☪ Anlam Arayışı

75. Al-Qiyaama سُورَةُ القِيَامَةِ

📕 Mushaf görünümünde aç

Kelime kelime meal🎨 Tecvid renkleri
Diyanet İşleri MealiElmalılı Hamdi YazırSüleyman AteşAli BulaçSaheeh InternationalYusuf Ali
Tefsir:YokTefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)Tefsîru'l-KurtubîTefsîru'l-Begavî
75:1
لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ

Yusuf AliI do call to witness the Resurrection Day

Ali BulaçHayır, kalkış (kıyamet) gününe and ederim

Diyanet İşleri MealiKıyamet gününe yemin ederim

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«لا» زائدة في الموضعين «أقسم بيوم القيامة».

75:2 📚 3
وَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلنَّفۡسِ ٱللَّوَّامَةِ

Yusuf AliAnd I do call to witness the self-reproaching spirit: (Eschew Evil)

Ali BulaçVe yine hayır; kendini kınayıp duran nefse de and ederim

Diyanet İşleri MealiVe nedamet çeken nefse yemin ederim

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولا أقسم بالنفس اللوامة» التي تلوم نفسها وإن اجتهدت في الإحسان وجواب القسم محذوف، أي لتبعثن، دل عليه:

75:3
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجۡمَعَ عِظَامَهُۥ

Yusuf AliDoes man think that We cannot assemble his bones

Ali Bulaçİnsan, onun kemiklerini Bizim kesin olarak biraraya getirmeyeceğimizi mi sanıyor

Diyanet İşleri Mealiİnsan, kemiklerini bir araya toplayamayız mı sanıyor

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أيحسب الإنسان» أي الكافر «ألن نجمع عظامه» للبعث والإحياء.

75:4
بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُۥ

Yusuf AliNay, We are able to put together in perfect order the very tips of his fingers

Ali BulaçEvet; onun parmak uçlarını dahi derleyip-(yeniden) düzene koymaya güç yetirenleriz

Diyanet İşleri MealiEvet, Biz onu, parmak uçlarına varıncaya kadar bütün incelikleriyle yeniden yapmaya kadiriz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بلى» نجمعها «قادرين» مع جمعها «على أن نسوِّي بنانه» وهو الأصابع، أي نعيد عظامها كما كانت مع صغرها فكيف بالكبيرة.

75:5
بَلۡ يُرِيدُ ٱلۡإِنسَٰنُ لِيَفۡجُرَ أَمَامَهُۥ

Yusuf AliBut man wishes to do wrong (even) in the time in front of him

Ali BulaçAncak insan, önündeki (sonsuz geleceği)ni de 'fücurla sürdürmek ister

Diyanet İşleri MealiAma, insanoğlu gelecekte de suç işlemek ister de: "Kıyamet günü ne zamanmış! " der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بل يريد الإنسان ليفجر» اللام زائدة ونصبه بأن مقدرة، أي أن يكذب «أمامه» أي يوم القيامة، دل عليه.

75:6
يَسۡـَٔلُ أَيَّانَ يَوۡمُ ٱلۡقِيَٰمَةِ

Yusuf AliHe questions: "When is the Day of Resurrection

Ali BulaçKıyamet günü ne zamanmış" diye sorar

Diyanet İşleri MealiAma, insanoğlu gelecekte de suç işlemek ister de: "Kıyamet günü ne zamanmış! " der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«يَسأَل أَيان» متى «يوم القيامة» سؤال استهزاء وتكذيب.

75:7 📚 1
فَإِذَا بَرِقَ ٱلۡبَصَرُ

Yusuf AliAt length, when the sight is dazed

Ali BulaçAma göz 'kamaşıp da kaydığı

Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فإذا برق البصر» بكسر الراء وفتحها دهش وتحير لما رأى مما كان يكذبه.

75:8
وَخَسَفَ ٱلۡقَمَرُ

Yusuf AliAnd the moon is buried in darkness

Ali BulaçAy karardığı

Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وخسف القمر» أظلم وذهب ضوءه.

75:9 📚 2
وَجُمِعَ ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ

Yusuf AliAnd the sun and moon are joined together

Ali BulaçGüneş ve ay birleştirildiği zaman

Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وجمع الشمس والقمر» فطلعا من المغرب أو ذهب ضوءهما وذلك في يوم القيامة.

75:10
يَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذٍ أَيۡنَ ٱلۡمَفَرُّ

Yusuf AliThat Day will Man say: "Where is the refuge

Ali Bulaçİnsan o gün: "Kaçış nereye?" der

Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«يقول الإنسان يومئذ أين المفر» الفرار.

75:11 📚 3
كَلَّا لَا وَزَرَ

Yusuf AliBy no means! No place of safety

Ali BulaçHayır, sığınacak herhangi bir yer yok

Diyanet İşleri MealiHayır; hayır; bir sığınak yoktur

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كلا» ردع عن طلب الفرار «لا وزر» لا ملجأ يتحصن به.

75:12
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمُسۡتَقَرُّ

Yusuf AliBefore thy Lord (alone), that Day will be the place of rest

Ali BulaçO gün, 'sonunda varılıp karar kılınacak yer (müstakar)' yalnızca Rabbinin katıdır

Diyanet İşleri MealiO gün, sen, Rabbinin huzuruna varıp durursun

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلى ربك يومئذ المستقر» مستقر الخلائق فيحاسبون ويجازون.

75:13
يُنَبَّؤُاْ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ

Yusuf AliThat Day will Man be told (all) that he put forward, and all that he put back

Ali Bulaçİnsana o gün, önceden takdim ettikleri ve erteledikleri şeylerle haber verilir

Diyanet İşleri MealiO gün, insanoğluna önde ve sonda yaptığı ne varsa bildirilir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ينبأ الإنسان يومئذ بما قدم وأخر» بأول عمله وآخره.

75:14
بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةࣱ‏

Yusuf AliNay, man will be evidence against himself

Ali BulaçHayır; insan, kendi nefsine karşı bir basirettir

Diyanet İşleri MealiÖzürlerini sayıp dökse de, insanoğlu, artık kendi kendinin şahididir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بل الإنسان على نفسه بصيرة» شاهد تنطق جوارحه بعمله والهاء للمبالغة فلا بد من جزائه.

75:15 📚 2
وَلَوۡ أَلۡقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ

Yusuf AliEven though he were to put up his excuses

Ali BulaçKendi mazeretlerini ortaya atsa bile

Diyanet İşleri MealiÖzürlerini sayıp dökse de, insanoğlu, artık kendi kendinin şahididir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولو ألقى معاذيره» جمع معذرة على غير قياس، أي لو جاء بكل معذرة ما قُبلت منه.

75:16 📚 3
لَا تُحَرِّكۡ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعۡجَلَ بِهِۦٓ

Yusuf AliMove not thy tongue concerning the (Qur'an) to make haste therewith

Ali BulaçOnu (Kur'an'ı, kavrayıp belletmek için) aceleye kapılıp dilini onunla hareket ettirip-durma

Diyanet İşleri MealiCebrail sana Kuran okurken, unutmamak için acele edip onunla beraber söyleme, yalnız dinle

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
قال تعالى لنبيه: «لا تحرك به» بالقرآن قبل فراغ جبريل منه «لسانك لتعجل به» خوف أن ينفلت منك.

75:17
إِنَّ عَلَيۡنَا جَمۡعَهُۥ وَقُرۡءَانَهُۥ

Yusuf AliIt is for Us to collect it and to promulgate it

Ali BulaçŞüphesiz, onu (kalbinde) toplamak ve onu (sana) okutmak Bize ait (bir iş)tir

Diyanet İşleri MealiDoğrusu o vahyolunanı kalbine yerleştirmek ve onu sana okutturmak Bize düşer

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إن علينا جمعه» في صدرك «وقرآنه» قراءتك إياه أي جريانه على لسانك.

75:18
فَإِذَا قَرَأۡنَٰهُ فَٱتَّبِعۡ قُرۡءَانَهُۥ

Yusuf AliBut when We have promulgated it, follow thou its recital (as promulgated)

Ali BulaçŞu halde, Biz onu okuduğumuz zaman, sen de onun okunuşunu izle

Diyanet İşleri MealiBiz onu Cebrail'e okuttuğumuz zaman, onun okumasını dinle

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فإذا قرأناه» عليك بقراءة جبريل «فاتبع قرآنه» استمع قراءته فكان صلى الله عليه وسلم يستمع ثم يقرؤه.

75:19 📚 8
ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا بَيَانَهُۥ

Yusuf AliNay more, it is for Us to explain it (and make it clear)

Ali BulaçSonra muhakkak onu açıklamak Bize ait (bir iş)tir

Diyanet İşleri MealiSonra onu sana açıklamak Bize düşer

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم إن علينا بيانه» بالتفهيم لك، والمناسبة بين هذه الآية وما قبلها أن تلك تضمنت الإعراض عن آيات الله وهذه تضمنت المبادرة إليها بحفظها.

75:20 📚 3
كَلَّا بَلۡ تُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ

Yusuf AliNay, (ye men!) but ye love the fleeting life

Ali BulaçHayır; siz çarçabuk geçmekte olanı (dünyayı) seviyorsunuz

Diyanet İşleri MealiHayır, hayır! Sizler, çabuk elde edeceğiniz dünya nimetlerini seversiniz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كلا» استفتاح بمعنى ألا «بل يحبون العاجلة» الدنيا بالياء والتاء في الفعلين.

75:21
وَتَذَرُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ

Yusuf AliAnd leave alone the Hereafter

Ali BulaçVe ahireti terk edip-bırakıyorsunuz

Diyanet İşleri MealiAhireti bırakırsınız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ويذرون الآخرة» فلا يعملون لها.

75:22 📚 1
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ نَّاضِرَةٌ

Yusuf AliSome faces, that Day, will beam (in brightness and beauty)

Ali BulaçO gün yüzler ışıl ışıl parlar

Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler Rablerine bakıp parlayacaktır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وجوه يومئذ» أي في يوم القيامة «ناضرة» حسنة مضيئة.

75:23 📚 13
إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةࣱ‏

Yusuf AliLooking towards their Lord

Ali BulaçRablerine bakıp-durur

Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler Rablerine bakıp parlayacaktır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلى ربها ناظرة» أي يرون الله سبحانه وتعالى في الآخرة.

75:24
وَوُجُوهࣱ يَوۡمَئِذِۭ بَاسِرَةࣱ‏

Yusuf AliAnd some faces, that Day, will be sad and dismal

Ali BulaçO gün, öyle yüzler vardır ki kararmış-ekşimiştir

Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler de asıktır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ووجوه يومئذ باسرة» كالحة شديدة العبوس.

75:25
تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةࣱ‏

Yusuf AliIn the thought that some back-breaking calamity was about to be inflicted on them

Ali BulaçKendisine, beli büken işlerin yapılacağını anlamaktadır

Diyanet İşleri MealiKendisinin belkemiğinin kırılacağını sanır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«تظن» توقن «أن يُفعل بها فاقرة» داهية عظيمة تكسر فقار الظهر.

75:26 📚 1
كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِيَ

Yusuf AliYea, when (the soul) reaches to the collar-bone (in its exit)

Ali BulaçHayır; can, köprücük kemiğine gelip dayandığı zaman

Diyanet İşleri MealiDikkat edin; can boğaza gelip köprücük kemiklerine dayandığı zaman: "Çare bulan yok mudur?" denir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كلا» بمعنى ألا «إذا بلغت» النفس «التراقي» عظام الحلق.

75:27 📚 3
وَقِيلَ مَنۡۜ رَاقࣲ‏

Yusuf AliAnd there will be a cry, "Who is a magician (to restore him)

Ali BulaçSon müdahaleyi yapacak kim" denir

Diyanet İşleri MealiDikkat edin; can boğaza gelip köprücük kemiklerine dayandığı zaman: "Çare bulan yok mudur?" denir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وقيل» قال من حوله «من راق» يرقيه ليشفى.

75:28 📚 4
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ

Yusuf AliAnd he will conclude that it was (the Time) of Parting

Ali BulaçArtık gerçekten, kendisi de bir ayrılık olduğunu anlamıştır

Diyanet İşleri MealiArtık ayrılık vaktinin geldiğini sanır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وظن» أيقن من بلغت نفسه ذلك «أنه الفراق» فراق الدنيا.

75:29 📚 4
وَٱلۡتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ

Yusuf AliAnd one leg will be joined with another

Ali Bulaç(Ölüm korkusundan) Ayaklar birbirine dolaştığında

Diyanet İşleri MealiBacaklar birbirine dolaşır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«والتفَّت الساق بالساق» أي إحدى ساقيه بالأخرى عند الموت، أو التفت شدة فراق الدنيا بشدة إقبال الآخرة.

75:30
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمَسَاقُ

Yusuf AliThat Day the Drive will be (all) to thy Lord

Ali BulaçO gün sevk, yalnızca Rabbinedir

Diyanet İşleri MealiO gün sevk Rabbin huzurunadır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلى ربك يومئذ المساق» أي السوق وهذا يدل على العامل في إذا، والمعنى إذا بلغت النفس الحلقوم تساق إلى حكم ربها.

75:31 📚 2
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ

Yusuf AliSo he gave nothing in charity, nor did he pray

Ali BulaçFakat o, ne doğrulamış ne de namaz kılmıştı

Diyanet İşleri MealiO, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فلا صدق» الإنسان «ولا صلى» أي لم يصدق ولم يصلِّ.

75:32
وَلَٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ

Yusuf AliBut on the contrary, he rejected Truth and turned away

Ali BulaçAncak o, yalanlamış ve yüz çevirmişti

Diyanet İşleri MealiO, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولكن كذب» بالقرآن «وتولى» عن الإيمان.

75:33 📚 3
ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ

Yusuf AliThen did he stalk to his family in full conceit

Ali BulaçSonra çalım satarak yakınlarına gitmişti

Diyanet İşleri MealiO, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم ذهب إلى أهله يتمطى» يتبختر في مشيته إعجابا.

75:34 📚 3
أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰ

Yusuf AliWoe to thee, (O men!), yea, woe

Ali BulaçSen buna müstahaksın, dahasına müstahaksın

Diyanet İşleri MealiSana yazıklar olsun, yazıklar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أوْلى لك» فيه التفات عن الغيبة والكلمة اسم فعل واللام للتبيين، أي وليك ما تكره «فأوْلى» أي فهو أولى بك من غيرك.

75:35 📚 1
ثُمَّ أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰٓ

Yusuf AliAgain, Woe to thee, (O men!), yea, woe

Ali BulaçYine müstahaksın, dahasına da müstahaksın

Diyanet İşleri MealiDaha ne olsun, sana yazıklar olsun, yazıklar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم أوْلى لك فأوْلى» تأكيد.

75:36
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَن يُتۡرَكَ سُدًى

Yusuf AliDoes man think that he will be left uncontrolled, (without purpose)

Ali Bulaçİnsan, 'kendi başına ve sorumsuz' bırakılacağını mı sanıyor

Diyanet İşleri Mealiİnsanoğlu kendisinin başıboş bırakılacağını mı sanır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أيحسب» يظن «الإنسان أن يُترك سدى» هملا لا يكلف بالشرائع لا يحسب ذلك.

75:37 📚 4
أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةࣰ مِّن مَّنِيࣲّ يُمۡنَىٰ

Yusuf AliWas he not a drop of sperm emitted (in lowly form)

Ali BulaçKendisi, akıtılan meniden bir damla su değil miydi

Diyanet İşleri MealiO, katılan bir meni damlası değil miydi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ألم يك» أي كان «نطفة من منيّ يمنى» بالياء والتاء تصب في الرحم.

75:38 📚 3
ثُمَّ كَانَ عَلَقَةࣰ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ

Yusuf AliThen did he become a leech-like clot; then did (God) make and fashion (him) in due proportion

Ali BulaçSonra bir alak (embriyo) oldu, derken (Allah, onu) yarattı ve bir 'düzen içinde biçim verdi

Diyanet İşleri MealiSonra kan pıhtısı olmuş, sonra Allah onu yaratıp şekil vermişti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم كان» المني «علقة فخلق» الله منها الإنسان «فسوى» عدل أعضاءه.

75:39 📚 4
فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ

Yusuf AliAnd of him He made two sexes, male and female

Ali BulaçBöylece ondan, erkek ve dişi olmak üzere çift kıldı

Diyanet İşleri MealiOndan, erkek, dişi iki cins yaratmıştı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فجعل منه» من المني الذي صار علقة قطعة دم ثم مضغة أي قطعة لحم «الزوجين» النوعين «الذكر والأنثى» يجتمعان تارة وينفرد كل منهما عن الآخر تارة.

75:40
أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ

Yusuf AliHas not He, (the same), the power to give life to the dead

Ali Bulaç(Öyleyse Allah,) Ölüleri diriltmeye güç yetiren değil midir

Diyanet İşleri MealiBunları yapan Allah'ın ölüleri diriltmeye gücü yetmez mi? Elbette yeter

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أَليس ذلك» الفعَّال لهذه الأشياء «بقادر على أن يحيي الموتى» قال صلى الله عليه وسلم: بلى.

← Önceki Sonraki →

75. Al-Qiyaama Suresi | Anlam Arayışı