yanında
«عند سدرة المنتهى» لما أسري به في السماوات، وهي شجرة نبق عن يمين العرش لا يتجاوزها أحد من الملائكة وغيرهم.
Yusuf AliNear it is the Garden of Abode
Süleyman AteşKi onun yanında oturulacak bahçe vardır
«عندها جنة المأوى» تأوي إليها الملائكة وأرواح الشهداء والمتقين.
Yusuf AliBehold, the Lote-tree was shrouded (in mystery unspeakable)
Süleyman AteşSidre'yi kaplayan kaplıyordu
«إذ» حين «يغشى السدرة ما يغشى» من طير وغيره، وإذ معمولة لرآه.
Yusuf Ali(His) sight never swerved, nor did it go wrong
Süleyman Ateş(Muhammed'in) Göz(ü) şaşmadı ve azmadı
«ما زاغ البصر» من النبي صلى الله عليه وسلم «وما طغى» أي ما مال بصره عن مرئيه المقصود له ولا جاوزه تلك الليلة.
Yusuf AliFor truly did he see, of the Signs of his Lord, the Greatest
Süleyman AteşAndolsun, Rabbinin büyük ayetlerinden bazılarını gördü
«لقد رأى» فيها «من آيات ربه الكبرى» العظام، أي بعضها فرأى من عجائب الملكوت رفرفا أخضر سد أفق السماء وجبريل له ستمائة جناح.
Yusuf AliHave ye seen Lat. and 'Uzza
Süleyman AteşGördünüz mü o Lat ve 'Uzza'yı
«أفرأيتم اللات والعزى».
Yusuf AliAnd another, the third (goddess), Manat
Süleyman AteşVe üçüncü(leri olan) öteki (put) Menat'ı
«ومناة الثالثة» للتين قبلها «الأخرى» صفة ذم للثالثة وهي أصنام من حجارة كان المشركون يعبدونها ويزعمون أنها تشفع لهم عند الله، ومفعول أفرأيتم الأول اللات وما عطف عليه والثاني محذوف والمعنى أخبروني ألهذه الأصنام قدرة على شيء ما فتعبدونها دون الله القادر على ما تقدم ذكره، ولما زعموا أيضا أن الملائكة بنات الله مع كراهتهم البنات نزلت.
Yusuf AliWhat! for you the male sex, and for Him, the female
Süleyman AteşDemek erkek size, kadın Allah'a mı
«ألكم الذكر وله الأنثى».
Yusuf AliBehold, such would be indeed a division most unfair
Süleyman AteşO halde bu insafsızca bir taksim
«تلك إذا قسمة ضيزى» جائزة من ضازه يضيزه إذا ظلمه وجار عليه.
Yusuf AliThese are nothing but names which ye have devised,- ye and your fathers,- for which God has sent down no authority (whatever). They follow nothing but conjecture and what their own souls desire!- Even though there has already come to them Guid ance from their Lord
Süleyman AteşOnlar, sizin ve babalarınızın, (tanrı) diye isimlendirdiğiniz (boş, kavramsız) isimlerden başka bir şey değildir. Allah, onlara hiçbir güç (tanrı oldukları hakkında hiçbir delil) indirmemiştir. O(putlara tapa)nlar zanna ve nefislerin hevesine uyuyorlar. Oysa kendilerine, Rableri tarafından yol gösterici gelmiştir
«إن هي» أي ما المذكورات «إلا أسماء سميتموها» أي سميتم بها «أنتم وآباؤكم» أصناما تعبدونها «ما أنزل الله بها» أي بعبادتها «من سلطان» حجة وبرهان «إن» ما «يتبعون» في عبادتها «إلا الظن وما تهوى الأنفس» مما زين لهم الشيطان من أنها تشفع لهم عند الله تعالى «ولقد جاءهم من ربهم الهدى» على لسان النبي صلى الله عليه وسلم بالبرهان القاطع فلم يرجعوا عما هم عليه.
Yusuf AliNay, shall man have (just) anything he hankers after
Süleyman AteşYoksa insan, her arzu ettiğine sahip mi olacaktır
«أم للإنسان» أي لكل إنسان منهم «ما تمنى» من أن الأصنام تشفع لهم؟ ليس الأمر كذلك.
Yusuf AliBut it is to God that the End and the Beginning (of all things) belong
Süleyman AteşSon da ilk de (ahiret de, dünya da) Allah'ındır
«فلله الآخرة والأولى» أي الدنيا فلا يقع فيهما إلا ما يريده تعالى.
Yusuf AliHow many-so-ever be the angels in the heavens, their intercession will avail nothing except after God has given leave for whom He pleases and that he is acceptable to Him
Süleyman AteşGöklerde nice melek var ki onların şefa'ati hiçbir işe yaramaz. Meğer Allah'ın dilediği ve razı olduğu kimseye izin verdikten sonra olsun (ancak o zaman şefa'atin faydası olur)
(وكم من ملك) أي وكثير من الملائكة (في السماوات) وما أكرمهم عند الله (لا تغني شفاعتهم شيئا إلا من بعد أن يأذن الله) لهم فيها (لمن يشاء) من عباده (ويرضى) عنه لقوله "" ولا يشفعون إلا لمن ارتضى "" ومعلوم أنها لا توجد منهم إلا بعد الإذن فيها "" من ذا الذي يشفع عنده إلا بإذنه ".
Yusuf AliThose who believe not in the Hereafter, name the angels with female names
Süleyman AteşAhirete inanmayanlar, meleklere dişilerin adlarını takıyorlar
«إن الذين لا يؤمنون بالآخرة ليسمون الملائكة تسمية الأنثى» حيث قالوا: هم بنات الله.
Yusuf AliBut they have no knowledge therein. They follow nothing but conjecture; and conjecture avails nothing against Truth
Süleyman AteşOnların bu hususta bir bilgileri yoktur. Sadece zanna uyuyorlar. Zan ise haktan hiçbir gerçek kazandırmaz. (Zan ile gerçeğe ulaşılmaz)
«وما لهم به» بهذا القول «من علم إن» ما «يتبعون» فيه «إلا الظن» الذي تخيلوه «وإن الظن لا يغني من الحق شيئا» أي عن العلم فيما المطلوب فيه العلم.
Yusuf AliTherefore shun those who turn away from Our Message and desire nothing but the life of this world
Süleyman AteşBizi anmaktan yüz çeviren ve dünya hayatından başka bir şey istemeyen kimseden yüz çevir
«فأعرض عن من تولى عن ذكرنا» أي القرآن «ولم يُرد إلا الحياة الدنيا» وهذا قبل الأمر بالجهاد.
Yusuf AliThat is as far as knowledge will reach them. Verily thy Lord knoweth best those who stray from His Path, and He knoweth best those who receive guidance
Süleyman Ateşİşte onların erişebilecekleri bilgi (sınırı) budur. (Bundan ötesine akılları ermez). Şüphesiz Rabbin, yolundan sapanı da iyi bilir ve O, yola geleni de iyi bilir
«ذلك» أي طلب الدنيا «مبلغهم من العلم» أي نهاية علمهم أن آثروا الدنيا على الآخرة «إن ربك هو أعلم بمن ضل عن سبيله وهو أعلم بمن اهتدى» عالم بهما فيجازيهما.
Yusuf AliYea, to God belongs all that is in the heavens and on earth: so that He rewards those who do evil, according to their deeds, and He rewards those who do good, with what is best
Süleyman AteşGöklerde ve yerde bulunan herşey Allah'ındır. (Bunları yaratmıştır) Ki kötülük edenleri, yaptıklarıyle cezalandırsın, güzel davrananları da güzellikle mükafatlandırsın
«ولله ما في السماوات وما في الأرض» هو مالك لذلك، ومنه الضال والمهتدي يُضل من يشاء ويهدي من يشاء «ليجزي الذين أساءوا بما عملوا» من الشرك وغيره «ويجزي الذين أحسنوا» بالتوحيد وغيره من الطاعات «بالحسنى» الجنة وبيَّن المحسنين بقوله.
Yusuf AliThose who avoid great sins and shameful deeds, only (falling into) small faults,- verily thy Lord is ample in forgiveness. He knows you well when He brings you out of the earth, And when ye are hidden in your mothers' wombs. Therefore justify not yourselves: He knows best who it is that guards against evil
Süleyman AteşOnlar, günahın büyüklerinden ve çirkin işlerden kaçınırlar, yalnız bazı küçük hatalar işleyebilirler. Şüphesiz Rabbinin affı geniştir (O kendisine yönelen kulunu affeder). O sizi daha iyi bilir: Gerek sizi topraktan inşa ettiği, gerek annelerinizin karınlarında bulunduğunuz zaman biçim verdiği sırada (sizin her halinizi bilmiştir), artık kendinizi övüp yüceltmeyin, çünkü O, korunanı daha iyi bilir
«الذين يجتنبون كبائر الإثم والفواحش إلا الَّلمَمَ» هو صغار الذنوب كالنظرة والقبلة واللمسة فهو استثناء منقطع والمعنى لكن اللمم يغفر باجتناب الكبائر «إن ربك واسع المغفرة» بذلك وبقبول التوبة، ونزل فيمن كان يقول: صلاتنا صيامنا حجنا: «هو أعلم» أي عالم «بكم إذ أنشأكم من الأرض» أي خلق آباكم آدم من التراب «وإذ أنتم أجنة» جمع جنين «في بطون أمهاتكم فلا تزكوا أنفسكم» لا تمدحوها على سبيل الإعجاب أما على سبيل الاعتراف بالنعمة فحسن «هو أعلم» أي عالم «بمن اتقى».
Yusuf AliSeest thou one who turns back
Süleyman AteşGördün mü şu adamı ki arkasını döndü
«أفرأيت الذي تولى» عن الإيمان ارتد لما عير به وقال إني خشيت عقاب الله فضمن له المعير له أن يحمل عنه عذاب الله إن رجع إلى شركه وأعطاه من ماله كذا فرجع.
Yusuf AliGives a little, then hardens (his heart)
Süleyman AteşAzıcık verdi, gerisini elinde sıkı sıkı tuttu
«وأعطى قليلا» من المال المسمى «وأكدى» منع الباقي مأخوذ من الكدية وهي أرض صلبة كالصخرة تمنع حافر البئر إذا وصل إليها من الحفر.
Yusuf AliWhat! Has he knowledge of the Unseen so that he can see
Süleyman AteşGayb'ın bilgisi kendi yanında da o mu (alemin esrarını) görüyor
«أعنده علم الغيب فهو يرى» يعلم جملته أن غيره يتحمل عنه عذاب الآخرة؟ لا، وهو الوليد بن المغيرة أو غيره، وجملة أعنده المفعول الثاني لرأيت بمعنى أخبرني.
Yusuf AliNay, is he not acquainted with what is in the Books of Moses
Süleyman AteşYoksa kendisine haber mi verilmedi: Musa'nın sahifelerinde bulunan
«أم» بل «لم ينبأ بما في صحف موسى» أسفار التوراة أو صحف قبلها.
Yusuf AliAnd of Abraham who fulfilled his engagements
Süleyman AteşVe çok vefalı İbrahim'in (sahifelerinde bulunan şu gerçekler)
(و) صحف (إبراهيم الذي وفى) تمم ما أمر به نحو "" وإذ ابتلى إبراهيم ربه بكلمات فأتمهن "" وبيان ما:
Yusuf AliNamely, that no bearer of burdens can bear the burden of another
Süleyman AteşKi hiçbir günahkar, başkasının günah yükünü yüklenmez
«أ» ن «لا تزر وازرة وزر أخرى» إلخ وأن مخففة من الثقيلة، أي لا تحمل نفس ذنب غيرها.
Yusuf AliThat man can have nothing but what he strives for
Süleyman Ateşİnsana çalışmasından başka bir şey yoktur
«وأن» بأنه «ليس للإنسان إلا ما سعى» من خير فليس له من سعي غيره الخير شيء.
Yusuf AliThat (the fruit of) his striving will soon come in sight
Süleyman AteşVe çalışması da yakında görülecektir
«وأن سعيه سوف يُرى» يبصر في الآخرة.
Yusuf AliThen will he be rewarded with a reward complete
Süleyman AteşSonra ona tastamam karşılığı verilecektir
«ثم يجزاه الجزاء الأوفى» الأكمل يقال: جزيته سعيه وبسعيه.
Yusuf AliThat to thy Lord is the final Goal
Süleyman AteşVe sonunda senin Rabbine varılacaktır
«وأن» بالفتح عطفا وقرئ بالكسر استئنافا وكذا ما بعدها فلا يكون مضمون الجمل في الصحف على الثاني «إلى ربك المنتهى» المرجع والمصير بعد الموت فيجازيهم.
Yusuf AliThat it is He Who granteth Laughter and Tears
Süleyman AteşGüldüren de O'dur, ağlatan da O'dur
«وأنه هو أضحك» من شاء أفرحه «وأبكى» من شاء أحزنه.
Yusuf AliThat it is He Who granteth Death and Life
Süleyman AteşÖldüren de O'dur, yaşatan da O'dur
«وأنه هو أمات» في الدنيا «وأحيا» للبعث.
Yusuf AliThat He did create in pairs,- male and female
Süleyman AteşO yarattı iki çifti: erkeği ve dişiyi
«وأنه خلق الزوجين» الصنفين «الذكر والأنثى».
Yusuf AliFrom a seed when lodged (in its place)
Süleyman AteşAtıldığı zaman nutfe(sperm)den
«من نطفة» منيٍّ «إذا تُمنى» تصب في الرحم.
Yusuf AliThat He hath promised a Second Creation (Raising of the Dead)
Süleyman AteşŞüphesiz tekrar yaratmak da O'nun işidir
«وأن عليه النَّشآءَةَ» بالمد والقصر «الأخرى» الخلقة الأخرى للبعث بعد الخلقة الأولى.
Yusuf AliThat it is He Who giveth wealth and satisfaction
Süleyman AteşZengin eden O'dur, bol verip memnun eden O
«وأنه هو أغنى» الناس بالكفاية بالأموال «وأقنى» أعطى المال المتخذ قُنية.
Yusuf AliThat He is the Lord of Sirius (the Mighty Star)
Süleyman Ateş(Taptıkları) Şi'ra(yıldızı)nın Rabbi O'dur
«وأنه هو رب الشعرى» هي كوكب خلف الجوزاء كانت تعبد في الجاهلية.
Yusuf AliAnd that it is He Who destroyed the (powerful) ancient 'Ad (people)
Süleyman AteşO helak etti, önce gelen 'Ad'ı
«وأنه أهلك عادا الأولى» وفي قراءة بإدغام التنوين في اللام وضمها بلا همزة وهي قوم عاد والأخرى قوم صالح.
Yusuf AliAnd the Thamud nor gave them a lease of perpetual life
Süleyman AteşSemud'u, komadı (onları)
«وثمودا» بالصرف اسم للأب وبلا صرف للقبيلة وهو معطوف على عادا «فما أبقى» منهم أحدا.
Yusuf AliAnd before them, the people of Noah, for that they were (all) most unjust and most insolent transgressors
Süleyman AteşÖnceden de Nuh kavmini (helak etmişti). Çünkü onlar daha zalim ve azgın idiler
(وقوم نوح من قبل) أي قبل عاد وثمود أهلكناهم (إنهم كانوا هم أظلم وأطغى) من عاد وثمود لطول لبث نوح فيهم "" فلبث فيهم ألف سنة إلا خمسين عاما "" وهم مع عدم إيمانهم به يؤذونه ويضربونه.
Yusuf AliAnd He destroyed the Overthrown Cities (of Sodom and Gomorrah)
Süleyman AteşAltı üstüne getirilen kentleri (Lut kavminin oturduğu bölgeleri) devirip yıktı
«والمؤتفكة» وهي قرى قوم لوط «أهوى» أسقطها بعد رفعها إلى السماء مقلوبة إلى الأرض بأمره جبريل بذلك.
Yusuf AliSo that (ruins unknown) have covered them up
Süleyman AteşOnların üstüne neler çöktü, neler
«فغشاها» من الحجارة بعد ذلك «ما غشى» أبْهم تهويلا، وفي هود: (جعلنا عاليها سافلها وأمطرنا عليها حجارة من سجيل).
Yusuf AliThen which of the gifts of thy Lord, (O man,) wilt thou dispute about
Süleyman AteşO halde Rabbinin hangi ni'metinden kuşku duyuyorsun
«فبأي آلاء ربك» أنعمه الدالة على وحدانيته وقدرته «تتمارى» تتشكك أيها الإنسان أو تكذب.
Yusuf AliThis is a Warner, of the (series of) Warners of old
Süleyman AteşBu (Kur'an veya peygamber) de ilk uyarıcılar gibi bir uyarıcıdır
«هذا» محمد «نذير من النذر الأولى» من جنسهم، أي رسول كالرسل قبله أرسل إليكم كما أرسلوا إلى أقوامهم.
Yusuf AliThe (Judgment) ever approaching draws nigh
Süleyman AteşO yaklaşıcı, yaklaştı
«أزفت الآزفة» قربت القيامة.
Yusuf AliNo (soul) but God can lay it bare
Süleyman AteşOnu Allah'tan başka açacak (geldiği zaman kaldıracak, vaktini erteleyecek veya onun ne zaman geleceğini belirleyecek) kimse yoktur
«ليس لها من دون الله» نفس «كاشفة» أي لا يكشفها ويظهرها إلا هو كقوله «لا يجليها لوقتها إلا هو».
Yusuf AliDo ye then wonder at this recital
Süleyman AteşŞimdi siz bu söze mi hayret ediyorsunuz
«أفمن هذا الحديث» أي القرآن «تعجبون» تكذيبا.
Yusuf AliAnd will ye laugh and not weep
Süleyman AteşVe gülüyorsunuz da ağlamıyorsunuz
«وتضحكون» استهزاءً «ولا تبكون» لسماع وعده ووعيده.
Yusuf AliWasting your time in vanities
Süleyman AteşVe siz baş kaldırıyorsunuz
«وأنتم سامدون» لاهون غافلون عما يطلب منكم.
Yusuf AliBut fall ye down in prostration to God, and adore (Him)
Süleyman AteşHaydi Allah'a secde edin ve kulluk edin
«فاسجدوا لله» الذي خلقكم «واعبدوا» ولا تسجدوا للأصنام ولا تعبدوها.