53. An-Najm سُورَةُ النَّجۡمِ
Elmalılı Hamdi Yazırİnmekte olan yıldıza andolsun ki
Diyanet İşleri MealiBatmakta olan yıldıza and olsun ki
Ali BulaçBattığı zaman yıldıza andolsun
«والنَّجم» الثريا «إذا هوى» غاب.
Elmalılı Hamdi YazırArkadaşınız (Muhammed) sapmadı, azmadı
Diyanet İşleri MealiArkadaşınız (Muhammed) sapmamış ve azmamıştır
Ali BulaçSahibiniz (arkadaşınız olan peygamber) sapmadı ve azmadı
«ما ضل صاحبكم» محمد عليه الصلاة والسلام عن طريق الهداية «وما غوى» ما لابس الغي وهو جهل من اعتقاد فاسد.
Elmalılı Hamdi YazırO, hevâdan (arzularına göre) konuşmaz
Diyanet İşleri MealiO, kendiliğinden konuşmamaktadır
Ali BulaçO, hevadan (kendi istek, düşünce ve tutkularına göre) konuşmaz
«وما ينطق» بما يأتيكم به «عن الهوى» هوى نفسه.
Elmalılı Hamdi YazırO(nun konuşması kendisine ) vahyedilenden başkası değildir
Diyanet İşleri MealiOnun konuşması ancak, bildirilen bir vahy iledir
Ali BulaçO (söyledikleri), yalnızca vahyolunmakta olan bir vahiydir
«إن» ما «هو إلا وحي يوحى» إليه.
Elmalılı Hamdi YazırOnu, müthiş kuvvetleri olan biri öğretti
Diyanet İşleri MealiOna, çetin kuvvetlere sahip ve güçlü olan Cebrail öğretmiştir; en yüksek ufukta iken doğruluvermiş
Ali BulaçOna (bu Kur'an'ı) üstün (oldukça çetin) bir güç sahibi (Cebrail) öğretmiştir
«علمه» إياه ملك «شديد القوى».
Elmalılı Hamdi Yazır(Ki o) akıl ve görüşünde kuvvetli (bir melek)dir. Hemen (gerçek meleklik şekliyle) doğruldu
Diyanet İşleri MealiOna, çetin kuvvetlere sahip ve güçlü olan Cebrail öğretmiştir; en yüksek ufukta iken doğruluvermiş
Ali Bulaç(Ki O,) Görünümüyle çarpıcı bir güzelliğe sahiptir. Hemen doğruldu
«ذو مرة» قوة وشدة أو منظر حسن، أي جبريل عليه السلام «فاستوى» استقر.
Elmalılı Hamdi YazırO, en yüksek ufukta idi
Diyanet İşleri MealiOna, çetin kuvvetlere sahip ve güçlü olan Cebrail öğretmiştir; en yüksek ufukta iken doğruluvermiş
Ali BulaçO, en yüksek bir ufuktaydı
«وهو بالأفق الأعلى» أفق الشمس، أي عند مطلعها على صورته التي خلق عليها فرآه النبي صلى الله عليه وسلم وكان بحراء قد سد الأفق إلى المغرب فخر مغشيا عليه وكان قد سأله أن يريه نفسه على صورته التي خلق عليها فواعده بحراء فنزل جبريل له في سورة الآدميين.
Elmalılı Hamdi YazırSonra (Cebrail ona) yaklaştı ve (aşağıya doğru) sarktı
Diyanet İşleri MealiSonra yaklaşmış ve inmiştir
Ali BulaçSonra yaklaştı, derken sarkıverdi
«ثم دنا» قرب منه «فتدلى» زاد في القرب.
Elmalılı Hamdi YazırOnunla arasındaki mesafe, iki yay kadar, yahut daha az kaldı
Diyanet İşleri MealiAraları iki yay aralığı kadar veya daha da yakın oldu
Ali BulaçNitekim (ikisi arasındaki uzaklık) iki yay kadar (oldu) veya daha yakınlaştı
«فكان» منه «قاب» قدر «قوسين أو أدنى» من ذلك حتى أفاق وسكن روعه.
Elmalılı Hamdi Yazır(Allah), kuluna verdiği vahyi verdi
Diyanet İşleri MealiAllah o anda kuluna vahyedeceğini etti
Ali BulaçBöylece O'nun kuluna vahyettiğini vahyetti
«فأوحى» تعالى «إلى عبده» جبريل «ما أوحى» جبريل إلى النبي صلى الله عليه وسلم ولم يذكر الموحي تفخيما لشأنه.
Elmalılı Hamdi YazırOnun gördüğünü kalb(i) yalanlamadı
Diyanet İşleri MealiGözünün gördüğünü gönlü yalanlamadı
Ali BulaçOnun gördüğünü gönül yalanlamadı
«ما كذب» بالتخفيف والتشديد أنكر «الفؤاد» فؤاد النبي «ما رأى» ببصره من صورة جبريل.
Elmalılı Hamdi YazırOnun gördükleri hakkında şimdi kendisi ile tartışacak mısınız
Diyanet İşleri MealiEy inkarcılar! Onun gördüğü şey hakkında kendisi ile tartışır mısınız
Ali BulaçYine de siz gördüğü (şey) üzerinde onunla tartışacak mısınız
«أفتمارونه» تجادلونه وتغلبونه «على ما يرى» خطاب للمشركين المنكرين رؤية النبي صلى الله عليه وسلم لجبريل.
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun onu bir kez daha görmüştü
Diyanet İşleri MealiAnd olsun ki o, Cebrail'i sınırın sonunda başka bir inişinde de görmüştür
Ali BulaçAndolsun, onu bir de diğer inişte görmüştü
«ولقد رآه» على صورته «نزلةً» مرة «أخرى».
Elmalılı Hamdi YazırSidretü'lMüntehâ'nın yanında
Diyanet İşleri MealiAnd olsun ki o, Cebrail'i sınırın sonunda başka bir inişinde de görmüştür
Ali BulaçSidretü'l-Münteha'nın yanında
«عند سدرة المنتهى» لما أسري به في السماوات، وهي شجرة نبق عن يمين العرش لا يتجاوزها أحد من الملائكة وغيرهم.
Elmalılı Hamdi YazırKi Cennetü'lMe'vâ onun yanındadır
Diyanet İşleri MealiOrada Me'va cenneti vardır
Ali BulaçKi Cennetü'l-Me'va onun yanındadır
«عندها جنة المأوى» تأوي إليها الملائكة وأرواح الشهداء والمتقين.
Elmalılı Hamdi YazırSidre'yi kaplayan kaplıyordu
Diyanet İşleri MealiSidre'yi bürüyen bürüyordu
Ali BulaçSidreyi örten örtmekte iken
«إذ» حين «يغشى السدرة ما يغشى» من طير وغيره، وإذ معمولة لرآه.
Elmalılı Hamdi Yazır(Peygamberin) gözü şaşmadı ve sınırı aşmadı
Diyanet İşleri MealiGözü oradan ne kaydı ve ne de onu aştı
Ali BulaçGöz kayıp-şaşmadı ve (sınırı) aşmadı
«ما زاغ البصر» من النبي صلى الله عليه وسلم «وما طغى» أي ما مال بصره عن مرئيه المقصود له ولا جاوزه تلك الليلة.
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun ki o, Rabbinin âyetlerinden en büyüğünü gördü
Diyanet İşleri MealiAnd olsun ki Rabbinin varlığının büyük delillerini gördü
Ali BulaçAndolsun, o, Rabbinin en büyük ayetlerinden olanı gördü
«لقد رأى» فيها «من آيات ربه الكبرى» العظام، أي بعضها فرأى من عجائب الملكوت رفرفا أخضر سد أفق السماء وجبريل له ستمائة جناح.
Elmalılı Hamdi YazırSiz de gördünüz değil mi o Lât ve Uzza'yı
Diyanet İşleri MealiEy inkarcılar! Şimdi Lat, Uzza ve bundan başka üçüncüleri olan Menat'ın ne olduğunu söyler misiniz
Ali BulaçGördünüz mü-haber verin; Lat ve Uzza'yı
«أفرأيتم اللات والعزى».
Elmalılı Hamdi YazırVe üçüncü olarak da öteki (put) Menat'ı
Diyanet İşleri MealiEy inkarcılar! Şimdi Lat, Uzza ve bundan başka üçüncüleri olan Menat'ın ne olduğunu söyler misiniz
Ali BulaçVe üçüncü (put) olan Menat'ı(n herhangi bir güçleri var mı)
«ومناة الثالثة» للتين قبلها «الأخرى» صفة ذم للثالثة وهي أصنام من حجارة كان المشركون يعبدونها ويزعمون أنها تشفع لهم عند الله، ومفعول أفرأيتم الأول اللات وما عطف عليه والثاني محذوف والمعنى أخبروني ألهذه الأصنام قدرة على شيء ما فتعبدونها دون الله القادر على ما تقدم ذكره، ولما زعموا أيضا أن الملائكة بنات الله مع كراهتهم البنات نزلت.
Elmalılı Hamdi YazırSize erkek O'na dişi öyle mi
Diyanet İşleri MealiDemek erkekler sizin, dişiler Allah'ın mı
Ali BulaçErkek (evlat) sizin, dişi O'nun mu
«ألكم الذكر وله الأنثى».
Elmalılı Hamdi YazırÖyle ise bu çok insafsızca bir taksim
Diyanet İşleri MealiÖyleyse bu haksız bir paylaşma
Ali BulaçEğer böyleyse, bu, çarpık bir paylaşma
«تلك إذا قسمة ضيزى» جائزة من ضازه يضيزه إذا ظلمه وجار عليه.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar hiçbir şey değil, sırf sizin ve babalarınızın taktığınız (boş) isimlerdir. Allah onlar hakkında hiçbir delil indirmedi. Onlar yalnız zanna ve nefislerin sevdasına uyuyorlar. Halbuki onlara Rableri tarafından yol gösterici gelmiştir
Diyanet İşleri MealiBunlar sizin ve babalarınızın taktığı adlardan başka bir şey değildir. Allah onları destekleyen bir delil indirmemiştir. Onlar sadece sanıya ve canlarının istediğine uymaktadırlar. Oysa onlara Rablerinden and olsun ki doğruluk rehberi gelmiştir
Ali BulaçBu (putlar ise,) sizin ve atalarınızın (kendi istek ve öngörünüze göre) isimlendirdiğiniz (keyfi) isimlerden başkası değildir. Allah, onlarla ilgili 'hiçbir delil' indirmemiştir. Onlar, yalnızca zanna ve nefislerinin (alçak) heva (istek ve tutku) olarak arzu ettiklerine uyuyorlar. Oysa andolsun, onlara Rablerinden yol gösterici gelmiştir
«إن هي» أي ما المذكورات «إلا أسماء سميتموها» أي سميتم بها «أنتم وآباؤكم» أصناما تعبدونها «ما أنزل الله بها» أي بعبادتها «من سلطان» حجة وبرهان «إن» ما «يتبعون» في عبادتها «إلا الظن وما تهوى الأنفس» مما زين لهم الشيطان من أنها تشفع لهم عند الله تعالى «ولقد جاءهم من ربهم الهدى» على لسان النبي صلى الله عليه وسلم بالبرهان القاطع فلم يرجعوا عما هم عليه.
Elmalılı Hamdi YazırYoksa her arzu ettiği şey, insanın kendisinin mi (olacak) dir
Diyanet İşleri MealiYoksa, her umduğu şey insanın mıdır
Ali BulaçYoksa insana 'her arzu edip dilekte bulunduğu' şey mi var
«أم للإنسان» أي لكل إنسان منهم «ما تمنى» من أن الأصنام تشفع لهم؟ ليس الأمر كذلك.
Elmalılı Hamdi YazırSon da ilk de (ahiret de dünya da) Allah'ındır
Diyanet İşleri MealiHayatın ilki de sonu da Allah'ındır
Ali Bulaçİşte son da, ilk de (ahiret ve dünya) Allah'ındır
«فلله الآخرة والأولى» أي الدنيا فلا يقع فيهما إلا ما يريده تعالى.
Elmalılı Hamdi YazırGöklerde nice melek var ki Allah'ın dileyip razı olduğuna izin vermeden önce onların şefaatları hiç bir işe yaramaz
Diyanet İşleri MealiAllah, dilediğine ve hoşnut olduğuna izin vermedikçe, göklerde bulunan nice meleklerin şefaati bir şeye yaramaz
Ali BulaçGöklerde nice melekler vardır ki, onların şefaatleri hiçbir şeyle yarar sağlamaz; ancak Allah'ın dileyip razı olduğu kimseye izin verdikten sonra başka
(وكم من ملك) أي وكثير من الملائكة (في السماوات) وما أكرمهم عند الله (لا تغني شفاعتهم شيئا إلا من بعد أن يأذن الله) لهم فيها (لمن يشاء) من عباده (ويرضى) عنه لقوله "" ولا يشفعون إلا لمن ارتضى "" ومعلوم أنها لا توجد منهم إلا بعد الإذن فيها "" من ذا الذي يشفع عنده إلا بإذنه ".
Elmalılı Hamdi YazırAhirete iman etmeyenler meleklere dişilerin adlarını takıp duruyorlar
Diyanet İşleri MealiDoğrusu ahirete inanmayanlar, meleklere "dişi" adını takarlar
Ali BulaçGerçek şu ki, ahirete iman etmeyenler, melekleri dişi isimlerle isimlendiriyorlar
«إن الذين لا يؤمنون بالآخرة ليسمون الملائكة تسمية الأنثى» حيث قالوا: هم بنات الله.
Elmalılı Hamdi YazırOnların bu hususta bir bilgileri yoktur. Sadece zanna uyuyorlar. Zan ise, şüphesiz hakikat bakımından birşey ifade etmez
Diyanet İşleri MealiOysa onların bu hususta bir bilgileri yoktur, sadece sanıya uyarlar. Sanı ise şüphesiz gerçeği ifade etmez
Ali BulaçOysa onların bununla ilgili hiçbir bilgileri yoktur. Onlar, yalnızca zanna uymaktadırlar. Oysa gerçekte zan, haktan yana hiçbir yarar sağlamaz
«وما لهم به» بهذا القول «من علم إن» ما «يتبعون» فيه «إلا الظن» الذي تخيلوه «وإن الظن لا يغني من الحق شيئا» أي عن العلم فيما المطلوب فيه العلم.
Elmalılı Hamdi YazırOnun için bizi anmaktan yüz çeviren ve dünya hayatından başka bir şey istemeyenlerden yüz çevir
Diyanet İşleri MealiBizi anmaktan yüz çevirenlere ve dünya hayatından başka bir şey istemeyenlere aldırma
Ali BulaçŞu halde sen, Bizim zikrimize sırt çeviren ve dünya hayatından başkasını istemeyenden yüz çevir
«فأعرض عن من تولى عن ذكرنا» أي القرآن «ولم يُرد إلا الحياة الدنيا» وهذا قبل الأمر بالجهاد.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte onların ilimden erişebilecekleri (son sınır) budur. Şüphesiz, Rabbin, yolundan sapanı da iyi bilir; O, hidayette olanı da iyi bilir
Diyanet İşleri MealiBu onların ulaştıkları bilginin seviyesini gösterir. Doğrusu Rabbin yolundan sapmış olanı pek iyi bilir, doğru yolda olanı da çok iyi bilir
Ali Bulaçİşte onların ilimden yana ulaşabildikleri (son sınır) budur. Şüphesiz, senin Rabbin; Kendi yolundan sapanı en iyi bilen O'dur ve hidayet bulanı da en iyi bilen O'dur
«ذلك» أي طلب الدنيا «مبلغهم من العلم» أي نهاية علمهم أن آثروا الدنيا على الآخرة «إن ربك هو أعلم بمن ضل عن سبيله وهو أعلم بمن اهتدى» عالم بهما فيجازيهما.
Elmalılı Hamdi YazırGöklerde ve yerde bulunanlar hep Allah'ındır. Akıbet (sonuçta) kötülük yapanları yaptıkları ile cezalandıracak, güzel davrananları da daha güzeliyle mükafatlandıracaktır
Diyanet İşleri MealiGöklerde olanlar ve yerde olanlar Allah'ındır ki O, kötülük yapanlara işlerinin karşılığını verir; iyi davrananlara, ufak tefek kabahatleri bir yana büyük günahlardan ve hayasızlıklardan kaçınanlara işlediklerinden daha iyisiyle karşılığını verir. Doğrusu Rabbinin bağışı boldur. Sizi yerden var ederken ve siz annelerinizin karınlarında cenin halinde iken sizleri çok iyi bilen O'dur. Kendinizi temize çıkarmayın. O, sakınanı çok iyi bilir
Ali BulaçGöklerde ve yerde olanlar Allah'ındır; öyle ki, kötülükte bulunanları, yaptıkları dolayısıyla cezalandırır, güzel davranışta bulunanları da daha güzeliyle ödüllendirir
«ولله ما في السماوات وما في الأرض» هو مالك لذلك، ومنه الضال والمهتدي يُضل من يشاء ويهدي من يشاء «ليجزي الذين أساءوا بما عملوا» من الشرك وغيره «ويجزي الذين أحسنوا» بالتوحيد وغيره من الطاعات «بالحسنى» الجنة وبيَّن المحسنين بقوله.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar ki günahın büyüklerinden ve çirkin işlerden kaçınırlar, yalnız bazı küçük kusurlar hariç. Şüphesiz Rabbinin affı geniştir. O, sizi daha topraktan yarattığı zaman ve siz annelerinizin karınlarında bulunduğunuz sırada, sizi en iyi bilendir. Bunun için kendinizi temize çıkarmayın. Çünkü O, kötülükten sakınanı daha iyi bilir
Diyanet İşleri MealiGöklerde olanlar ve yerde olanlar Allah'ındır ki O, kötülük yapanlara işlerinin karşılığını verir; iyi davrananlara, ufak tefek kabahatleri bir yana büyük günahlardan ve hayasızlıklardan kaçınanlara işlediklerinden daha iyisiyle karşılığını verir. Doğrusu Rabbinin bağışı boldur. Sizi yerden var ederken ve siz annelerinizin karınlarında cenin halinde iken sizleri çok iyi bilen O'dur. Kendinizi temize çıkarmayın. O, sakınanı çok iyi bilir
Ali BulaçKi onlar, ufak tefek günahlar dışında, günahın büyük olanından ve çirkin utanmazlıklardan kaçınırlar. Şüphesiz senin Rabbin, mağfireti geniş olandır. O, sizi daha iyi bilendir; hem sizi topraktan inşa ettiği (yarattığı) ve siz daha annelerinizin karnında cenin halinde bulunduğunuz zaman da. Öyleyse kendinizi temize çıkarıp-durmayın. O, sakınanı daha iyi bilendir
«الذين يجتنبون كبائر الإثم والفواحش إلا الَّلمَمَ» هو صغار الذنوب كالنظرة والقبلة واللمسة فهو استثناء منقطع والمعنى لكن اللمم يغفر باجتناب الكبائر «إن ربك واسع المغفرة» بذلك وبقبول التوبة، ونزل فيمن كان يقول: صلاتنا صيامنا حجنا: «هو أعلم» أي عالم «بكم إذ أنشأكم من الأرض» أي خلق آباكم آدم من التراب «وإذ أنتم أجنة» جمع جنين «في بطون أمهاتكم فلا تزكوا أنفسكم» لا تمدحوها على سبيل الإعجاب أما على سبيل الاعتراف بالنعمة فحسن «هو أعلم» أي عالم «بمن اتقى».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi gördün mü O yüz çevireni
Diyanet İşleri MealiYüz çevireni ve malından biraz verip sonra vermemekte direneni gördün mü
Ali BulaçŞimdi, o yüz çevireni gördün mü
«أفرأيت الذي تولى» عن الإيمان ارتد لما عير به وقال إني خشيت عقاب الله فضمن له المعير له أن يحمل عنه عذاب الله إن رجع إلى شركه وأعطاه من ماله كذا فرجع.
Elmalılı Hamdi YazırAzıcık verip (sonra vermemekte) direneni
Diyanet İşleri MealiYüz çevireni ve malından biraz verip sonra vermemekte direneni gördün mü
Ali BulaçAzıcık verdi ve gerisini kaya gibi sımsıkı elinde tuttu
«وأعطى قليلا» من المال المسمى «وأكدى» منع الباقي مأخوذ من الكدية وهي أرض صلبة كالصخرة تمنع حافر البئر إذا وصل إليها من الحفر.
Elmalılı Hamdi YazırGaybın bilgisi kendi yanındadır da, o mu görüyor
Diyanet İşleri MealiGörülmeyenin ilmi yanında da o mu görüyor
Ali BulaçGaybın ilmi onun yanında da o mu görüyor
«أعنده علم الغيب فهو يرى» يعلم جملته أن غيره يتحمل عنه عذاب الآخرة؟ لا، وهو الوليد بن المغيرة أو غيره، وجملة أعنده المفعول الثاني لرأيت بمعنى أخبرني.
Elmalılı Hamdi YazırYoksa haber verilmedi mi Musa'nın sahifelerinde yazılı olanlar
Diyanet İşleri MealiYoksa Musa'nın ve sözünü yerine getiren İbrahim'in kitablarında olanlar kendisine bildirilmedi mi ki
Ali BulaçYoksa Musa'nın sahifelerinde olan kendisine haber verilmedi mi
«أم» بل «لم ينبأ بما في صحف موسى» أسفار التوراة أو صحف قبلها.
Elmalılı Hamdi YazırVe çok vefakâr olan İbrahim'in sahifelerindekiler
Diyanet İşleri MealiYoksa Musa'nın ve sözünü yerine getiren İbrahim'in kitablarında olanlar kendisine bildirilmedi mi ki
Ali BulaçVe vefa eden İbrahim'in (sahifelerinde) olan
(و) صحف (إبراهيم الذي وفى) تمم ما أمر به نحو "" وإذ ابتلى إبراهيم ربه بكلمات فأتمهن "" وبيان ما:
Elmalılı Hamdi YazırKi hiçbir günahkâr başkasının günah yükünü yüklenmez
Diyanet İşleri MealiHiç bir günahkar başkasının günah yükünü yüklenmez
Ali BulaçDoğrusu, hiçbir günahkar, bir başkasının günah yükünü yüklenmez
«أ» ن «لا تزر وازرة وزر أخرى» إلخ وأن مخففة من الثقيلة، أي لا تحمل نفس ذنب غيرها.
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu insana çalışmasından başka bir şey yoktur
Diyanet İşleri Mealiİnsan ancak çalıştığına erişir
Ali BulaçŞüphesiz insana kendi emeğinden başkası yoktur
«وأن» بأنه «ليس للإنسان إلا ما سعى» من خير فليس له من سعي غيره الخير شيء.
Elmalılı Hamdi YazırVe çalışması da yakında görülecektir
Diyanet İşleri MealiOnun çalışması şüphesiz görülecektir
Ali BulaçŞüphesiz kendi emeği (veya çabası) görülecektir
«وأن سعيه سوف يُرى» يبصر في الآخرة.
Elmalılı Hamdi YazırSonra ona karşılığı tastamam verilecektir
Diyanet İşleri MealiSonra ona karşılığı eksiksiz verilecektir
Ali BulaçSonra ona en eksiksiz karşılık verilecektir
«ثم يجزاه الجزاء الأوفى» الأكمل يقال: جزيته سعيه وبسعيه.
Elmalılı Hamdi YazırVe şüphesiz en son varış, Rabbinedir
Diyanet İşleri MealiDoğrusu son varış Rabbinedir
Ali BulaçElbette son varış Rabbine olacaktır
«وأن» بالفتح عطفا وقرئ بالكسر استئنافا وكذا ما بعدها فلا يكون مضمون الجمل في الصحف على الثاني «إلى ربك المنتهى» المرجع والمصير بعد الموت فيجازيهم.
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu güldüren de ağlatan da O'dur
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, güldüren de ağlatan da O'dur
Ali BulaçDoğrusu, güldüren ve ağlatan O'dur
«وأنه هو أضحك» من شاء أفرحه «وأبكى» من شاء أحزنه.
Elmalılı Hamdi YazırÖldüren de dirilten de O'dur
Diyanet İşleri MealiDoğrusu dirilten de öldüren de O'dur
Ali BulaçDoğrusu, öldüren ve dirilten O'dur
«وأنه هو أمات» في الدنيا «وأحيا» للبعث.
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz erkeği, dişiyi iki eş yaratan O'dur
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, atıldığında meniden erkek ve dişiyi, iki çifti yaratan O'dur
Ali BulaçDoğrusu, çiftleri; erkek ve dişiyi, yaratan O'dur
«وأنه خلق الزوجين» الصنفين «الذكر والأنثى».
Elmalılı Hamdi YazırAtıldığı zaman bir nutfeden
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, atıldığında meniden erkek ve dişiyi, iki çifti yaratan O'dur
Ali BulaçBir damla sudan (döl yatağına) meni döküldüğü zaman
«من نطفة» منيٍّ «إذا تُمنى» تصب في الرحم.
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz tekrar diriltmek de O'na aittir
Diyanet İşleri MealiDoğrusu ölümden sonra tekrar dirilten de O'dur
Ali BulaçGerçek şu ki, diğer diriltme (yeniden neş'et) de O'na aittir
«وأن عليه النَّشآءَةَ» بالمد والقصر «الأخرى» الخلقة الأخرى للبعث بعد الخلقة الأولى.
Elmalılı Hamdi YazırŞüphesiz zengin eden de sermaye veren de O'dur
Diyanet İşleri MealiDoğrusu zengin eden de varlıklı kılan da O'dur
Ali BulaçDoğrusu, muhtaç olmaktan O kurtardı ve sermaye verip-hoşnut kıldı
«وأنه هو أغنى» الناس بالكفاية بالأموال «وأقنى» أعطى المال المتخذ قُنية.
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu Şi'râ yıldızının Rabbi O'dur
Diyanet İşleri MealiDoğrusu Şira yıldızının Rabbi O'dur
Ali BulaçDoğrusu, 'Şi'ra (yıldızı)nın' Rabbi O'dur
«وأنه هو رب الشعرى» هي كوكب خلف الجوزاء كانت تعبد في الجاهلية.
Elmalılı Hamdi YazırO, helak etti önce gelen Âd'ı
Diyanet İşleri Mealiİlk Ad milletini, Semud milletini yok edip geri bırakmayan O'dur
Ali BulaçDoğrusu, önce gelen Ad (halkın)ı O yıkıma uğrattı
«وأنه أهلك عادا الأولى» وفي قراءة بإدغام التنوين في اللام وضمها بلا همزة وهي قوم عاد والأخرى قوم صالح.
Elmalılı Hamdi YazırVe Semûd'u da bırakmadı
Diyanet İşleri Mealiİlk Ad milletini, Semud milletini yok edip geri bırakmayan O'dur
Ali BulaçSemud'u da. Böylelikle (o halklardan kimseyi) bırakmadı
«وثمودا» بالصرف اسم للأب وبلا صرف للقبيلة وهو معطوف على عادا «فما أبقى» منهم أحدا.
Elmalılı Hamdi YazırÖnceden de Nuh kavmini (helak etmişti), çünkü onlar zulmetmiş ve azmıştı
Diyanet İşleri MealiDaha önce de Nuh milletini yok eden O'dur; çünkü onlar çok zalim ve pek taşkın kimselerdi
Ali BulaçDaha önce Nuh kavmini de. Çünkü onlar, daha zalim ve daha azgındılar
(وقوم نوح من قبل) أي قبل عاد وثمود أهلكناهم (إنهم كانوا هم أظلم وأطغى) من عاد وثمود لطول لبث نوح فيهم "" فلبث فيهم ألف سنة إلا خمسين عاما "" وهم مع عدم إيمانهم به يؤذونه ويضربونه.
Elmalılı Hamdi YazırAltı üstüne getirilmiş şehirleri devirip yıktı
Diyanet İşleri MealiLut milletinin kasabalarını yere batıran, onları gömdükçe gömen O'dur
Ali BulaçAltı üstüne gelen (Lut kavminin) şehirlerini de O yerin dibine geçirdi
«والمؤتفكة» وهي قرى قوم لوط «أهوى» أسقطها بعد رفعها إلى السماء مقلوبة إلى الأرض بأمره جبريل بذلك.
Elmalılı Hamdi YazırOnları neler kapladı neler
Diyanet İşleri MealiLut milletinin kasabalarını yere batıran, onları gömdükçe gömen O'dur
Ali BulaçBöylece ona (o toplumun başına) sardırdığını sardırdı
«فغشاها» من الحجارة بعد ذلك «ما غشى» أبْهم تهويلا، وفي هود: (جعلنا عاليها سافلها وأمطرنا عليها حجارة من سجيل).
Elmalılı Hamdi YazırO halde Rabbinin hangi nimetinden kuşku duyuyorsun
Diyanet İşleri MealiEy kişi! Rabbinin hangi nimetinden şüpheye düşersin
Ali BulaçÖyleyse, Rabbinin hangi nimetlerinden şüphe ediyorsun
«فبأي آلاء ربك» أنعمه الدالة على وحدانيته وقدرته «تتمارى» تتشكك أيها الإنسان أو تكذب.
Elmalılı Hamdi YazırBu da ilk uyarıcılardan bir uyarıcıdır
Diyanet İşleri Mealiİşte ilk uyaranlar gibi bu da bir uyarandır
Ali BulaçBu önceki uyarıcılardan bir uyarıcıdır
«هذا» محمد «نذير من النذر الأولى» من جنسهم، أي رسول كالرسل قبله أرسل إليكم كما أرسلوا إلى أقوامهم.
Elmalılı Hamdi YazırYaklaşan yaklaştı
Diyanet İşleri MealiKıyamet yaklaştıkça yaklaşmıştır
Ali BulaçO yaklaşmakta olan yaklaştı
«أزفت الآزفة» قربت القيامة.
Elmalılı Hamdi YazırOnu Allah'tan başka açığa çıkaracak yoktur
Diyanet İşleri MealiOnu Allah'tan başka ortaya koyacak yoktur
Ali BulaçOnu Allah'ın dışında ortaya çıkaracak başka (hiçbir güç yoktur)
«ليس لها من دون الله» نفس «كاشفة» أي لا يكشفها ويظهرها إلا هو كقوله «لا يجليها لوقتها إلا هو».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi siz bu sözden mi hayret ediyorsunuz
Diyanet İşleri MealiBu söze mi şaşıyorsunuz
Ali BulaçŞimdi siz, bu sözden mi şaşkınlığa düşüyorsunuz
«أفمن هذا الحديث» أي القرآن «تعجبون» تكذيبا.
Elmalılı Hamdi YazırGülüyorsunuz da ağlamıyorsunuz
Diyanet İşleri MealiGülüyorsunuz... Ağlamıyorsunuz
Ali Bulaç(Alayla) Gülüyorsunuz ve ağlamıyorsunuz
«وتضحكون» استهزاءً «ولا تبكون» لسماع وعده ووعيده.
Elmalılı Hamdi YazırVe siz mi kafa tutuyorsunuz ey gafiller
Diyanet İşleri MealiHabersiz oyalanmaktasınız
Ali BulaçVe şuursuzca baş kaldırıyorsunuz
«وأنتم سامدون» لاهون غافلون عما يطلب منكم.
Elmalılı Hamdi YazırHaydi Allah için secdeye kapanın ve O'na kulluk edin
Diyanet İşleri MealiArtık secdeye varın, Allah'a kulluk edin
Ali BulaçHemen, Allah'a secde edin ve (yalnızca O'na) kulluk edin
«فاسجدوا لله» الذي خلقكم «واعبدوا» ولا تسجدوا للأصنام ولا تعبدوها.