75. Al-Qiyaama سُورَةُ القِيَامَةِ
Diyanet İşleri MealiKıyamet gününe yemin ederim
Süleyman AteşYoo, kıyamet gününe and içerim
Elmalılı Hamdi YazırHayır, yemin ederim o kıyamet gününe
Yusuf AliI do call to witness the Resurrection Day
«لا» زائدة في الموضعين «أقسم بيوم القيامة».
Diyanet İşleri MealiVe nedamet çeken nefse yemin ederim
Süleyman AteşYoo, daima, kendini kınayan nefse and içerim
Elmalılı Hamdi YazırYine hayır, yemin ederim o sürekli kendini kınayan nefse
Yusuf AliAnd I do call to witness the self-reproaching spirit: (Eschew Evil)
«ولا أقسم بالنفس اللوامة» التي تلوم نفسها وإن اجتهدت في الإحسان وجواب القسم محذوف، أي لتبعثن، دل عليه:
Diyanet İşleri Mealiİnsan, kemiklerini bir araya toplayamayız mı sanıyor
Süleyman Ateşİnsan kendisinin kemiklerini bir araya toplamayacağımızı mı sanıyor
Elmalılı Hamdi Yazırİnsan, kendisinin kemiklerini bir araya toplayamayacağımızı mı sanıyor
Yusuf AliDoes man think that We cannot assemble his bones
«أيحسب الإنسان» أي الكافر «ألن نجمع عظامه» للبعث والإحياء.
Diyanet İşleri MealiEvet, Biz onu, parmak uçlarına varıncaya kadar bütün incelikleriyle yeniden yapmaya kadiriz
Süleyman AteşEvet, toplarız, onun parmak uçlarnı düzenlemeğe gücümüz yeter
Elmalılı Hamdi YazırEvet, bizim onun parmak uçlarını bile aynen eski haline getirmeye gücümüz yeter
Yusuf AliNay, We are able to put together in perfect order the very tips of his fingers
«بلى» نجمعها «قادرين» مع جمعها «على أن نسوِّي بنانه» وهو الأصابع، أي نعيد عظامها كما كانت مع صغرها فكيف بالكبيرة.
Diyanet İşleri MealiAma, insanoğlu gelecekte de suç işlemek ister de: "Kıyamet günü ne zamanmış! " der
Süleyman AteşFakat insan, devamlı suç işleyerek ilerisini berbadetmek ister
Elmalılı Hamdi YazırFakat insan günahı devam ettirmek ister
Yusuf AliBut man wishes to do wrong (even) in the time in front of him
«بل يريد الإنسان ليفجر» اللام زائدة ونصبه بأن مقدرة، أي أن يكذب «أمامه» أي يوم القيامة، دل عليه.
Diyanet İşleri MealiAma, insanoğlu gelecekte de suç işlemek ister de: "Kıyamet günü ne zamanmış! " der
Süleyman AteşKıyamet günü nerede? diye sorup durur
Elmalılı Hamdi YazırO kıyamet günü ne zaman? diye sorar
Yusuf AliHe questions: "When is the Day of Resurrection
«يَسأَل أَيان» متى «يوم القيامة» سؤال استهزاء وتكذيب.
Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der
Süleyman AteşAma göz (güneş gibi ortaya çıkan gerçeğin karşısında) kamaştığı
Elmalılı Hamdi YazırNe zaman ki o göz şimşek çakar
Yusuf AliAt length, when the sight is dazed
«فإذا برق البصر» بكسر الراء وفتحها دهش وتحير لما رأى مما كان يكذبه.
Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der
Süleyman AteşAy tutulduğu
Elmalılı Hamdi YazırAy tutulur
Yusuf AliAnd the moon is buried in darkness
«وخسف القمر» أظلم وذهب ضوءه.
Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der
Süleyman AteşGüneş ve Ay bir araya toplandığı zaman
Elmalılı Hamdi YazırGüneş ve ay toplanır
Yusuf AliAnd the sun and moon are joined together
«وجمع الشمس والقمر» فطلعا من المغرب أو ذهب ضوءهما وذلك في يوم القيامة.
Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der
Süleyman Ateş(Evet) O gün insan: "Kaçacak yer neresi?" der
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün insan, "kaçacak yer neresi?" der
Yusuf AliThat Day will Man say: "Where is the refuge
«يقول الإنسان يومئذ أين المفر» الفرار.
Diyanet İşleri MealiHayır; hayır; bir sığınak yoktur
Süleyman AteşHayır, sığınacak yer yoktur
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır, yok bir siper
Yusuf AliBy no means! No place of safety
«كلا» ردع عن طلب الفرار «لا وزر» لا ملجأ يتحصن به.
Diyanet İşleri MealiO gün, sen, Rabbinin huzuruna varıp durursun
Süleyman AteşO gün varıp durulacak yer, ancak Rabbinin huzurudur (ey insan)
Elmalılı Hamdi YazırO gün varılıp durulacak yer, ancak Rabbinin huzurudur
Yusuf AliBefore thy Lord (alone), that Day will be the place of rest
«إلى ربك يومئذ المستقر» مستقر الخلائق فيحاسبون ويجازون.
Diyanet İşleri MealiO gün, insanoğluna önde ve sonda yaptığı ne varsa bildirilir
Süleyman Ateş(O zaman) İnsanın yapıp öne sürdüğü, (yapmayıp) geri bıraktığı herşey kendisine haber verilir
Elmalılı Hamdi YazırO gün insana, yapıp öne sürdüğü ve geri bıraktığı ne varsa bildirilir
Yusuf AliThat Day will Man be told (all) that he put forward, and all that he put back
«ينبأ الإنسان يومئذ بما قدم وأخر» بأول عمله وآخره.
Diyanet İşleri MealiÖzürlerini sayıp dökse de, insanoğlu, artık kendi kendinin şahididir
Süleyman AteşDoğrusu insan kendi nefsini görür
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu insan kendi nefsini görür
Yusuf AliNay, man will be evidence against himself
«بل الإنسان على نفسه بصيرة» شاهد تنطق جوارحه بعمله والهاء للمبالغة فلا بد من جزائه.
Diyanet İşleri MealiÖzürlerini sayıp dökse de, insanoğlu, artık kendi kendinin şahididir
Süleyman AteşBirtakım özürler ortaya atsa da
Elmalılı Hamdi YazırBir takım özürler ortaya atsa da
Yusuf AliEven though he were to put up his excuses
«ولو ألقى معاذيره» جمع معذرة على غير قياس، أي لو جاء بكل معذرة ما قُبلت منه.
Diyanet İşleri MealiCebrail sana Kuran okurken, unutmamak için acele edip onunla beraber söyleme, yalnız dinle
Süleyman Ateş(Ey Muhammed,) Onu hemen okumak için diline depretme
Elmalılı Hamdi YazırOnu hemen okumak için dilini depretme
Yusuf AliMove not thy tongue concerning the (Qur'an) to make haste therewith
قال تعالى لنبيه: «لا تحرك به» بالقرآن قبل فراغ جبريل منه «لسانك لتعجل به» خوف أن ينفلت منك.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu o vahyolunanı kalbine yerleştirmek ve onu sana okutturmak Bize düşer
Süleyman AteşOnu (senin kalbinde) toplamak ve (sana) okumak bize düşer
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz onu toplamak ve okumak bize aittir
Yusuf AliIt is for Us to collect it and to promulgate it
«إن علينا جمعه» في صدرك «وقرآنه» قراءتك إياه أي جريانه على لسانك.
Diyanet İşleri MealiBiz onu Cebrail'e okuttuğumuz zaman, onun okumasını dinle
Süleyman AteşO halde sana Kur'an'ı okuduğumuz zaman onun okunuşunu izle
Elmalılı Hamdi YazırO halde biz onu okuduğumuz zaman sen onun okunuşunu takip et
Yusuf AliBut when We have promulgated it, follow thou its recital (as promulgated)
«فإذا قرأناه» عليك بقراءة جبريل «فاتبع قرآنه» استمع قراءته فكان صلى الله عليه وسلم يستمع ثم يقرؤه.
Diyanet İşleri MealiSonra onu sana açıklamak Bize düşer
Süleyman AteşSonra onu açıklamak da bize düşer
Elmalılı Hamdi YazırSonra onu açıklamak da bize aittir
Yusuf AliNay more, it is for Us to explain it (and make it clear)
«ثم إن علينا بيانه» بالتفهيم لك، والمناسبة بين هذه الآية وما قبلها أن تلك تضمنت الإعراض عن آيات الله وهذه تضمنت المبادرة إليها بحفظها.
Diyanet İşleri MealiHayır, hayır! Sizler, çabuk elde edeceğiniz dünya nimetlerini seversiniz
Süleyman AteşHayır, siz çabuk(geçen şu dünyay)ı seviyorsunuz da
Elmalılı Hamdi YazırHayır, siz peşin olanı (dünyayı) seviyorsunuz da
Yusuf AliNay, (ye men!) but ye love the fleeting life
«كلا» استفتاح بمعنى ألا «بل يحبون العاجلة» الدنيا بالياء والتاء في الفعلين.
Diyanet İşleri MealiAhireti bırakırsınız
Süleyman AteşAhireti bırakıyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırAhireti bırakıyorsunuz
Yusuf AliAnd leave alone the Hereafter
«ويذرون الآخرة» فلا يعملون لها.
Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler Rablerine bakıp parlayacaktır
Süleyman AteşYüzler var ki o gün ışıl ışıl parlar
Elmalılı Hamdi YazırYüzler var ki o gün ışıl ışıl parlar
Yusuf AliSome faces, that Day, will beam (in brightness and beauty)
«وجوه يومئذ» أي في يوم القيامة «ناضرة» حسنة مضيئة.
Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler Rablerine bakıp parlayacaktır
Süleyman AteşRabbine bakar
Elmalılı Hamdi YazırRabbine bakar
Yusuf AliLooking towards their Lord
«إلى ربها ناظرة» أي يرون الله سبحانه وتعالى في الآخرة.
Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler de asıktır
Süleyman AteşYüzler de var ki o gün asıktır
Elmalılı Hamdi YazırYüzler de var ki o gün asıktır
Yusuf AliAnd some faces, that Day, will be sad and dismal
«ووجوه يومئذ باسرة» كالحة شديدة العبوس.
Diyanet İşleri MealiKendisinin belkemiğinin kırılacağını sanır
Süleyman AteşKendisine bel kemiklerini kıran(bela)nın yapılacağını anlar
Elmalılı Hamdi YazırAnlar ki kendisine belkıran (bel kemiklerini kıran belalı bir iş) yapılır
Yusuf AliIn the thought that some back-breaking calamity was about to be inflicted on them
«تظن» توقن «أن يُفعل بها فاقرة» داهية عظيمة تكسر فقار الظهر.
Diyanet İşleri MealiDikkat edin; can boğaza gelip köprücük kemiklerine dayandığı zaman: "Çare bulan yok mudur?" denir
Süleyman AteşHayır, ne zaman ki can, köprücük kemiklerine dayanır
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, ne zaman ki can köprücük kemiklerine dayanır
Yusuf AliYea, when (the soul) reaches to the collar-bone (in its exit)
«كلا» بمعنى ألا «إذا بلغت» النفس «التراقي» عظام الحلق.
Diyanet İşleri MealiDikkat edin; can boğaza gelip köprücük kemiklerine dayandığı zaman: "Çare bulan yok mudur?" denir
Süleyman AteşVe (başında bulunanlar tarafından): "Kim afsun yapar acaba? denir
Elmalılı Hamdi YazırTedavi edebilecek kimdir?" denilir
Yusuf AliAnd there will be a cry, "Who is a magician (to restore him)
«وقيل» قال من حوله «من راق» يرقيه ليشفى.
Diyanet İşleri MealiArtık ayrılık vaktinin geldiğini sanır
Süleyman AteşVe kendisi artık bunun, ayrılık zamanı olduğunu anlar
Elmalılı Hamdi YazırCan çekişen bunun o ayrılık anı olduğunu anlar
Yusuf AliAnd he will conclude that it was (the Time) of Parting
«وظن» أيقن من بلغت نفسه ذلك «أنه الفراق» فراق الدنيا.
Diyanet İşleri MealiBacaklar birbirine dolaşır
Süleyman AteşVe bacak bacağa dolaşır
Elmalılı Hamdi YazırBacak bacağa dolaşır
Yusuf AliAnd one leg will be joined with another
«والتفَّت الساق بالساق» أي إحدى ساقيه بالأخرى عند الموت، أو التفت شدة فراق الدنيا بشدة إقبال الآخرة.
Diyanet İşleri MealiO gün sevk Rabbin huzurunadır
Süleyman Ateşİşte o gün, sevk Rabbinedir (can, Allah'ın huzuruna sevk edilir)
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün sevk, ancak Rabbinedir
Yusuf AliThat Day the Drive will be (all) to thy Lord
«إلى ربك يومئذ المساق» أي السوق وهذا يدل على العامل في إذا، والمعنى إذا بلغت النفس الحلقوم تساق إلى حكم ربها.
Diyanet İşleri MealiO, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti
Süleyman AteşNe sadaka verdi, ne de namaz kıldı
Elmalılı Hamdi YazırFakat o, ne sadaka verdi, ne namaz kıldı
Yusuf AliSo he gave nothing in charity, nor did he pray
«فلا صدق» الإنسان «ولا صلى» أي لم يصدق ولم يصلِّ.
Diyanet İşleri MealiO, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti
Süleyman AteşFakat yalanladı, döndü
Elmalılı Hamdi YazırFakat yalanladı ve döndü
Yusuf AliBut on the contrary, he rejected Truth and turned away
«ولكن كذب» بالقرآن «وتولى» عن الإيمان.
Diyanet İşleri MealiO, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti
Süleyman AteşSonra çalım satarak ailesine gitti
Elmalılı Hamdi YazırSonra da çalım sata sata ailesine gitti
Yusuf AliThen did he stalk to his family in full conceit
«ثم ذهب إلى أهله يتمطى» يتبختر في مشيته إعجابا.
Diyanet İşleri MealiSana yazıklar olsun, yazıklar
Süleyman AteşYazık sana yazık
Elmalılı Hamdi YazırGerektir o bela sana, gerek
Yusuf AliWoe to thee, (O men!), yea, woe
«أوْلى لك» فيه التفات عن الغيبة والكلمة اسم فعل واللام للتبيين، أي وليك ما تكره «فأوْلى» أي فهو أولى بك من غيرك.
Diyanet İşleri MealiDaha ne olsun, sana yazıklar olsun, yazıklar
Süleyman AteşYine yazık sana yazık
Elmalılı Hamdi YazırEvet, gerektir o bela sana gerek
Yusuf AliAgain, Woe to thee, (O men!), yea, woe
«ثم أوْلى لك فأوْلى» تأكيد.
Diyanet İşleri Mealiİnsanoğlu kendisinin başıboş bırakılacağını mı sanır
Süleyman Ateşİnsan, başı boş bırakılacağını mı sanır
Elmalılı Hamdi Yazırİnsan başıboş bırakılacağını mı sanır
Yusuf AliDoes man think that he will be left uncontrolled, (without purpose)
«أيحسب» يظن «الإنسان أن يُترك سدى» هملا لا يكلف بالشرائع لا يحسب ذلك.
Diyanet İşleri MealiO, katılan bir meni damlası değil miydi
Süleyman AteşKendisi dökülen meniden bir nutfe (sperm) değil miydi
Elmalılı Hamdi YazırO, dökülen erlik suyundan bir damla (sperm) değil miydi
Yusuf AliWas he not a drop of sperm emitted (in lowly form)
«ألم يك» أي كان «نطفة من منيّ يمنى» بالياء والتاء تصب في الرحم.
Diyanet İşleri MealiSonra kan pıhtısı olmuş, sonra Allah onu yaratıp şekil vermişti
Süleyman AteşSonra alaka (rahme asılan embriyo) oldu da (Rabbi onu) yarattı, düzenledi
Elmalılı Hamdi YazırSonra bir aleka (embriyon) oldu da Rabbi onu biçime koydu, sonra şekil verdi
Yusuf AliThen did he become a leech-like clot; then did (God) make and fashion (him) in due proportion
«ثم كان» المني «علقة فخلق» الله منها الإنسان «فسوى» عدل أعضاءه.
Diyanet İşleri MealiOndan, erkek, dişi iki cins yaratmıştı
Süleyman AteşO(meni)den iki çifti: Erkeği ve dişiyi var etti
Elmalılı Hamdi YazırOndan da iki cinsi; erkek ve dişiyi var etti
Yusuf AliAnd of him He made two sexes, male and female
«فجعل منه» من المني الذي صار علقة قطعة دم ثم مضغة أي قطعة لحم «الزوجين» النوعين «الذكر والأنثى» يجتمعان تارة وينفرد كل منهما عن الآخر تارة.
Diyanet İşleri MealiBunları yapan Allah'ın ölüleri diriltmeye gücü yetmez mi? Elbette yeter
Süleyman AteşŞimdi bun(ları yapan Allah)ın ölüleri diriltmeğe gücü yetmez mi
Elmalılı Hamdi YazırPeki, bunu yapanın ölüleri diriltmeye gücü yetmez mi
Yusuf AliHas not He, (the same), the power to give life to the dead
«أَليس ذلك» الفعَّال لهذه الأشياء «بقادر على أن يحيي الموتى» قال صلى الله عليه وسلم: بلى.