☪ Anlam Arayışı

75. Al-Qiyaama سُورَةُ القِيَامَةِ

📕 Mushaf görünümünde aç

Kelime kelime meal🎨 Tecvid renkleri
Diyanet İşleri MealiElmalılı Hamdi YazırSüleyman AteşAli BulaçSaheeh InternationalYusuf Ali
Tefsir:YokTefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)Tefsîru'l-KurtubîTefsîru'l-Begavî
75:1
لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ

Elmalılı Hamdi YazırHayır, yemin ederim o kıyamet gününe

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«لا» زائدة في الموضعين «أقسم بيوم القيامة».

75:2 📚 3
وَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلنَّفۡسِ ٱللَّوَّامَةِ

Elmalılı Hamdi YazırYine hayır, yemin ederim o sürekli kendini kınayan nefse

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولا أقسم بالنفس اللوامة» التي تلوم نفسها وإن اجتهدت في الإحسان وجواب القسم محذوف، أي لتبعثن، دل عليه:

75:3
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجۡمَعَ عِظَامَهُۥ

Elmalılı Hamdi Yazırİnsan, kendisinin kemiklerini bir araya toplayamayacağımızı mı sanıyor

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أيحسب الإنسان» أي الكافر «ألن نجمع عظامه» للبعث والإحياء.

75:4
بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırEvet, bizim onun parmak uçlarını bile aynen eski haline getirmeye gücümüz yeter

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بلى» نجمعها «قادرين» مع جمعها «على أن نسوِّي بنانه» وهو الأصابع، أي نعيد عظامها كما كانت مع صغرها فكيف بالكبيرة.

75:5
بَلۡ يُرِيدُ ٱلۡإِنسَٰنُ لِيَفۡجُرَ أَمَامَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırFakat insan günahı devam ettirmek ister

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بل يريد الإنسان ليفجر» اللام زائدة ونصبه بأن مقدرة، أي أن يكذب «أمامه» أي يوم القيامة، دل عليه.

75:6
يَسۡـَٔلُ أَيَّانَ يَوۡمُ ٱلۡقِيَٰمَةِ

Elmalılı Hamdi YazırO kıyamet günü ne zaman? diye sorar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«يَسأَل أَيان» متى «يوم القيامة» سؤال استهزاء وتكذيب.

75:7 📚 1
فَإِذَا بَرِقَ ٱلۡبَصَرُ

Elmalılı Hamdi YazırNe zaman ki o göz şimşek çakar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فإذا برق البصر» بكسر الراء وفتحها دهش وتحير لما رأى مما كان يكذبه.

75:8
وَخَسَفَ ٱلۡقَمَرُ

Elmalılı Hamdi YazırAy tutulur

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وخسف القمر» أظلم وذهب ضوءه.

75:9 📚 2
وَجُمِعَ ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ

Elmalılı Hamdi YazırGüneş ve ay toplanır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وجمع الشمس والقمر» فطلعا من المغرب أو ذهب ضوءهما وذلك في يوم القيامة.

75:10
يَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذٍ أَيۡنَ ٱلۡمَفَرُّ

Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün insan, "kaçacak yer neresi?" der

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«يقول الإنسان يومئذ أين المفر» الفرار.

75:11 📚 3
كَلَّا لَا وَزَرَ

Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır, yok bir siper

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كلا» ردع عن طلب الفرار «لا وزر» لا ملجأ يتحصن به.

75:12
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمُسۡتَقَرُّ

Elmalılı Hamdi YazırO gün varılıp durulacak yer, ancak Rabbinin huzurudur

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلى ربك يومئذ المستقر» مستقر الخلائق فيحاسبون ويجازون.

75:13
يُنَبَّؤُاْ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ

Elmalılı Hamdi YazırO gün insana, yapıp öne sürdüğü ve geri bıraktığı ne varsa bildirilir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ينبأ الإنسان يومئذ بما قدم وأخر» بأول عمله وآخره.

75:14
بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu insan kendi nefsini görür

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«بل الإنسان على نفسه بصيرة» شاهد تنطق جوارحه بعمله والهاء للمبالغة فلا بد من جزائه.

75:15 📚 2
وَلَوۡ أَلۡقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırBir takım özürler ortaya atsa da

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولو ألقى معاذيره» جمع معذرة على غير قياس، أي لو جاء بكل معذرة ما قُبلت منه.

75:16 📚 3
لَا تُحَرِّكۡ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعۡجَلَ بِهِۦٓ

Elmalılı Hamdi YazırOnu hemen okumak için dilini depretme

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
قال تعالى لنبيه: «لا تحرك به» بالقرآن قبل فراغ جبريل منه «لسانك لتعجل به» خوف أن ينفلت منك.

75:17
إِنَّ عَلَيۡنَا جَمۡعَهُۥ وَقُرۡءَانَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz onu toplamak ve okumak bize aittir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إن علينا جمعه» في صدرك «وقرآنه» قراءتك إياه أي جريانه على لسانك.

75:18
فَإِذَا قَرَأۡنَٰهُ فَٱتَّبِعۡ قُرۡءَانَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırO halde biz onu okuduğumuz zaman sen onun okunuşunu takip et

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فإذا قرأناه» عليك بقراءة جبريل «فاتبع قرآنه» استمع قراءته فكان صلى الله عليه وسلم يستمع ثم يقرؤه.

75:19 📚 8
ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا بَيَانَهُۥ

Elmalılı Hamdi YazırSonra onu açıklamak da bize aittir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم إن علينا بيانه» بالتفهيم لك، والمناسبة بين هذه الآية وما قبلها أن تلك تضمنت الإعراض عن آيات الله وهذه تضمنت المبادرة إليها بحفظها.

75:20 📚 3
كَلَّا بَلۡ تُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ

Elmalılı Hamdi YazırHayır, siz peşin olanı (dünyayı) seviyorsunuz da

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كلا» استفتاح بمعنى ألا «بل يحبون العاجلة» الدنيا بالياء والتاء في الفعلين.

75:21
وَتَذَرُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ

Elmalılı Hamdi YazırAhireti bırakıyorsunuz

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ويذرون الآخرة» فلا يعملون لها.

75:22 📚 1
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ نَّاضِرَةٌ

Elmalılı Hamdi YazırYüzler var ki o gün ışıl ışıl parlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وجوه يومئذ» أي في يوم القيامة «ناضرة» حسنة مضيئة.

75:23 📚 13
إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırRabbine bakar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلى ربها ناظرة» أي يرون الله سبحانه وتعالى في الآخرة.

75:24
وَوُجُوهࣱ يَوۡمَئِذِۭ بَاسِرَةࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırYüzler de var ki o gün asıktır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ووجوه يومئذ باسرة» كالحة شديدة العبوس.

75:25
تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةࣱ‏

Elmalılı Hamdi YazırAnlar ki kendisine belkıran (bel kemiklerini kıran belalı bir iş) yapılır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«تظن» توقن «أن يُفعل بها فاقرة» داهية عظيمة تكسر فقار الظهر.

75:26 📚 1
كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِيَ

Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, ne zaman ki can köprücük kemiklerine dayanır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«كلا» بمعنى ألا «إذا بلغت» النفس «التراقي» عظام الحلق.

75:27 📚 3
وَقِيلَ مَنۡۜ رَاقࣲ‏

Elmalılı Hamdi YazırTedavi edebilecek kimdir?" denilir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وقيل» قال من حوله «من راق» يرقيه ليشفى.

75:28 📚 4
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ

Elmalılı Hamdi YazırCan çekişen bunun o ayrılık anı olduğunu anlar

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«وظن» أيقن من بلغت نفسه ذلك «أنه الفراق» فراق الدنيا.

75:29 📚 4
وَٱلۡتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ

Elmalılı Hamdi YazırBacak bacağa dolaşır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«والتفَّت الساق بالساق» أي إحدى ساقيه بالأخرى عند الموت، أو التفت شدة فراق الدنيا بشدة إقبال الآخرة.

75:30
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمَسَاقُ

Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün sevk, ancak Rabbinedir

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«إلى ربك يومئذ المساق» أي السوق وهذا يدل على العامل في إذا، والمعنى إذا بلغت النفس الحلقوم تساق إلى حكم ربها.

75:31 📚 2
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ

Elmalılı Hamdi YazırFakat o, ne sadaka verdi, ne namaz kıldı

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فلا صدق» الإنسان «ولا صلى» أي لم يصدق ولم يصلِّ.

75:32
وَلَٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ

Elmalılı Hamdi YazırFakat yalanladı ve döndü

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ولكن كذب» بالقرآن «وتولى» عن الإيمان.

75:33 📚 3
ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ

Elmalılı Hamdi YazırSonra da çalım sata sata ailesine gitti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم ذهب إلى أهله يتمطى» يتبختر في مشيته إعجابا.

75:34 📚 3
أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰ

Elmalılı Hamdi YazırGerektir o bela sana, gerek

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أوْلى لك» فيه التفات عن الغيبة والكلمة اسم فعل واللام للتبيين، أي وليك ما تكره «فأوْلى» أي فهو أولى بك من غيرك.

75:35 📚 1
ثُمَّ أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰٓ

Elmalılı Hamdi YazırEvet, gerektir o bela sana gerek

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم أوْلى لك فأوْلى» تأكيد.

75:36
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَن يُتۡرَكَ سُدًى

Elmalılı Hamdi Yazırİnsan başıboş bırakılacağını mı sanır

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أيحسب» يظن «الإنسان أن يُترك سدى» هملا لا يكلف بالشرائع لا يحسب ذلك.

75:37 📚 4
أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةࣰ مِّن مَّنِيࣲّ يُمۡنَىٰ

Elmalılı Hamdi YazırO, dökülen erlik suyundan bir damla (sperm) değil miydi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ألم يك» أي كان «نطفة من منيّ يمنى» بالياء والتاء تصب في الرحم.

75:38 📚 3
ثُمَّ كَانَ عَلَقَةࣰ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ

Elmalılı Hamdi YazırSonra bir aleka (embriyon) oldu da Rabbi onu biçime koydu, sonra şekil verdi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«ثم كان» المني «علقة فخلق» الله منها الإنسان «فسوى» عدل أعضاءه.

75:39 📚 4
فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ

Elmalılı Hamdi YazırOndan da iki cinsi; erkek ve dişiyi var etti

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«فجعل منه» من المني الذي صار علقة قطعة دم ثم مضغة أي قطعة لحم «الزوجين» النوعين «الذكر والأنثى» يجتمعان تارة وينفرد كل منهما عن الآخر تارة.

75:40
أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ

Elmalılı Hamdi YazırPeki, bunu yapanın ölüleri diriltmeye gücü yetmez mi

Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)
«أَليس ذلك» الفعَّال لهذه الأشياء «بقادر على أن يحيي الموتى» قال صلى الله عليه وسلم: بلى.

← Önceki Sonraki →

75. Al-Qiyaama Suresi | Anlam Arayışı