☪ Anlam Arayışı

75. Al-Qiyaama سُورَةُ القِيَامَةِ

📕 Mushaf görünümünde aç

Kelime kelime meal🎨 Tecvid renkleri
Diyanet İşleri MealiElmalılı Hamdi YazırSüleyman AteşAli BulaçSaheeh InternationalYusuf Ali
Tefsir:YokTefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)Tefsîru'l-KurtubîTefsîru'l-Begavî
75:1
لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ

Elmalılı Hamdi YazırHayır, yemin ederim o kıyamet gününe

Diyanet İşleri MealiKıyamet gününe yemin ederim

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«لا» زائدة في الموضعين «أقسم بيوم القيامة».

75:2 📚 3
وَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلنَّفۡسِ ٱللَّوَّامَةِ

Elmalılı Hamdi YazırYine hayır, yemin ederim o sürekli kendini kınayan nefse

Diyanet İşleri MealiVe nedamet çeken nefse yemin ederim

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولا أقسم بالنفس اللوامة» التي تلوم نفسها وإن اجتهدت في الإحسان وجواب القسم محذوف، أي لتبعثن، دل عليه:

75:3
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجۡمَعَ عِظَامَهُۥ

Elmalılı Hamdi Yazırİnsan, kendisinin kemiklerini bir araya toplayamayacağımızı mı sanıyor

Diyanet İşleri Mealiİnsan, kemiklerini bir araya toplayamayız mı sanıyor

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أيحسب الإنسان» أي الكافر «ألن نجمع عظامه» للبعث والإحياء.

75:4
بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırEvet, bizim onun parmak uçlarını bile aynen eski haline getirmeye gücümüz yeter

Diyanet İşleri MealiEvet, Biz onu, parmak uçlarına varıncaya kadar bütün incelikleriyle yeniden yapmaya kadiriz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بلى» نجمعها «قادرين» مع جمعها «على أن نسوِّي بنانه» وهو الأصابع، أي نعيد عظامها كما كانت مع صغرها فكيف بالكبيرة.

75:5
بَلۡ يُرِيدُ ٱلۡإِنسَٰنُ لِيَفۡجُرَ أَمَامَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırFakat insan günahı devam ettirmek ister

Diyanet İşleri MealiAma, insanoğlu gelecekte de suç işlemek ister de: "Kıyamet günü ne zamanmış! " der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بل يريد الإنسان ليفجر» اللام زائدة ونصبه بأن مقدرة، أي أن يكذب «أمامه» أي يوم القيامة، دل عليه.

75:6
يَسۡـَٔلُ أَيَّانَ يَوۡمُ ٱلۡقِيَٰمَةِ

Elmalılı Hamdi YazırO kıyamet günü ne zaman? diye sorar

Diyanet İşleri MealiAma, insanoğlu gelecekte de suç işlemek ister de: "Kıyamet günü ne zamanmış! " der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«يَسأَل أَيان» متى «يوم القيامة» سؤال استهزاء وتكذيب.

75:7 📚 1
فَإِذَا بَرِقَ ٱلۡبَصَرُ

Elmalılı Hamdi YazırNe zaman ki o göz şimşek çakar

Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فإذا برق البصر» بكسر الراء وفتحها دهش وتحير لما رأى مما كان يكذبه.

75:8
وَخَسَفَ ٱلۡقَمَرُ

Elmalılı Hamdi YazırAy tutulur

Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وخسف القمر» أظلم وذهب ضوءه.

75:9 📚 2
وَجُمِعَ ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ

Elmalılı Hamdi YazırGüneş ve ay toplanır

Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وجمع الشمس والقمر» فطلعا من المغرب أو ذهب ضوءهما وذلك في يوم القيامة.

75:10
يَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذٍ أَيۡنَ ٱلۡمَفَرُّ

Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün insan, "kaçacak yer neresi?" der

Diyanet İşleri MealiGözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«يقول الإنسان يومئذ أين المفر» الفرار.

75:11 📚 3
كَلَّا لَا وَزَرَ

Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır, yok bir siper

Diyanet İşleri MealiHayır; hayır; bir sığınak yoktur

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كلا» ردع عن طلب الفرار «لا وزر» لا ملجأ يتحصن به.

75:12
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمُسۡتَقَرُّ

Elmalılı Hamdi YazırO gün varılıp durulacak yer, ancak Rabbinin huzurudur

Diyanet İşleri MealiO gün, sen, Rabbinin huzuruna varıp durursun

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلى ربك يومئذ المستقر» مستقر الخلائق فيحاسبون ويجازون.

75:13
يُنَبَّؤُاْ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ

Elmalılı Hamdi YazırO gün insana, yapıp öne sürdüğü ve geri bıraktığı ne varsa bildirilir

Diyanet İşleri MealiO gün, insanoğluna önde ve sonda yaptığı ne varsa bildirilir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ينبأ الإنسان يومئذ بما قدم وأخر» بأول عمله وآخره.

75:14
بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu insan kendi nefsini görür

Diyanet İşleri MealiÖzürlerini sayıp dökse de, insanoğlu, artık kendi kendinin şahididir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بل الإنسان على نفسه بصيرة» شاهد تنطق جوارحه بعمله والهاء للمبالغة فلا بد من جزائه.

75:15 📚 2
وَلَوۡ أَلۡقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırBir takım özürler ortaya atsa da

Diyanet İşleri MealiÖzürlerini sayıp dökse de, insanoğlu, artık kendi kendinin şahididir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولو ألقى معاذيره» جمع معذرة على غير قياس، أي لو جاء بكل معذرة ما قُبلت منه.

75:16 📚 3
لَا تُحَرِّكۡ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعۡجَلَ بِهِۦٓ

Elmalılı Hamdi YazırOnu hemen okumak için dilini depretme

Diyanet İşleri MealiCebrail sana Kuran okurken, unutmamak için acele edip onunla beraber söyleme, yalnız dinle

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
قال تعالى لنبيه: «لا تحرك به» بالقرآن قبل فراغ جبريل منه «لسانك لتعجل به» خوف أن ينفلت منك.

75:17
إِنَّ عَلَيۡنَا جَمۡعَهُۥ وَقُرۡءَانَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz onu toplamak ve okumak bize aittir

Diyanet İşleri MealiDoğrusu o vahyolunanı kalbine yerleştirmek ve onu sana okutturmak Bize düşer

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إن علينا جمعه» في صدرك «وقرآنه» قراءتك إياه أي جريانه على لسانك.

75:18
فَإِذَا قَرَأۡنَٰهُ فَٱتَّبِعۡ قُرۡءَانَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırO halde biz onu okuduğumuz zaman sen onun okunuşunu takip et

Diyanet İşleri MealiBiz onu Cebrail'e okuttuğumuz zaman, onun okumasını dinle

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فإذا قرأناه» عليك بقراءة جبريل «فاتبع قرآنه» استمع قراءته فكان صلى الله عليه وسلم يستمع ثم يقرؤه.

75:19 📚 8
ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا بَيَانَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırSonra onu açıklamak da bize aittir

Diyanet İşleri MealiSonra onu sana açıklamak Bize düşer

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم إن علينا بيانه» بالتفهيم لك، والمناسبة بين هذه الآية وما قبلها أن تلك تضمنت الإعراض عن آيات الله وهذه تضمنت المبادرة إليها بحفظها.

75:20 📚 3
كَلَّا بَلۡ تُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ

Elmalılı Hamdi YazırHayır, siz peşin olanı (dünyayı) seviyorsunuz da

Diyanet İşleri MealiHayır, hayır! Sizler, çabuk elde edeceğiniz dünya nimetlerini seversiniz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كلا» استفتاح بمعنى ألا «بل يحبون العاجلة» الدنيا بالياء والتاء في الفعلين.

75:21
وَتَذَرُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ

Elmalılı Hamdi YazırAhireti bırakıyorsunuz

Diyanet İşleri MealiAhireti bırakırsınız

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ويذرون الآخرة» فلا يعملون لها.

75:22 📚 1
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ نَّاضِرَةٌ

Elmalılı Hamdi YazırYüzler var ki o gün ışıl ışıl parlar

Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler Rablerine bakıp parlayacaktır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وجوه يومئذ» أي في يوم القيامة «ناضرة» حسنة مضيئة.

75:23 📚 13
إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırRabbine bakar

Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler Rablerine bakıp parlayacaktır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلى ربها ناظرة» أي يرون الله سبحانه وتعالى في الآخرة.

75:24
وَوُجُوهࣱ يَوۡمَئِذِۭ بَاسِرَةࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırYüzler de var ki o gün asıktır

Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler de asıktır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ووجوه يومئذ باسرة» كالحة شديدة العبوس.

75:25
تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırAnlar ki kendisine belkıran (bel kemiklerini kıran belalı bir iş) yapılır

Diyanet İşleri MealiKendisinin belkemiğinin kırılacağını sanır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«تظن» توقن «أن يُفعل بها فاقرة» داهية عظيمة تكسر فقار الظهر.

75:26 📚 1
كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِيَ

Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, ne zaman ki can köprücük kemiklerine dayanır

Diyanet İşleri MealiDikkat edin; can boğaza gelip köprücük kemiklerine dayandığı zaman: "Çare bulan yok mudur?" denir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كلا» بمعنى ألا «إذا بلغت» النفس «التراقي» عظام الحلق.

75:27 📚 3
وَقِيلَ مَنۡۜ رَاقࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırTedavi edebilecek kimdir?" denilir

Diyanet İşleri MealiDikkat edin; can boğaza gelip köprücük kemiklerine dayandığı zaman: "Çare bulan yok mudur?" denir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وقيل» قال من حوله «من راق» يرقيه ليشفى.

75:28 📚 4
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ

Elmalılı Hamdi YazırCan çekişen bunun o ayrılık anı olduğunu anlar

Diyanet İşleri MealiArtık ayrılık vaktinin geldiğini sanır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وظن» أيقن من بلغت نفسه ذلك «أنه الفراق» فراق الدنيا.

75:29 📚 4
وَٱلۡتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ

Elmalılı Hamdi YazırBacak bacağa dolaşır

Diyanet İşleri MealiBacaklar birbirine dolaşır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«والتفَّت الساق بالساق» أي إحدى ساقيه بالأخرى عند الموت، أو التفت شدة فراق الدنيا بشدة إقبال الآخرة.

75:30
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمَسَاقُ

Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün sevk, ancak Rabbinedir

Diyanet İşleri MealiO gün sevk Rabbin huzurunadır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلى ربك يومئذ المساق» أي السوق وهذا يدل على العامل في إذا، والمعنى إذا بلغت النفس الحلقوم تساق إلى حكم ربها.

75:31 📚 2
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ

Elmalılı Hamdi YazırFakat o, ne sadaka verdi, ne namaz kıldı

Diyanet İşleri MealiO, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فلا صدق» الإنسان «ولا صلى» أي لم يصدق ولم يصلِّ.

75:32
وَلَٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ

Elmalılı Hamdi YazırFakat yalanladı ve döndü

Diyanet İşleri MealiO, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولكن كذب» بالقرآن «وتولى» عن الإيمان.

75:33 📚 3
ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ

Elmalılı Hamdi YazırSonra da çalım sata sata ailesine gitti

Diyanet İşleri MealiO, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم ذهب إلى أهله يتمطى» يتبختر في مشيته إعجابا.

75:34 📚 3
أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰ

Elmalılı Hamdi YazırGerektir o bela sana, gerek

Diyanet İşleri MealiSana yazıklar olsun, yazıklar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أوْلى لك» فيه التفات عن الغيبة والكلمة اسم فعل واللام للتبيين، أي وليك ما تكره «فأوْلى» أي فهو أولى بك من غيرك.

75:35 📚 1
ثُمَّ أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰٓ

Elmalılı Hamdi YazırEvet, gerektir o bela sana gerek

Diyanet İşleri MealiDaha ne olsun, sana yazıklar olsun, yazıklar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم أوْلى لك فأوْلى» تأكيد.

75:36
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَن يُتۡرَكَ سُدًى

Elmalılı Hamdi Yazırİnsan başıboş bırakılacağını mı sanır

Diyanet İşleri Mealiİnsanoğlu kendisinin başıboş bırakılacağını mı sanır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أيحسب» يظن «الإنسان أن يُترك سدى» هملا لا يكلف بالشرائع لا يحسب ذلك.

75:37 📚 4
أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةࣰ مِّن مَّنِيࣲّ يُمۡنَىٰ

Elmalılı Hamdi YazırO, dökülen erlik suyundan bir damla (sperm) değil miydi

Diyanet İşleri MealiO, katılan bir meni damlası değil miydi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ألم يك» أي كان «نطفة من منيّ يمنى» بالياء والتاء تصب في الرحم.

75:38 📚 3
ثُمَّ كَانَ عَلَقَةࣰ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ

Elmalılı Hamdi YazırSonra bir aleka (embriyon) oldu da Rabbi onu biçime koydu, sonra şekil verdi

Diyanet İşleri MealiSonra kan pıhtısı olmuş, sonra Allah onu yaratıp şekil vermişti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم كان» المني «علقة فخلق» الله منها الإنسان «فسوى» عدل أعضاءه.

75:39 📚 4
فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ

Elmalılı Hamdi YazırOndan da iki cinsi; erkek ve dişiyi var etti

Diyanet İşleri MealiOndan, erkek, dişi iki cins yaratmıştı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فجعل منه» من المني الذي صار علقة قطعة دم ثم مضغة أي قطعة لحم «الزوجين» النوعين «الذكر والأنثى» يجتمعان تارة وينفرد كل منهما عن الآخر تارة.

75:40
أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ

Elmalılı Hamdi YazırPeki, bunu yapanın ölüleri diriltmeye gücü yetmez mi

Diyanet İşleri MealiBunları yapan Allah'ın ölüleri diriltmeye gücü yetmez mi? Elbette yeter

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أَليس ذلك» الفعَّال لهذه الأشياء «بقادر على أن يحيي الموتى» قال صلى الله عليه وسلم: بلى.

← Önceki Sonraki →

75. Al-Qiyaama Suresi | Anlam Arayışı