53. An-Najm سُورَةُ النَّجۡمِ
Diyanet İşleri MealiBatmakta olan yıldıza and olsun ki
Süleyman AteşAşağı kayan yıldıza andolsun ki
Elmalılı Hamdi Yazırİnmekte olan yıldıza andolsun ki
Yusuf AliBy the Star when it goes down
«والنَّجم» الثريا «إذا هوى» غاب.
Diyanet İşleri MealiArkadaşınız (Muhammed) sapmamış ve azmamıştır
Süleyman AteşArkadaşınız sapmadı, azmadı
Elmalılı Hamdi YazırArkadaşınız (Muhammed) sapmadı, azmadı
Yusuf AliYour Companion is neither astray nor being misled
«ما ضل صاحبكم» محمد عليه الصلاة والسلام عن طريق الهداية «وما غوى» ما لابس الغي وهو جهل من اعتقاد فاسد.
Diyanet İşleri MealiO, kendiliğinden konuşmamaktadır
Süleyman AteşO heva'dan konuşmaz
Elmalılı Hamdi YazırO, hevâdan (arzularına göre) konuşmaz
Yusuf AliNor does he say (aught) of (his own) Desire
«وما ينطق» بما يأتيكم به «عن الهوى» هوى نفسه.
Diyanet İşleri MealiOnun konuşması ancak, bildirilen bir vahy iledir
Süleyman AteşO(nun okuduğu Kur'an) kendisine vahyedilen vahiyden başka bir şey değildir
Elmalılı Hamdi YazırO(nun konuşması kendisine ) vahyedilenden başkası değildir
Yusuf AliIt is no less than inspiration sent down to him
«إن» ما «هو إلا وحي يوحى» إليه.
Diyanet İşleri MealiOna, çetin kuvvetlere sahip ve güçlü olan Cebrail öğretmiştir; en yüksek ufukta iken doğruluvermiş
Süleyman AteşOnu, mühtiş kuvvetleri olan biri öğretti
Elmalılı Hamdi YazırOnu, müthiş kuvvetleri olan biri öğretti
Yusuf AliHe was taught by one Mighty in Power
«علمه» إياه ملك «شديد القوى».
Diyanet İşleri MealiOna, çetin kuvvetlere sahip ve güçlü olan Cebrail öğretmiştir; en yüksek ufukta iken doğruluvermiş
Süleyman AteşÜstün akıl sahibi (melek). Doğruldu
Elmalılı Hamdi Yazır(Ki o) akıl ve görüşünde kuvvetli (bir melek)dir. Hemen (gerçek meleklik şekliyle) doğruldu
Yusuf AliEndued with Wisdom: for he appeared (in stately form)
«ذو مرة» قوة وشدة أو منظر حسن، أي جبريل عليه السلام «فاستوى» استقر.
Diyanet İşleri MealiOna, çetin kuvvetlere sahip ve güçlü olan Cebrail öğretmiştir; en yüksek ufukta iken doğruluvermiş
Süleyman AteşKendisi yüksek ufukta iken
Elmalılı Hamdi YazırO, en yüksek ufukta idi
Yusuf AliWhile he was in the highest part of the horizon
«وهو بالأفق الأعلى» أفق الشمس، أي عند مطلعها على صورته التي خلق عليها فرآه النبي صلى الله عليه وسلم وكان بحراء قد سد الأفق إلى المغرب فخر مغشيا عليه وكان قد سأله أن يريه نفسه على صورته التي خلق عليها فواعده بحراء فنزل جبريل له في سورة الآدميين.
Diyanet İşleri MealiSonra yaklaşmış ve inmiştir
Süleyman AteşSonra yaklaştı, (yere doğru) sarktı
Elmalılı Hamdi YazırSonra (Cebrail ona) yaklaştı ve (aşağıya doğru) sarktı
Yusuf AliThen he approached and came closer
«ثم دنا» قرب منه «فتدلى» زاد في القرب.
Diyanet İşleri MealiAraları iki yay aralığı kadar veya daha da yakın oldu
Süleyman Ateş(Muhammed ile arasındaki mesafe) İki yay uzunluğu kadar, yahut daha az kaldı
Elmalılı Hamdi YazırOnunla arasındaki mesafe, iki yay kadar, yahut daha az kaldı
Yusuf AliAnd was at a distance of but two bow-lengths or (even) nearer
«فكان» منه «قاب» قدر «قوسين أو أدنى» من ذلك حتى أفاق وسكن روعه.
Diyanet İşleri MealiAllah o anda kuluna vahyedeceğini etti
Süleyman AteşKuluna, vahyettiğini vahyetti
Elmalılı Hamdi Yazır(Allah), kuluna verdiği vahyi verdi
Yusuf AliSo did (God) convey the inspiration to His Servant- (conveyed) what He (meant) to convey
«فأوحى» تعالى «إلى عبده» جبريل «ما أوحى» جبريل إلى النبي صلى الله عليه وسلم ولم يذكر الموحي تفخيما لشأنه.
Diyanet İşleri MealiGözünün gördüğünü gönlü yalanlamadı
Süleyman AteşGönül gördüğünde yanılmadı (yalan söylemedi, gerçeği gördü)
Elmalılı Hamdi YazırOnun gördüğünü kalb(i) yalanlamadı
Yusuf AliThe (Prophet's) (mind and) heart in no way falsified that which he saw
«ما كذب» بالتخفيف والتشديد أنكر «الفؤاد» فؤاد النبي «ما رأى» ببصره من صورة جبريل.
Diyanet İşleri MealiEy inkarcılar! Onun gördüğü şey hakkında kendisi ile tartışır mısınız
Süleyman AteşOnun gördüğünden kuşku mu duyuyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırOnun gördükleri hakkında şimdi kendisi ile tartışacak mısınız
Yusuf AliWill ye then dispute with him concerning what he saw
«أفتمارونه» تجادلونه وتغلبونه «على ما يرى» خطاب للمشركين المنكرين رؤية النبي صلى الله عليه وسلم لجبريل.
Diyanet İşleri MealiAnd olsun ki o, Cebrail'i sınırın sonunda başka bir inişinde de görmüştür
Süleyman AteşAndolsun, onu bir inişinde daha görmüştü
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun onu bir kez daha görmüştü
Yusuf AliFor indeed he saw him at a second descent
«ولقد رآه» على صورته «نزلةً» مرة «أخرى».
Diyanet İşleri MealiAnd olsun ki o, Cebrail'i sınırın sonunda başka bir inişinde de görmüştür
Süleyman AteşSidretü'l-Münteha(uzak ağaç)ın yanında
Elmalılı Hamdi YazırSidretü'lMüntehâ'nın yanında
Yusuf AliNear the Lote-tree beyond which none may pass
«عند سدرة المنتهى» لما أسري به في السماوات، وهي شجرة نبق عن يمين العرش لا يتجاوزها أحد من الملائكة وغيرهم.
Diyanet İşleri MealiOrada Me'va cenneti vardır
Süleyman AteşKi onun yanında oturulacak bahçe vardır
Elmalılı Hamdi YazırKi Cennetü'lMe'vâ onun yanındadır
Yusuf AliNear it is the Garden of Abode
«عندها جنة المأوى» تأوي إليها الملائكة وأرواح الشهداء والمتقين.
Diyanet İşleri MealiSidre'yi bürüyen bürüyordu
Süleyman AteşSidre'yi kaplayan kaplıyordu
Elmalılı Hamdi YazırSidre'yi kaplayan kaplıyordu
Yusuf AliBehold, the Lote-tree was shrouded (in mystery unspeakable)
«إذ» حين «يغشى السدرة ما يغشى» من طير وغيره، وإذ معمولة لرآه.
Diyanet İşleri MealiGözü oradan ne kaydı ve ne de onu aştı
Süleyman Ateş(Muhammed'in) Göz(ü) şaşmadı ve azmadı
Elmalılı Hamdi Yazır(Peygamberin) gözü şaşmadı ve sınırı aşmadı
Yusuf Ali(His) sight never swerved, nor did it go wrong
«ما زاغ البصر» من النبي صلى الله عليه وسلم «وما طغى» أي ما مال بصره عن مرئيه المقصود له ولا جاوزه تلك الليلة.
Diyanet İşleri MealiAnd olsun ki Rabbinin varlığının büyük delillerini gördü
Süleyman AteşAndolsun, Rabbinin büyük ayetlerinden bazılarını gördü
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun ki o, Rabbinin âyetlerinden en büyüğünü gördü
Yusuf AliFor truly did he see, of the Signs of his Lord, the Greatest
«لقد رأى» فيها «من آيات ربه الكبرى» العظام، أي بعضها فرأى من عجائب الملكوت رفرفا أخضر سد أفق السماء وجبريل له ستمائة جناح.
Diyanet İşleri MealiEy inkarcılar! Şimdi Lat, Uzza ve bundan başka üçüncüleri olan Menat'ın ne olduğunu söyler misiniz
Süleyman AteşGördünüz mü o Lat ve 'Uzza'yı
Elmalılı Hamdi YazırSiz de gördünüz değil mi o Lât ve Uzza'yı
Yusuf AliHave ye seen Lat. and 'Uzza
«أفرأيتم اللات والعزى».
Diyanet İşleri MealiEy inkarcılar! Şimdi Lat, Uzza ve bundan başka üçüncüleri olan Menat'ın ne olduğunu söyler misiniz
Süleyman AteşVe üçüncü(leri olan) öteki (put) Menat'ı
Elmalılı Hamdi YazırVe üçüncü olarak da öteki (put) Menat'ı
Yusuf AliAnd another, the third (goddess), Manat
«ومناة الثالثة» للتين قبلها «الأخرى» صفة ذم للثالثة وهي أصنام من حجارة كان المشركون يعبدونها ويزعمون أنها تشفع لهم عند الله، ومفعول أفرأيتم الأول اللات وما عطف عليه والثاني محذوف والمعنى أخبروني ألهذه الأصنام قدرة على شيء ما فتعبدونها دون الله القادر على ما تقدم ذكره، ولما زعموا أيضا أن الملائكة بنات الله مع كراهتهم البنات نزلت.
Diyanet İşleri MealiDemek erkekler sizin, dişiler Allah'ın mı
Süleyman AteşDemek erkek size, kadın Allah'a mı
Elmalılı Hamdi YazırSize erkek O'na dişi öyle mi
Yusuf AliWhat! for you the male sex, and for Him, the female
«ألكم الذكر وله الأنثى».
Diyanet İşleri MealiÖyleyse bu haksız bir paylaşma
Süleyman AteşO halde bu insafsızca bir taksim
Elmalılı Hamdi YazırÖyle ise bu çok insafsızca bir taksim
Yusuf AliBehold, such would be indeed a division most unfair
«تلك إذا قسمة ضيزى» جائزة من ضازه يضيزه إذا ظلمه وجار عليه.
Diyanet İşleri MealiBunlar sizin ve babalarınızın taktığı adlardan başka bir şey değildir. Allah onları destekleyen bir delil indirmemiştir. Onlar sadece sanıya ve canlarının istediğine uymaktadırlar. Oysa onlara Rablerinden and olsun ki doğruluk rehberi gelmiştir
Süleyman AteşOnlar, sizin ve babalarınızın, (tanrı) diye isimlendirdiğiniz (boş, kavramsız) isimlerden başka bir şey değildir. Allah, onlara hiçbir güç (tanrı oldukları hakkında hiçbir delil) indirmemiştir. O(putlara tapa)nlar zanna ve nefislerin hevesine uyuyorlar. Oysa kendilerine, Rableri tarafından yol gösterici gelmiştir
Elmalılı Hamdi YazırOnlar hiçbir şey değil, sırf sizin ve babalarınızın taktığınız (boş) isimlerdir. Allah onlar hakkında hiçbir delil indirmedi. Onlar yalnız zanna ve nefislerin sevdasına uyuyorlar. Halbuki onlara Rableri tarafından yol gösterici gelmiştir
Yusuf AliThese are nothing but names which ye have devised,- ye and your fathers,- for which God has sent down no authority (whatever). They follow nothing but conjecture and what their own souls desire!- Even though there has already come to them Guid ance from their Lord
«إن هي» أي ما المذكورات «إلا أسماء سميتموها» أي سميتم بها «أنتم وآباؤكم» أصناما تعبدونها «ما أنزل الله بها» أي بعبادتها «من سلطان» حجة وبرهان «إن» ما «يتبعون» في عبادتها «إلا الظن وما تهوى الأنفس» مما زين لهم الشيطان من أنها تشفع لهم عند الله تعالى «ولقد جاءهم من ربهم الهدى» على لسان النبي صلى الله عليه وسلم بالبرهان القاطع فلم يرجعوا عما هم عليه.
Diyanet İşleri MealiYoksa, her umduğu şey insanın mıdır
Süleyman AteşYoksa insan, her arzu ettiğine sahip mi olacaktır
Elmalılı Hamdi YazırYoksa her arzu ettiği şey, insanın kendisinin mi (olacak) dir
Yusuf AliNay, shall man have (just) anything he hankers after
«أم للإنسان» أي لكل إنسان منهم «ما تمنى» من أن الأصنام تشفع لهم؟ ليس الأمر كذلك.
Diyanet İşleri MealiHayatın ilki de sonu da Allah'ındır
Süleyman AteşSon da ilk de (ahiret de, dünya da) Allah'ındır
Elmalılı Hamdi YazırSon da ilk de (ahiret de dünya da) Allah'ındır
Yusuf AliBut it is to God that the End and the Beginning (of all things) belong
«فلله الآخرة والأولى» أي الدنيا فلا يقع فيهما إلا ما يريده تعالى.
Diyanet İşleri MealiAllah, dilediğine ve hoşnut olduğuna izin vermedikçe, göklerde bulunan nice meleklerin şefaati bir şeye yaramaz
Süleyman AteşGöklerde nice melek var ki onların şefa'ati hiçbir işe yaramaz. Meğer Allah'ın dilediği ve razı olduğu kimseye izin verdikten sonra olsun (ancak o zaman şefa'atin faydası olur)
Elmalılı Hamdi YazırGöklerde nice melek var ki Allah'ın dileyip razı olduğuna izin vermeden önce onların şefaatları hiç bir işe yaramaz
Yusuf AliHow many-so-ever be the angels in the heavens, their intercession will avail nothing except after God has given leave for whom He pleases and that he is acceptable to Him
(وكم من ملك) أي وكثير من الملائكة (في السماوات) وما أكرمهم عند الله (لا تغني شفاعتهم شيئا إلا من بعد أن يأذن الله) لهم فيها (لمن يشاء) من عباده (ويرضى) عنه لقوله "" ولا يشفعون إلا لمن ارتضى "" ومعلوم أنها لا توجد منهم إلا بعد الإذن فيها "" من ذا الذي يشفع عنده إلا بإذنه ".
Diyanet İşleri MealiDoğrusu ahirete inanmayanlar, meleklere "dişi" adını takarlar
Süleyman AteşAhirete inanmayanlar, meleklere dişilerin adlarını takıyorlar
Elmalılı Hamdi YazırAhirete iman etmeyenler meleklere dişilerin adlarını takıp duruyorlar
Yusuf AliThose who believe not in the Hereafter, name the angels with female names
«إن الذين لا يؤمنون بالآخرة ليسمون الملائكة تسمية الأنثى» حيث قالوا: هم بنات الله.
Diyanet İşleri MealiOysa onların bu hususta bir bilgileri yoktur, sadece sanıya uyarlar. Sanı ise şüphesiz gerçeği ifade etmez
Süleyman AteşOnların bu hususta bir bilgileri yoktur. Sadece zanna uyuyorlar. Zan ise haktan hiçbir gerçek kazandırmaz. (Zan ile gerçeğe ulaşılmaz)
Elmalılı Hamdi YazırOnların bu hususta bir bilgileri yoktur. Sadece zanna uyuyorlar. Zan ise, şüphesiz hakikat bakımından birşey ifade etmez
Yusuf AliBut they have no knowledge therein. They follow nothing but conjecture; and conjecture avails nothing against Truth
«وما لهم به» بهذا القول «من علم إن» ما «يتبعون» فيه «إلا الظن» الذي تخيلوه «وإن الظن لا يغني من الحق شيئا» أي عن العلم فيما المطلوب فيه العلم.
Diyanet İşleri MealiBizi anmaktan yüz çevirenlere ve dünya hayatından başka bir şey istemeyenlere aldırma
Süleyman AteşBizi anmaktan yüz çeviren ve dünya hayatından başka bir şey istemeyen kimseden yüz çevir
Elmalılı Hamdi YazırOnun için bizi anmaktan yüz çeviren ve dünya hayatından başka bir şey istemeyenlerden yüz çevir
Yusuf AliTherefore shun those who turn away from Our Message and desire nothing but the life of this world
«فأعرض عن من تولى عن ذكرنا» أي القرآن «ولم يُرد إلا الحياة الدنيا» وهذا قبل الأمر بالجهاد.
Diyanet İşleri MealiBu onların ulaştıkları bilginin seviyesini gösterir. Doğrusu Rabbin yolundan sapmış olanı pek iyi bilir, doğru yolda olanı da çok iyi bilir
Süleyman Ateşİşte onların erişebilecekleri bilgi (sınırı) budur. (Bundan ötesine akılları ermez). Şüphesiz Rabbin, yolundan sapanı da iyi bilir ve O, yola geleni de iyi bilir
Elmalılı Hamdi Yazırİşte onların ilimden erişebilecekleri (son sınır) budur. Şüphesiz, Rabbin, yolundan sapanı da iyi bilir; O, hidayette olanı da iyi bilir
Yusuf AliThat is as far as knowledge will reach them. Verily thy Lord knoweth best those who stray from His Path, and He knoweth best those who receive guidance
«ذلك» أي طلب الدنيا «مبلغهم من العلم» أي نهاية علمهم أن آثروا الدنيا على الآخرة «إن ربك هو أعلم بمن ضل عن سبيله وهو أعلم بمن اهتدى» عالم بهما فيجازيهما.
Diyanet İşleri MealiGöklerde olanlar ve yerde olanlar Allah'ındır ki O, kötülük yapanlara işlerinin karşılığını verir; iyi davrananlara, ufak tefek kabahatleri bir yana büyük günahlardan ve hayasızlıklardan kaçınanlara işlediklerinden daha iyisiyle karşılığını verir. Doğrusu Rabbinin bağışı boldur. Sizi yerden var ederken ve siz annelerinizin karınlarında cenin halinde iken sizleri çok iyi bilen O'dur. Kendinizi temize çıkarmayın. O, sakınanı çok iyi bilir
Süleyman AteşGöklerde ve yerde bulunan herşey Allah'ındır. (Bunları yaratmıştır) Ki kötülük edenleri, yaptıklarıyle cezalandırsın, güzel davrananları da güzellikle mükafatlandırsın
Elmalılı Hamdi YazırGöklerde ve yerde bulunanlar hep Allah'ındır. Akıbet (sonuçta) kötülük yapanları yaptıkları ile cezalandıracak, güzel davrananları da daha güzeliyle mükafatlandıracaktır
Yusuf AliYea, to God belongs all that is in the heavens and on earth: so that He rewards those who do evil, according to their deeds, and He rewards those who do good, with what is best
«ولله ما في السماوات وما في الأرض» هو مالك لذلك، ومنه الضال والمهتدي يُضل من يشاء ويهدي من يشاء «ليجزي الذين أساءوا بما عملوا» من الشرك وغيره «ويجزي الذين أحسنوا» بالتوحيد وغيره من الطاعات «بالحسنى» الجنة وبيَّن المحسنين بقوله.
Diyanet İşleri MealiGöklerde olanlar ve yerde olanlar Allah'ındır ki O, kötülük yapanlara işlerinin karşılığını verir; iyi davrananlara, ufak tefek kabahatleri bir yana büyük günahlardan ve hayasızlıklardan kaçınanlara işlediklerinden daha iyisiyle karşılığını verir. Doğrusu Rabbinin bağışı boldur. Sizi yerden var ederken ve siz annelerinizin karınlarında cenin halinde iken sizleri çok iyi bilen O'dur. Kendinizi temize çıkarmayın. O, sakınanı çok iyi bilir
Süleyman AteşOnlar, günahın büyüklerinden ve çirkin işlerden kaçınırlar, yalnız bazı küçük hatalar işleyebilirler. Şüphesiz Rabbinin affı geniştir (O kendisine yönelen kulunu affeder). O sizi daha iyi bilir: Gerek sizi topraktan inşa ettiği, gerek annelerinizin karınlarında bulunduğunuz zaman biçim verdiği sırada (sizin her halinizi bilmiştir), artık kendinizi övüp yüceltmeyin, çünkü O, korunanı daha iyi bilir
Elmalılı Hamdi YazırOnlar ki günahın büyüklerinden ve çirkin işlerden kaçınırlar, yalnız bazı küçük kusurlar hariç. Şüphesiz Rabbinin affı geniştir. O, sizi daha topraktan yarattığı zaman ve siz annelerinizin karınlarında bulunduğunuz sırada, sizi en iyi bilendir. Bunun için kendinizi temize çıkarmayın. Çünkü O, kötülükten sakınanı daha iyi bilir
Yusuf AliThose who avoid great sins and shameful deeds, only (falling into) small faults,- verily thy Lord is ample in forgiveness. He knows you well when He brings you out of the earth, And when ye are hidden in your mothers' wombs. Therefore justify not yourselves: He knows best who it is that guards against evil
«الذين يجتنبون كبائر الإثم والفواحش إلا الَّلمَمَ» هو صغار الذنوب كالنظرة والقبلة واللمسة فهو استثناء منقطع والمعنى لكن اللمم يغفر باجتناب الكبائر «إن ربك واسع المغفرة» بذلك وبقبول التوبة، ونزل فيمن كان يقول: صلاتنا صيامنا حجنا: «هو أعلم» أي عالم «بكم إذ أنشأكم من الأرض» أي خلق آباكم آدم من التراب «وإذ أنتم أجنة» جمع جنين «في بطون أمهاتكم فلا تزكوا أنفسكم» لا تمدحوها على سبيل الإعجاب أما على سبيل الاعتراف بالنعمة فحسن «هو أعلم» أي عالم «بمن اتقى».
Diyanet İşleri MealiYüz çevireni ve malından biraz verip sonra vermemekte direneni gördün mü
Süleyman AteşGördün mü şu adamı ki arkasını döndü
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi gördün mü O yüz çevireni
Yusuf AliSeest thou one who turns back
«أفرأيت الذي تولى» عن الإيمان ارتد لما عير به وقال إني خشيت عقاب الله فضمن له المعير له أن يحمل عنه عذاب الله إن رجع إلى شركه وأعطاه من ماله كذا فرجع.
Diyanet İşleri MealiYüz çevireni ve malından biraz verip sonra vermemekte direneni gördün mü
Süleyman AteşAzıcık verdi, gerisini elinde sıkı sıkı tuttu
Elmalılı Hamdi YazırAzıcık verip (sonra vermemekte) direneni
Yusuf AliGives a little, then hardens (his heart)
«وأعطى قليلا» من المال المسمى «وأكدى» منع الباقي مأخوذ من الكدية وهي أرض صلبة كالصخرة تمنع حافر البئر إذا وصل إليها من الحفر.
Diyanet İşleri MealiGörülmeyenin ilmi yanında da o mu görüyor
Süleyman AteşGayb'ın bilgisi kendi yanında da o mu (alemin esrarını) görüyor
Elmalılı Hamdi YazırGaybın bilgisi kendi yanındadır da, o mu görüyor
Yusuf AliWhat! Has he knowledge of the Unseen so that he can see
«أعنده علم الغيب فهو يرى» يعلم جملته أن غيره يتحمل عنه عذاب الآخرة؟ لا، وهو الوليد بن المغيرة أو غيره، وجملة أعنده المفعول الثاني لرأيت بمعنى أخبرني.
Diyanet İşleri MealiYoksa Musa'nın ve sözünü yerine getiren İbrahim'in kitablarında olanlar kendisine bildirilmedi mi ki
Süleyman AteşYoksa kendisine haber mi verilmedi: Musa'nın sahifelerinde bulunan
Elmalılı Hamdi YazırYoksa haber verilmedi mi Musa'nın sahifelerinde yazılı olanlar
Yusuf AliNay, is he not acquainted with what is in the Books of Moses
«أم» بل «لم ينبأ بما في صحف موسى» أسفار التوراة أو صحف قبلها.
Diyanet İşleri MealiYoksa Musa'nın ve sözünü yerine getiren İbrahim'in kitablarında olanlar kendisine bildirilmedi mi ki
Süleyman AteşVe çok vefalı İbrahim'in (sahifelerinde bulunan şu gerçekler)
Elmalılı Hamdi YazırVe çok vefakâr olan İbrahim'in sahifelerindekiler
Yusuf AliAnd of Abraham who fulfilled his engagements
(و) صحف (إبراهيم الذي وفى) تمم ما أمر به نحو "" وإذ ابتلى إبراهيم ربه بكلمات فأتمهن "" وبيان ما:
Diyanet İşleri MealiHiç bir günahkar başkasının günah yükünü yüklenmez
Süleyman AteşKi hiçbir günahkar, başkasının günah yükünü yüklenmez
Elmalılı Hamdi YazırKi hiçbir günahkâr başkasının günah yükünü yüklenmez
Yusuf AliNamely, that no bearer of burdens can bear the burden of another
«أ» ن «لا تزر وازرة وزر أخرى» إلخ وأن مخففة من الثقيلة، أي لا تحمل نفس ذنب غيرها.
Diyanet İşleri Mealiİnsan ancak çalıştığına erişir
Süleyman Ateşİnsana çalışmasından başka bir şey yoktur
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu insana çalışmasından başka bir şey yoktur
Yusuf AliThat man can have nothing but what he strives for
«وأن» بأنه «ليس للإنسان إلا ما سعى» من خير فليس له من سعي غيره الخير شيء.
Diyanet İşleri MealiOnun çalışması şüphesiz görülecektir
Süleyman AteşVe çalışması da yakında görülecektir
Elmalılı Hamdi YazırVe çalışması da yakında görülecektir
Yusuf AliThat (the fruit of) his striving will soon come in sight
«وأن سعيه سوف يُرى» يبصر في الآخرة.
Diyanet İşleri MealiSonra ona karşılığı eksiksiz verilecektir
Süleyman AteşSonra ona tastamam karşılığı verilecektir
Elmalılı Hamdi YazırSonra ona karşılığı tastamam verilecektir
Yusuf AliThen will he be rewarded with a reward complete
«ثم يجزاه الجزاء الأوفى» الأكمل يقال: جزيته سعيه وبسعيه.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu son varış Rabbinedir
Süleyman AteşVe sonunda senin Rabbine varılacaktır
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz en son varış, Rabbinedir
Yusuf AliThat to thy Lord is the final Goal
«وأن» بالفتح عطفا وقرئ بالكسر استئنافا وكذا ما بعدها فلا يكون مضمون الجمل في الصحف على الثاني «إلى ربك المنتهى» المرجع والمصير بعد الموت فيجازيهم.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, güldüren de ağlatan da O'dur
Süleyman AteşGüldüren de O'dur, ağlatan da O'dur
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu güldüren de ağlatan da O'dur
Yusuf AliThat it is He Who granteth Laughter and Tears
«وأنه هو أضحك» من شاء أفرحه «وأبكى» من شاء أحزنه.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu dirilten de öldüren de O'dur
Süleyman AteşÖldüren de O'dur, yaşatan da O'dur
Elmalılı Hamdi YazırÖldüren de dirilten de O'dur
Yusuf AliThat it is He Who granteth Death and Life
«وأنه هو أمات» في الدنيا «وأحيا» للبعث.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, atıldığında meniden erkek ve dişiyi, iki çifti yaratan O'dur
Süleyman AteşO yarattı iki çifti: erkeği ve dişiyi
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz erkeği, dişiyi iki eş yaratan O'dur
Yusuf AliThat He did create in pairs,- male and female
«وأنه خلق الزوجين» الصنفين «الذكر والأنثى».
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, atıldığında meniden erkek ve dişiyi, iki çifti yaratan O'dur
Süleyman AteşAtıldığı zaman nutfe(sperm)den
Elmalılı Hamdi YazırAtıldığı zaman bir nutfeden
Yusuf AliFrom a seed when lodged (in its place)
«من نطفة» منيٍّ «إذا تُمنى» تصب في الرحم.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu ölümden sonra tekrar dirilten de O'dur
Süleyman AteşŞüphesiz tekrar yaratmak da O'nun işidir
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz tekrar diriltmek de O'na aittir
Yusuf AliThat He hath promised a Second Creation (Raising of the Dead)
«وأن عليه النَّشآءَةَ» بالمد والقصر «الأخرى» الخلقة الأخرى للبعث بعد الخلقة الأولى.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu zengin eden de varlıklı kılan da O'dur
Süleyman AteşZengin eden O'dur, bol verip memnun eden O
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz zengin eden de sermaye veren de O'dur
Yusuf AliThat it is He Who giveth wealth and satisfaction
«وأنه هو أغنى» الناس بالكفاية بالأموال «وأقنى» أعطى المال المتخذ قُنية.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu Şira yıldızının Rabbi O'dur
Süleyman Ateş(Taptıkları) Şi'ra(yıldızı)nın Rabbi O'dur
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu Şi'râ yıldızının Rabbi O'dur
Yusuf AliThat He is the Lord of Sirius (the Mighty Star)
«وأنه هو رب الشعرى» هي كوكب خلف الجوزاء كانت تعبد في الجاهلية.
Diyanet İşleri Mealiİlk Ad milletini, Semud milletini yok edip geri bırakmayan O'dur
Süleyman AteşO helak etti, önce gelen 'Ad'ı
Elmalılı Hamdi YazırO, helak etti önce gelen Âd'ı
Yusuf AliAnd that it is He Who destroyed the (powerful) ancient 'Ad (people)
«وأنه أهلك عادا الأولى» وفي قراءة بإدغام التنوين في اللام وضمها بلا همزة وهي قوم عاد والأخرى قوم صالح.
Diyanet İşleri Mealiİlk Ad milletini, Semud milletini yok edip geri bırakmayan O'dur
Süleyman AteşSemud'u, komadı (onları)
Elmalılı Hamdi YazırVe Semûd'u da bırakmadı
Yusuf AliAnd the Thamud nor gave them a lease of perpetual life
«وثمودا» بالصرف اسم للأب وبلا صرف للقبيلة وهو معطوف على عادا «فما أبقى» منهم أحدا.
Diyanet İşleri MealiDaha önce de Nuh milletini yok eden O'dur; çünkü onlar çok zalim ve pek taşkın kimselerdi
Süleyman AteşÖnceden de Nuh kavmini (helak etmişti). Çünkü onlar daha zalim ve azgın idiler
Elmalılı Hamdi YazırÖnceden de Nuh kavmini (helak etmişti), çünkü onlar zulmetmiş ve azmıştı
Yusuf AliAnd before them, the people of Noah, for that they were (all) most unjust and most insolent transgressors
(وقوم نوح من قبل) أي قبل عاد وثمود أهلكناهم (إنهم كانوا هم أظلم وأطغى) من عاد وثمود لطول لبث نوح فيهم "" فلبث فيهم ألف سنة إلا خمسين عاما "" وهم مع عدم إيمانهم به يؤذونه ويضربونه.
Diyanet İşleri MealiLut milletinin kasabalarını yere batıran, onları gömdükçe gömen O'dur
Süleyman AteşAltı üstüne getirilen kentleri (Lut kavminin oturduğu bölgeleri) devirip yıktı
Elmalılı Hamdi YazırAltı üstüne getirilmiş şehirleri devirip yıktı
Yusuf AliAnd He destroyed the Overthrown Cities (of Sodom and Gomorrah)
«والمؤتفكة» وهي قرى قوم لوط «أهوى» أسقطها بعد رفعها إلى السماء مقلوبة إلى الأرض بأمره جبريل بذلك.
Diyanet İşleri MealiLut milletinin kasabalarını yere batıran, onları gömdükçe gömen O'dur
Süleyman AteşOnların üstüne neler çöktü, neler
Elmalılı Hamdi YazırOnları neler kapladı neler
Yusuf AliSo that (ruins unknown) have covered them up
«فغشاها» من الحجارة بعد ذلك «ما غشى» أبْهم تهويلا، وفي هود: (جعلنا عاليها سافلها وأمطرنا عليها حجارة من سجيل).
Diyanet İşleri MealiEy kişi! Rabbinin hangi nimetinden şüpheye düşersin
Süleyman AteşO halde Rabbinin hangi ni'metinden kuşku duyuyorsun
Elmalılı Hamdi YazırO halde Rabbinin hangi nimetinden kuşku duyuyorsun
Yusuf AliThen which of the gifts of thy Lord, (O man,) wilt thou dispute about
«فبأي آلاء ربك» أنعمه الدالة على وحدانيته وقدرته «تتمارى» تتشكك أيها الإنسان أو تكذب.
Diyanet İşleri Mealiİşte ilk uyaranlar gibi bu da bir uyarandır
Süleyman AteşBu (Kur'an veya peygamber) de ilk uyarıcılar gibi bir uyarıcıdır
Elmalılı Hamdi YazırBu da ilk uyarıcılardan bir uyarıcıdır
Yusuf AliThis is a Warner, of the (series of) Warners of old
«هذا» محمد «نذير من النذر الأولى» من جنسهم، أي رسول كالرسل قبله أرسل إليكم كما أرسلوا إلى أقوامهم.
Diyanet İşleri MealiKıyamet yaklaştıkça yaklaşmıştır
Süleyman AteşO yaklaşıcı, yaklaştı
Elmalılı Hamdi YazırYaklaşan yaklaştı
Yusuf AliThe (Judgment) ever approaching draws nigh
«أزفت الآزفة» قربت القيامة.
Diyanet İşleri MealiOnu Allah'tan başka ortaya koyacak yoktur
Süleyman AteşOnu Allah'tan başka açacak (geldiği zaman kaldıracak, vaktini erteleyecek veya onun ne zaman geleceğini belirleyecek) kimse yoktur
Elmalılı Hamdi YazırOnu Allah'tan başka açığa çıkaracak yoktur
Yusuf AliNo (soul) but God can lay it bare
«ليس لها من دون الله» نفس «كاشفة» أي لا يكشفها ويظهرها إلا هو كقوله «لا يجليها لوقتها إلا هو».
Diyanet İşleri MealiBu söze mi şaşıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi siz bu söze mi hayret ediyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi siz bu sözden mi hayret ediyorsunuz
Yusuf AliDo ye then wonder at this recital
«أفمن هذا الحديث» أي القرآن «تعجبون» تكذيبا.
Diyanet İşleri MealiGülüyorsunuz... Ağlamıyorsunuz
Süleyman AteşVe gülüyorsunuz da ağlamıyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırGülüyorsunuz da ağlamıyorsunuz
Yusuf AliAnd will ye laugh and not weep
«وتضحكون» استهزاءً «ولا تبكون» لسماع وعده ووعيده.
Diyanet İşleri MealiHabersiz oyalanmaktasınız
Süleyman AteşVe siz baş kaldırıyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırVe siz mi kafa tutuyorsunuz ey gafiller
Yusuf AliWasting your time in vanities
«وأنتم سامدون» لاهون غافلون عما يطلب منكم.
Diyanet İşleri MealiArtık secdeye varın, Allah'a kulluk edin
Süleyman AteşHaydi Allah'a secde edin ve kulluk edin
Elmalılı Hamdi YazırHaydi Allah için secdeye kapanın ve O'na kulluk edin
Yusuf AliBut fall ye down in prostration to God, and adore (Him)
«فاسجدوا لله» الذي خلقكم «واعبدوا» ولا تسجدوا للأصنام ولا تعبدوها.